
«نقطه کور» به تهیهکنندگی و کارگردانی مهدی گلستانه با انتخاب موضوع بحران در خانوادهها، شکاف رخ داده میان زوجی با نامهای خسرو و ناهید را دستمایه اثری سینمایی قرار داده است. عنوان فیلم و روایت آن اشاره به نقاط کوری در زندگی افراد داشته که از سوءظن به هشدار و در نهایت تلخی روابط میان زوجین خواهد رسید. مهدی گلستانه پس از ساخت فیلمهای «دردسر بزرگ» و «نازنین» در سومین ساخته سینماییاش به دنبال انعکاس داستان مردی است که با تمرکز به شغل جوشکاری در زیر آب به مسائل پیرامون زندگیاش چندان توجهی ندارد! گفتوگو با کارگردان فیلم «نقطه کور» اشاره به این مساله داشته است.
سراغ ملودرامی خانوادگی با موضوع بحران در خانوادهها رفتید. این طرح به پیشنهاد خودتان نوشته شد یا جذابیتهای فیلمنامه نگاشتهشده مورد توجهتان قرار گرفت؟
اگر بخواهیم بهصورت ژانری به سینما نگاه کنیم، اساسا ملودرام اجتماعی را دوست دارم و اگر به شکل تماتیک پیش برویم، مساله خانواده برایم خیلی مهم است. خودم از یک خانواده سنتی و پرجمعیت بیرون آمدم و به این مساله افتخار هم میکنم. از این نظر بحران در برخی خانوادهها همیشه ذهنم را درگیر میکند.
یعنی بافت خانوادگیتان مشابه کاراکتر خسرو در فیلم است؟
بله! کاملا همینطور است. وقتی به دنبال ساخت فیلمی به تهیهکنندگی خودم بودم، سعی در بیان دغدغههای درونیام داشتم و از این نظر سراغ فیلمنامههایی با ذائقه شخصی خودم رفتم و به دوستانی که میشناختم پیشنهاد نوشتن چنین موضوعی را مطرح کردم. من خیلی درگیر این نیستم که در مسائل کلان سیاسی و اقتصادی این مملکت چه اتفاقاتی میافتد.
البته در بخشی از فیلمتان اشاره به مسائل اقتصادی و برخی موارد دیگر میشود!
بله! مسائل اقتصادی را هم میتوان در بخشی از فیلمنامه منعکس کرد اما بحث اصلی نیست. در شرایطی که خیلی علاقهمند بودم بحران و مشکلات خانوادگی را مطرح کنم و با تاکیدی که به دوستان نویسنده برای نگارش چنین فیلمنامهای داشتم حدودا 19 فیلمنامه به دستم رسید که فیلمنامه احسان بیگلری با توجه به اینکه قبلا هم با یکدیگر کار کرده بودیم، مورد توجهم قرار گرفت.
فیلمنامه اولیه مورد بازنویسی هم قرار گرفت و تفاوتهایی در اجرا یافت؟
بله! طرح اولیه خیلی تند نوشته شده بود و نویسنده چندان از عمق روابط زناشویی اطلاع نداشت، چرا که میدانیم شرایط و ارتباط میان زوجین در ماههای ابتدایی با سالهای بعدی کاملا متفاوت است.
حادثه محرک در فیلمنامه «نقطه کور» با ظن خسرو، مرد خانواده به همسرش، ناهید ایجاد میشود. این مساله را پایه بحران در خانوادههای امروز میدانید یا به دلیل شرایط دراماتیزهای که میتواند در بافت روایت داشته باشد، آن را انتخاب کردید؟
ببینید، براساس تحقیقاتی که در زمینه خانواده داشتم، با اظهار تاسف دیدم با وجودی که در مملکتی اسلامی زندگی میکنیم آمار طلاق به شکل ناگواری رو به رشد است و امروز مسائلی بین برخی خانوادهها ایجاد شده که موجب فاصله با شرایط گذشته شده است. در این مسیر خیلی دردناک است که خانمهای این مرز و بوم به دلیل اینکه نمیخواهند اندامشان خراب شود! حاضر نیستند به شکل معمول مادر شوند. خیلی دردناک است که تکفرزندی میان خانوادهها دارد باب میشود و این بچهها در آینده حتی خاله، عمو و عمه نخواهند داشت و نمیدانم با این انفعال میان خانوادهها چه اتفاقی خواهد افتاد. به اینها بحران اجتماهی را هم اضافه کنید و بحران آب و مسائل دیگر هم وجود دارد.
