
محمدرضا کردلو: این روزها نفس مردم، مانند هوای تهران و کلانشهرها به خسخس افتاده است. در سالگرد بحران ریزگردها، آلودگی هوا، با رکورد زدن وضعیت قرمز، سومین هفته متوالی است که میهمان کلانشهرهاست. آلودگی هوا حالا فقط آلودگی هوا نیست. سومین هفته است که وضعیت آموزش کلانشهرها مختل است و همین چند روز تعطیلی معدود در برخی مقاطع با اکراه اعلام میشود. عضو شورای شهر تهران گفته است: یک شیفت به شیفت کاری بهشت زهرا(س) اضافه شده است. رئیس شورای شهر هم از افزایش مرگومیر به واسطه آلودگی هوا خبر داده است. سالمندان و گروههای حساس از حضور در فضای شهری هراس دارند. طبیعی است که میزان مراجعات به بیمارستانها و مراکز درمانی هم افزایش یافته است. برخی اعلامهای رسمی که برای کاهش مسؤولیت نهادهای مربوط درباره آلودگی هوا میخواهد از حجم آسیبها کم کند، قطعا نمیتواند مرگ هزاران نفر از مردم کلانشهرها به خاطر آلودگی هوا را انکار کند. متخصصان اعصاب و روان میگویند ذرات معلق موجود در هوای آلوده کلانشهرهایی همچون تهران، اختلالاتی مانند پرخاشگری، افسردگی، فراموشی، بیماریهای لرزشی و ابتلا به اوتیسم در نوزادان را در پی دارد. مردم خود نتایج این عصبیت را بارها و بارها در پرخاشگریهای روزمره میبینند. مردم به استفاده از وسایط حملونقل عمومی توصیه میشوند اما مترو و بیآرتی متناسب با جمعیت چند میلیونی تهران توسعه نیافته است. شهرداری تهران از عدم رسیدگی دستگاه اجرایی به سیستم حمل و نقل و ناوگان عمومی گله دارد. بارها اعلام شده است بودجه مترو تخصیص پیدا نمیکند و دولت در این زمینه همکاری نمیکند. ناوگان حملونقل عمومی معلق بودجه مانده است. با این همه هزاران میلیارد ریال بودجه برای موضوع دیگری به بازار میآید. وام 25 میلیونی خودرو که صراحتا گفته شد برای خالی کردن انبارها از خودروها تخصیص پیدا کرده، قرار است در روزها و ماههای آتی 100هزار خودروی سواری دیگر را به خیابانها بریزد. پیشتر در «وطنامروز» این پدیده را رفتار رابین هودی در صنعت خودرو نام نهادیم. خبرنگاران درباره این موضوع که چرا میزان هزینهکرد در ماجرای وام 25میلیونی به حوزه حملونقل عمومی اختصاص نیافته از سخنگوی دولت سوال کردند. سخنگوی دولت گفت خبرنگاران باید سوادشان را افزایش دهند! آلودگی اما هست و از تهران نرفته است. از کلانشهرها هم همینطور. گروههای مختلف و مسؤول در درون دولت و بیرون آن، مدام یکدیگر را به برخورد سیاسی با موضوع آلودگی متهم میکنند. شاید این سوال نیز به طور جدی مطرح باشد که چه کسی است که سیاسی برخورد میکند؟ در حالی که طبیعی است سازمان محیطزیست، به عنوان یکی از مراجع مربوط، مورد سوال افکار عمومی و رسانهها قرار بگیرد اما پاسخگویی در کار نیست و تدبیر، تنها به ریزش باران و وزش باد امید دارد. رئیس سازمان حفاظت محیطزیست که در ماجرای ریزگردها مردم اهواز و شهرهای غربی و جنوبی را به کنار آمدن با ریزگردها و گرد و غبار توصیه کرده بود، همواره تلاش کرده با طرح موضوعات حاشیهای از پاسخگویی به مسائل اصلی پیرامون آلودگی هوا سر باز زند. ابتکار که نشان داده شرکت در مجامع سیاسی را به حضور در نشستهای تخصصی و تلاش برای حل مشکل آلودگی ارجحیت میدهد، اطلاعرسانیهای رسانهها پیرامون آلودگی هوا را سیاسی میخواند! مردم در گروهها و شبکههای اجتماعی، نارضایتی خود را از مسؤول سیاسی سازمان محیطزیست نشان میدهند. ابتکار واکنشهای مردم را هم بازی رسانههایی چون «وطنامروز» میداند! خانم رئیس، چندی پیش اعتراضات و مطالبات صنفی کارمندان خود را نیز به رسانهها نسبت داده بود!
