۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۲:۱۰
نگاهی به فرم طراحی پوستر و هنر مفهومی در آثار سیدحمید شریفی‌آل‌هاشم

به رنگ آفتاب

نگاه هر فرد به عالم، نشانگر ارزش‌هایی است که به آنها باور دارد. عالم هر فرد را امکانات و قابلیت‌هایی که در اختیار دارد می‌سازد. عالم شهید، عالم شگفتی‌ها و ارزش‌هایی است که هم با آنها آشنا هستیم و هم نسبت به آنها در غفلت به سر می‌بریم. هنرمند با امکانات و قابلیت‌هایی که دارد این ارزش‌ها و شگفتی‌ها را با گونه‌ها و شیوه‌های مختلف ارائه می‌کند تا به ما یادآوری کند آنچه را که نسبت به آن بی‌توجه یا کم‌توجه شده‌ایم. در بحث هنر انقلاب اسلامی و دفاع‌مقدس این نگاه و خلق اثر در تبیین عالم شهود، حساس و مسؤولانه است.
تمام مکاتب هنری به جایگاهی تعلق دارند حتی آنها که مدعی آزادی هنرمند و عدم تعهد هنر به ارزش‌ها یا اجتماع هستند به ناگزیر به پدیده دیگری دل بسته‌اند و همین دلبستگی یعنی تعهد آنها به یک وضعیت یا جریان. پس هنر بدون تعهد وجود ندارد. هنر انقلاب و دفاع‌مقدس با نگاه مسوولانه هنرمندان به ارزش‌های اجتماعی و دینی پدید آمد. دفاع، از آن روی مقدس نام گرفت که دفاع از دین و میهن و مردم در برابر تجاوز بیگانگان بود و دفع تجاوز و شرارت دشمنان را بحق که امری ارزشمند و مقدس باید دانست. انقلاب اسلامی به ما آموخت که پیروی از حق، دشوار و همراه با موانع معلوم و نامعلوم خواهد بود. بسیاری از هنرمندان انقلاب و دفاع‌مقدس در آزمون بزرگ حمایت از انقلاب اسلامی و شرکت در عرصه‌های اجتماعی و جهاد در جبهه‌های تقابل با شرارت بیگانگان و کسب تجربه‌های ارزشمند با امکانات و قابلیت‌هایی که یک فرد می‌تواند در میدان عمل به دست آورد، آشنا شدند و این تجربه‌ها را در بیان و خلق اثر هنری به کار بستند و برای هنرمندان معاصر، دفاع‌مقدس و انقلاب اسلامی پیش از آنکه موضوعی برای کار باشد، نشانگر یک وضعیت خاص است. وضعیتی که در رفتار و کردار و گفتار جمعی مردم این سرزمین با وجوه مشترک فراوان و اختلافات طبیعی، تعمیم یافته است و این عمومیت نگاه مردمی به ارزش‌ها و آرمان‌ها، کار هنرمند دفاع‌مقدس را با پیچیدگی و دشواری و حساسیت مواجه می‌کند. وضعیتی که موضوعات فراوان و قابل تامل در آن بسیار است.
به گزارش «صبح هنر» سیدحمید شریفی‌آل‌هاشم، هنرمندی از جنس انقلاب و دفاع‌مقدس است که آثار مفهومی ارزش‌مدارانه‌ای در این سال‌ها از او به نمایش درآمده است. شریفی‌آل‌هاشم فارغ‌التحصیل کارشناسی نقاشی از دانشکده هنرهای زیبای تهران و کارشناسی ارشد گرافیک از دانشگاه تربیت مدرس بوده و در زمینه تصویرسازی، نقاشی و پوستر سوابق ارزنده‌ای دارد. چندی پیش نمایشگاه منتخب آثار طراحی پوستر و هنر مفهومی سیدحمید شریفی‌آل‌هاشم  با نام «به رنگ آفتاب» در گالری زنده‌یاد ابوالفضل عالی حوزه هنری برگزار شد. نمایشگاه «به رنگ آفتاب» مجموعه‌ای تلفیقی از پوسترها و هنر مفهومی بود که سیدحمید شریفی، هنرمند طراح و گرافیست انقلاب با آماده‌سازی و ارائه این پوسترها و