تاریخچه حضور سینماگران ایرانی در کن
این چند نفر
سینما و سینماگران ایرانی از ابتدای حضور خود در جشنواره کن یعنی از سال 1961 تاکنون، 58 حضور در این رویداد داشته‌اند که البته در این میان، 6 فیلم ساخته کارگردان‌های ایرانی اما محصول کشورهای دیگر بوده است. 44 سینماگر ایرانی تاکنون در جشنواره کن حضور داشته‌اند که
عباس کیارستمی با 8 فیلم و محسن مخملباف با 5 فیلم بیشترین حضورها را داشته‌اند. 8 داوری و 16 جایزه نیز مجموعا برای سینماگران ایرانی در جشنواره کن به دست آمده است. سینمای ایران برای اولین‌بار با فیلم «کورش کبیر» ساخته مصطفی فرزانه در بخش مسابقه فیلم‌های کوتاه جشنواره کن سال 1961 حضور یافت و پس از آن در دومین حضور در سال 1964، فیلم «طلوع‌فجر» ساخته احمد فاروقی قاجار در بخش مسابقه فیلم‌های کوتاه حضور یافته و جایزه شورای عالی تکنیک را نیز دریافت کرد. سینمای ایران پس از شش سال غیبت و در سال 1971 با فیلم «گاو» ساخته داریوش مهرجویی در بخش
15 روز کارگردان‌ها حضور یافت. بهرام بیضایی با فیلم «چریکه تارا» اولین حضور پس از انقلاب ایران را در بخش نوعی نگاه در سال 1980 رقم زد. سینمای نوین ایران برای نخستین‌بار در سال 1991 با فیلم «درکوچه‌های عشق» ساخته خسرو سینایی در بخش نوعی نگاه حضور یافت. سال 1992 سالی پربار برای سینمای ایران در کن بود. فیلم کوتاه انیمیشن «قلب» ساخته سعید مجاوری در بخش مسابقه فیلم‌های کوتاه کن حضور یافت و عباس کیارستمی «زندگی و دیگر هیچ» را در بخش نوعی نگاه به نمایش درآورد و دو جایزه معتبر «جایزه روسلینی» و جایزه «بهترین فیلم بخش نوعی نگاه» را دریافت کرد. فیلم «بدوک» مجید مجیدی در بخش 15 روز کارگردان‌ها حضور یافت و 10 فیلم انیمیشن ایرانی نیز در بخش «سینما همیشه» روی پرده رفتند. عباس کیارستمی در سال 1993 بر مسند داوری جشنواره کن نشست و سال پس از آن، فیلم «زیر درختان زیتون» را در بخش مسابقه کن به نمایش درآورد. محسن مخملباف در سال 1995 برای نخستین‌بار به کن پا گذاشت و با دو فیلم «نوبت عاشقی» و «سلام سینما» در بخش نوعی نگاه حضور یافت. جعفر پناهی نیز در همین سال با فیلم «بادکنک سفید» به پدیده کن تبدیل شد. این فیلم جایزه معتبر دوربین طلایی و جایزه بهترین فیلم بخش 15 روز کارگردان‌ها را دریافت کرد. «گبه» ساخته محسن مخملباف در بخش نوعی نگاه جشنواره کن سال 1996 به نمایش درآمد و در سال 1997 سینمای ایران مهم‌ترین جایزه تاریخ سینمای خود، یعنی نخل طلای بهترین فیلم جشنواره را برای «طعم گیلاس» عباس کیارستمی دریافت کرد. «قصه‌های کیش» ساخته ناصر تقوایی، محسن مخملباف و ابوالفضل جلیلی با جنجال بسیار در بخش مسابقه کن روی پرده رفت. بهمن قبادی با فیلم «زمانی برای مستی اسب‌ها» در بخش