ریاست خانم ابتکار بر سازمان محیطزیست ادامه دارد. آلودگی هوای تهران و کلانشهرها هم ادامه دارد. خسخس نفسهای مردم هم ادامه دارد. سیاسیکاریها با آلودگی هوا هم ادامه دارد. ابتکار و زنگنه که سال گذشته تقلای زیادی برای از رده خارج کردن بنزین پتروشیمی و واردات بنزین یورو4 ادعایی -که بعدتر معلوم شد یورو2 هم نیست!- میکردند، اقدام به استفاده مجدد از بنزین پتروشیمی کردند. به عبارت دیگر گویا معلوم شده است ادعاهای آنان پیرامون بنزین پتروشیمی خلاف واقعیت بوده و در راستای اقدامات سیاسی توجیه میشده است. این در حالی است که از آغازین روزهای دولت یازدهم، سازمان حفاظت محیطزیست با نسبت دادن آلودگی هوای تهران و افزایش بیماران سرطانی به بنزین پتروشیمی، خواستار توقف عرضه این بنزین شده بود. وزارت نفت هم بهرغم اینکه قبل از این، از کیفیت این فرآورده حمایت کرده بود در یک حرکت سیاسی آلاینده بودن بنزین پتروشیمی را تایید کرد تا در نهایت هیأت دولت اردیبهشت 93 استفاده از ریفرمیت پتروشیمی در تولید بنزین را ممنوع کند و روزانه 10میلیون لیتر بنزین یورو 4 ادعایی وارد شود. دلالان از این مصوبه بشدت استقبال کردند. دود دروغ اما در آستانه دیماه 94 در چشم مردم رفت. هزینههای فراوانی به خاطر اتخاذ تصمیماتی مشابه واردات بنزین این روزها برای مردم و کشور به وجود آمده است. با این همه و در شرایطی که هیچکس منکر آسیبهای فراوان شرایط وخیم آلودگی در تهران و کلانشهرها نیست، یک سوال جدی در افکار عمومی مطرح میشود: چرا دولت از تعطیل کردن مدارس و ادارات که قطعا یکی از راهکارهای جدی برای کاهش آلودگی هوای تهران است، اکراه دارد؟ اینجاست که گمانه مواجهه سیاسی با آلودگی هوا، نشانههای فراوانی برای رسمیت یافتن، پیدا میکند. برای مثال در روزی که حسن روحانی میهمان مردم شهرری است، در حالی که شاخصهای کنترل کیفیت هوای تهران، چهارشنبه 2دی ماه را برای شهرری آلودهترین روز ثبت میکند، مدارس تعطیل نمیشود. دانشآموزان به استقبال حسن روحانی میروند و حضور گروههای حساس و سالمندان نیز منع نمیشود!
به نظر میرسد اکراه دولت در اعلام تعطیلیهای ضروری برای مدارس و ادارات نیز منشأ سیاسی دارد. دولت نمیخواهد با تعطیلی مدارس و ادارات، شدت بحران را بپذیرد و وضعیت قرمز را آنگونه که هست به رسمیت بشناسد. در حالی که شرایط اضطراری، از سوی مراکز کنترل کیفیت هوا طی سومین هفته اعلام میشود و بیشتر شاخصهای آلودگی بیشتر از حد مجاز هستند، دولت بنای اعلام تعطیلی ندارد. چشمهای مردم میسوزد اما چشم دولتمردان به انتخابات اسفندماه است.
کشدار شدن موضوع آلودگی، اضطراب از تثبیت وضعیت قرمز در ماجرای آلودگی هوا، هراس از رکورددار شدن روزهای تعطیل به خاطر آلودگی و نشانهدار شدن سال 94 با عنوان آلودگی خلاف خواسته رسانهای دولت است. شاید به همین خاطر است که تصمیمگیری درباره تعطیلات ضروری برای مدارس و ادارات با اکراه صورت میگیرد!
ریاست خانم ابتکار بر سازمان محیطزیست ادامه دارد. آلودگی هوای تهران و کلانشهرها هم ادامه دارد. خسخس نفسهای مردم هم ادامه دارد...