خیانت هم در بحران خانوادهها نقش مییابد و در فیلمتان به دنبال ترسیم چنین فضایی بودید؟
خیر! برخی فیلمسازان بحران را با خیانت روایت میکنند اما فیلم «نقطه کور» اینچنین نیست. در این فیلم میبینیم که مرد از فرط دوست داشتن بیش از اندازه به همسرش دچار شک شده و این از نگرانی او ناشی میشود. خسرو در فیلم آنقدر که زنش را دوست دارد در اتفاقات گیر کرده است. در شرایط امروز که خیلی راحت جنایت و دزدی و قتل رخ میدهد، باید نگران خانواده بود و شاید این طبیعی است. شما به خیانت اشاره داشتید و از نظر شما چنین اتفاقی در فیلم رخ داده است؟
در این گفتوگوی پیش از اکران جشنواره به دنبال نقد و نظر نیستم و تنها سوالی را مطرح کردم البته اگر بخواهیم به لحاظ تحلیل فیلمنامه به اثر شما بنگریم، باید به هدف نویسنده توجه کنیم که اگر نظرش نمایش خیانت بوده کاملا ناموفق عمل کرده، چرا که نه گرهافکنی و نه گرهگشایی مناسب در این زمینه وجود ندارد و از همان ابتدا میتوان به بیگناهی زن پیبرد اما دامن زدن اطرافیان به مساله شرایط دیگری را مبنی بر شک بیننده در فیلم رقم زده است!
شخصیت ناهید در فیلم اغواگر نیست، اصلا ما به دنبال نمایش خیانت در این خانواده نبودیم و من در مذمت شک و گمان همسران به هم فیلم ساختم. شما همین اینستاگرام و تلگرام را در نظر بگیرید که باعث سوءظن و جدایی میان زوجین شده است. مثلا براساس پیامی که آمده و اصلا مشکلی هم در آن نبوده و نمیدانیم از طرف چه کسی است، شکی میان همسران پدید میآید و متاسفانه این شک به شکل بیهودهای توسط اطرافیان به شکل یقین عنوان خواهد شد و این چیزی است که در فیلم ما مطرح میشود و امثال نادرها و پروانهها که برادر و خواهر فرهاد در فیلم هستند به این شایعات دامن میزنند.
فیلم «نقطه کور» در میانه به مساله دیگری چون پنهانکاری میپردازد، به نحوی که مسائل پنهانشده اطرافیان طی اختلاف خسرو و ناهید، عیان میشود و حتی نام فیلم هم اشاره به نقاط کور زندگی افراد دارد. با این شرایط موضوع پنهانکاری در ذهن اثر چه جایگاهی داشته است؟
همانطور که دیدید، شغل فرهاد در فیلم جوشکاری زیرآب است و از این جهت ارتباطش با خانواده قطع شده است و از احوال آنها چندان خبر ندارد. مساله پنهانکاری هم مبتلا به جامعه است که بخش مهمی از بحران اجتماعی است و فیلم من هم بریدهای از همین زندگی است. در واقع پنهانکاری بخش مهمی از شک است.
به جشنواره سیوچهارم فیلم فجر نزدیک میشویم. هدف شما از حضور در این رویداد بیشتر در جهت کسب سیمرغ بوده یا تنها به فکر دیده شدن «نقطه کور» هستید؟
فیلم «نقطه کور» چه در جشنواره و چه خارج آن قطعا دیده خواهد شد اما برای من جشنواره فیلم فجر کاربرد دیگری دارد و همین که شما پیش از گفتوگویمان به من اشاره داشتید که این فیلم فاصلهای در فرم با فیلم قبلیام دارد، برایم مهم است و اصولا توجه به نظر رسانهها و منتقدان برایم ارزشمند است البته این را هم بگویم که همچنان مثل کوه پشت فیلمهای سابقم ایستادهام و در فکر نفی آثار گذشته نیستم اما از اینجا به بعد با توجه به اینکه خودم تهیهکننده خواهم بود، به طور کامل نظرات و نگاه خودم در فیلم حاکم خواهد شد. از این جهت در جشنواره فیلم فجر امسال به دنبال ثبت اثر انگشت خود بهعنوان تهیهکننده و کارگردان هستم و هدفگذاری بلندمدتی در نظر گرفتم که انشاءالله در سال آینده به دنبال تهیه 2 فیلم سینمایی هستم که یکی را خودم کارگردانی خواهم کرد.