۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۰:۰۹

رویکرد

تحلیلی بر روابط تل‌آویو - واشنگتن چرا اوباما دست از سر «بی‌بی» برنمی‌دارد؟ دولت اسرائیل اخیرا تحت فشار شدید کاخ سفید قرار گرفته است و کمی مانده به نخستین سفر بنیامین نتانیاهو به واشنگتن، سران کاخ سفید فشار خود را برای تعدیل تندروی‌های کابینه جدید اسرائیل افزایش داده‌اند. آنها معتقدند، اگر کابینه نتانیاهو بخواهد در اظهارنظر‌ها و مواضع خود به همین روال فعلی پیش برود آمریکا نیز چاره‌ای ندارد به همان روزهای سیاه بوش بازگردد و مواضع خود را برای حمایت دردسرساز از اسرائیل تشدید کند؛ حمایتی که اوباما در پی تغییر اساسی ماهیت آن است. هدف اصلی اوباما و دولت او در تعاملات اخیر با اسرائیلی‌ها این بوده که به هر طریق ممکن کابینه نتانیاهو را نسبت به پذیرفتن راه حل تشکیل دو کشور مستقل فلسطینی و اسرائیلی متقاعد کند. هرچه سفر روز 17 مه ‌نتانیاهو به واشنگتن نزدیک‌تر می‌شود مقامات بلندپایه آمریکایی در اظهار نظر‌های خود، این موضوع را بیشتر مورد تاکید قرار می‌دهند و سعی می‌کنند زمینه لازم را برای حصول این نتیجه را فراهم کنند. در واقع شرایط به نحوی است که آمریکایی‌ها حتی اگر بخواهند هم نمی‌توانند در این موضوع از اسرائیل حمایت کرده و تشکیل کشور مستقل فلسطینی را کنار بگذارند و در عوض اجازه دهند اسرائیل همچنان به برنامه‌های شهرک‌سازی خود ادامه دهد. حتی رام امانوئل، دست راست اسرائیلی‌تبار اوباما و نفر دوم کاخ سفید که همیشه از حامیان سرسخت اسرائیلی‌ها در کنگره آمریکا و حال در دولت این کشور محسوب می‌شود نيز برنامه‌هایی را برای تغییر فضای فکری کابینه نتانیاهو آغاز کرده و تلاش می‌کند در آستانه سفر نتانیاهو شرایط را تغییر دهد. او در نشست اخیر لابی حامیان صهیونیست - آیپک-با تاکید بر راه‌حل تشکیل دو کشور، آن را تنها راه موجود برای برون‌رفت از مناقشه خاورمیانه عنوان کرد.جو بایدن معاون اوباما نیز با انتقاد از ادامه پروژه‌های شهرک‌سازی اسرائیل در کرانه باختری، تداوم این جریان و اصرار مقامات جدید اسرائیل بر تندروی و بازگشت به مواضع قبلی را یک عامل شدیدا مخرب برای وجهه اوباما و دولت جدید آمریکا دانست. نگرانی آمریکایی‌ها آنطور که از شواهد پیداست به همین سطح محدود نمی‌شود و اخباری در دست است که این اظهار نظر‌ها جنبه هشدار پیدا کرده و در بعضی موارد وابستگان اوباما حتی به یار قدیمی خود هشداری جدی در این‌باره داده‌اند. گفته می‌شود در هفته‌های اخیر، ژنرال جیمز جونز مشاور عالی اوباما در امور امنیت ملی در دیدار با یکی از وزرای خارجه اروپایی تلویحا گفته است، اوباما بر خلاف بوش می‌خواهد به نحو دیگری با اسرائیل کنار بیاید و احتمالا نتانیاهو را در صورت اصرار بر مواضع فعلی شدیدا در منگنه قرار خواهد داد. روزنامه اسرائیلی هاآرتص با عنوان جزئیاتی از این دیدار محرمانه عنوان کرده، اوباما قصد دارد تضمین‌های مشخصی در قضیه فلسطین از نتانیاهو در سفر آتی وی به