چیدمان‌های مختلف سعی کرد گوشه‌ای از ایثار و مقاومت را با نگاهی متفاوت در معرض دید مخاطبان قرار دهد. پوسترهای نمایشگاه با استفاده از تصاویر آن ایام و دخل و تصرف در نور، رنگ و بافت و شکل دیگری از دیدار به دنبال آن است که صورت ظاهری اثر را برای مخاطب به فضای «شهود» سوق بدهد. تصویر و تجسم، ناگزیر از به کار بردن رنگ‌ها و مواد است اما هنرمند تلاش کرده است با ماده و رنگ، گریزی به عالم بی‌رنگی بزند، عالمی که در عین مواجه بودن با جرم، جسم، رنگ و بعد، موضوع یا موضع اصلی اسیر و در بند این عناصر نشود. تجربه‌ای آشنا در انقلاب اسلامی و جبهه‌های نبرد حق علیه باطل که خیل عظیمی از رزمندگان، اسیر و مقید به سلاح و مادیات نبودند و متجاوز بیگانه را با همه تسلیحات و امکانات، کوچک‌تر و ضعیف‌تر از اراده خداوند می‌دانستند و این نگاه، یک نگاه معمول و رایج نیست و فرد، تنها با در محضر خداوند دیدن خود، برای حضورهای دیگر اعتباری آنچنان قائل نمی‌شود. شریفی با جابه‌جا کردن عناصر و رنگ‌ها تمرکز خود و در ادامه مخاطب را بر عنصر اصلی اثر خود یعنی وفاداری به عهد الست در حالات اهل جهاد قرار داده است. شکل پوستر، اگر چه نمایشی است اما با عبور از قشر ظاهر و نفوذ در لایه‌های دیگری است که با کشف آنها متوجه پویش هنرمند می‌شویم، با او در این تجربه هنری سهیم شده و در فضای مورد نظر او قرار می‌گیریم. در بخش دیگر نمایشگاه با چند اثر مفهومی مواجه شدیم که هنرمند، عناصر مختلفی را به مثابه نشانه‌های آشنا در فضایی متفاوت ارائه کرد. از جمله در فضای عطش، قمقمه‌هایی را که برگشته‌اند به چشم می‌خورد. در کادر مستطیل، وسط ظرف‌های واژگون، کاسه‌ای مسی با پنجه‌ای در میان آن (نماد سقای کربلا حضرت قمر بنی‌هاشم علیه‌السلام) قرار گرفته بود که اشاره داشت به این مفهوم که همه رودها به دریا می‌ریزند و شهدایی که با تشنگی به دیدار خداوند رسیدند همواره به آستان آن دریای فضل و کرم اظهار ارادت می‌کنند و این معنا و بسیاری مفاهیم دیگر بدون بیان مکتوب و شفاهی و تنها با استفاده از 2 عنصر نمادین یعنی قمقمه و کاسه سقاخانه در چیدمان طراحی شده فرصت انتقال مفهومی تصویری و تجسمی را برای مخاطب فراهم می‌آورد. چفیه‌ها با عبور از شیشه چشم ما، از مکان و زمان عبور می‌کنند تا مخاطب با دیدن عناصری آشنا و ملموس، با مفهومی فوق طبیعی روبه‌رو شود تا عناصری مانند چفیه، قمقمه، پلاک، سربند و... نماد و نشانه بودن خود را بهتر منتقل کند.  آنچه مسلم است کارکرد رسانه‌ها با توجه به تصاویر، فیلم‌ها و اخباری که ارائه می‌کنند مخاطب را با بسیاری از مشتقات ظاهری و بعضا درونی وضعیت آشنا می‌کند و هنرمند معاصر با احساس مسؤولیت نسبت به انقلاب و دفاع مقدس، خود را وامدار شهیدان این عرصه می‌داند. هنرمند متعهد با ورود به این میدان اثر خود را به مخاطبانی که در ابعاد و اقشار مختلف جامعه قرار دارند ارائه می‌کند بنابراین ارائه اثر به صاحبان کیفیت، بخشی از دشواری‌های هنرمند دفاع‌مقدس را نشان می‌دهد.

ارسال نظر
captcha
پربیننده