واشنگتن کسب کند. علاوه بر این، صحبت‌های اخیر گوته مولر معاون وزیر خارجه ایالات متحده درباره توقف گسترش فعالیت‌های هسته‌ای اسرائیل، مقامات تل آویو را شدیدا در بهت و حیرت فرو برده و برخی از محافل تندرو و افراطی اسرائیل از این گفته سخت عصبانی شده‌اند بویژه در روزهایی که اسرائیلی‌ها از گسترش فعالیت‌های هسته‌ای خود به عنوان عاملی برای مقابله با تهدیدهای احتمالی ایران یاد می‌کنند. آلن بکر از نزدیکان آویگدور لیبرمن که سال‌ها به وزرای خارجه اسرائیل مشاوره می‌داده نیز چنین اظهارنظری را بی‌سابقه و تاریخی خوانده است که هیچکدام از دولت‌های پیشین آمریکا نیز جرات به زبان آوردن آن را نداشتند. روزنامه صهیونیستی معاریو با اشاره به این مواضع و تحلیل زمانی آنها در دوره سه‌ماهه اوباما از مواضع فعلی به عنوان قطره‌ای یاد می‌کند که قرار است باران شود و رفته رفته سیلی به راه بیندازد که امنیت و تمامیت اسرائیل را تهدید کند. این شاید تصویری کوچک از کلیت فشار‌های جدید آمریکا بر مقامات اسرائیل باشد که رفته‌رفته افزایش می‌یابد. این روزنامه با تحلیل این مواضع اشاره می‌کند، فضا به نحوی است که معلوم نیست نتانیاهو در سفر آتی خود به واشنگتن با چه برخورد‌هایی مواجه خواهد شد و احتمالا دست از پا درازتر به اسرائیل بازمی‌گردد. البته به اعتقاد بسیاری، کابینه جدید اسرائیل با مواضع تندی که در نقض رویکردهای دولت اولمرت اتخاذ کرد عملا خود موجب بروز این رویه در رفتار دولت اوباما و دیگر متحدان اسرائیل شد. اما روی دیگر این داستان این است که نتانیاهو سنگ بنای کابینه ائتلافی خود را مساله نقض حق تشکیل کشور مستقل فلسطینی قرار داده است و اگر بخواهد نیز رسما نمی‌تواند زیر فشار‌های آمریکا تسلیم شود و راه حل دو کشور را بپذیرد چرا که پذیرش چنین مساله‌ای به معنای انحلال دولت ائتلافی او در کنست خواهد بود چراکه در کابینه او احزابی مشارکت دارند که خروج و عقب نشینی اسرائیل را از سرزمین‌های اشغالی کرانه باختری تحت هر دلیلی چه سیاسی و چه مذهبی نمی‌پذیرند. بنابراین نتانیاهو در یک مخمصه عجیب سیاسی میان احزاب اسرائیل و دولت اوباما گیر افتاده است و شرایط رقت‌باری دارد. رقبای سیاسی او در داخل نیز مترصد کوچک‌ترین فرصتی برای درهم شکستن دولت ائتلافی او هستند. شیمون پرز رئیس رژیم صهیونیستی نیز برای اینکه با نخست‌وزیرش همدردی کرده باشد در دیدار اخیر خود از آمریکا از اوباما خواست کمی از فشار‌های خود را کم کرده و با «بی‌بی» (لقب بنیامین نتانیاهو) مهربان‌تر باشد. اینها در شرایطی است که شیمون پرز و بنیامین نتانیاهو هیچوقت از حمایت یکدیگر برخوردار نبوده‌اند و همواره رقبایی جدی برای هم محسوب می‌شده‌اند. اما با همه اینها آمریکایی‌ها حاضر نیستند از راه حل دو کشور دست بکشند و مطمئنا نتانیاهو را مجاب خواهند کرد که این مساله را بپذیرد، حتی اگر لازم باشد دامنه این فشار‌ها در چند روز باقی مانده افزایش پیدا خواهد کرد. منبع: اشپیگل
ارسال نظر
captcha
پربیننده