15 روز کارگردان‌ها و حسن یکتاپناه با فیلم «جمعه» در بخش نوعی نگاه حضور یافته و به طور مشترک جایزه دوربین طلایی سال 2000 را دریافت کردند. عباس کیارستمی با فیلم «ای بی سی آفریقا» در بخش خارج از مسابقه حضور یافت و رضا میرکریمی با فیلم بلند «زیر نور ماه» و علی‌محمد قاسمی با فیلم کوتاه «غریبه و بومی» در بخش هفته منتقدان سال پرباری را برای سینمای ایران در کن رقم زدند و میرکریمی جایزه بهترین فیلم بخش هفته منتقدان را هم گرفت. در سال 2002، عباس کیارستمی با فیلم «10» در بخش مسابقه، داریوش مهرجویی با فیلم «بمانی» در بخش نوعی نگاه، بهمن قبادی با فیلم «آوازهای سرزمین مادری‌ام» در بخش نوعی نگاه و دو فیلم کوتاه «چت» ساخته شادمهر راستین و «گیوتین» ساخته بهرام عظیم‌پور در بخش
15 روز کارگردان‌های جشنواره کن حضور پیدا کردند و قبادی که داوری بخش دوربین طلایی را به‌عهده داشت، جایزه فرانسوا شالیه را برای «آوازهای سرزمین مادری‌ام» دریافت کرد. جعفر پناهی با فیلم «طلای سرخ» جایزه هیأت داوران بخش نوعی نگاه را گرفت و پرویز شهبازی با «نفس عمیق» در بخش 15 روز کارگردان‌ها و محمد حقیقت با «دو فرشته» در بخش هفته منتقدان سالی موفقیت‌آمیز را برای سینمای ایران به ارمغان آوردند. سال 2004 نیز چهار فیلم ایرانی در جشنواره فیلم کن حاضر بودند؛ عباس کیارستمی با فیلم «پنج» و« 10 روی ده» در بخش رسمی، محسن امیریوسفی با «خواب تلخ»، بهروز افخمی با «گاوخونی» در بخش 15 روز کارگردان‌ها، حضور داشته که امیریوسفی تقدیرنامه هیأت داوری دوربین طلایی و جایزه نگاه جوان بخش 15 روز کارگردان‌ها را دریافت کرد. در سال 2005، نیکی کریمی با فیلم «یک شب» در بخش نوعی نگاه و محمد رسول‌اف با فیلم «جزیره آهنی» در بخش 15 روز کارگردان‌ها حضور داشتند. در سال 2006 هیچ فیلمی از ایران در جشنواره پذیرفته نشد. در سال 2007 نیز سرانجام تنها فیلم سه دقیقه‌ای «گریه‌ها» ساخته عباس کیارستمی در یک مجموعه فیلم به مناسبت شصتمین دوره جشنواره کن به نمایش درآمد و نیکی کریمی نیز به عنوان داور انتخاب شد. سال گذشته 2008 نیز «ترانه تنهایی تهران» ساخته سامان سالور به عنوان تنها فیلم ایرانی برای بخش 15 روز کارگردان‌ها انتخاب شد. امسال نیز در بخش «نوعی نگاه» جدیدترین ساخته بهمن قبادی به عنوان «کسی از گربه‌های ایرانی خبر نداره!» تنها نماینده سینمای ایران در جشنواره کن خواهد بود.
* کارشناس امور بین‌المللی سینمای ایران نگاه
تاریخچه حضور سینماگران ایرانی در کن
این چند نفر
سینما و سینماگران ایرانی از ابتدای حضور خود در جشنواره کن یعنی از سال 1961 تاکنون، 58 حضور در این رویداد داشته‌اند که البته در این میان، 6 فیلم ساخته کارگردان‌های ایرانی اما محصول کشورهای دیگر بوده است. 44 سینماگر ایرانی تاکنون در جشنواره کن حضور داشته‌اند که
عباس کیارستمی با 8 فیلم و محسن مخملباف با 5 فیلم بیشترین حضورها را داشته‌اند. 8 داوری و 16 جایزه نیز مجموعا برای سینماگران ایرانی در جشنواره کن به دست آمده است. سینمای ایران برای اولین‌بار با فیلم «کورش کبیر» ساخته مصطفی فرزانه در بخش مسابقه فیلم‌های کوتاه جشنواره کن سال 1961 حضور یافت و پس از آن در دومین حضور در سال 1964، فیلم «طلوع‌فجر» ساخته احمد فاروقی قاجار در بخش مسابقه فیلم‌های کوتاه حضور یافته و جایزه شورای عالی تکنیک را نیز دریافت کرد. سینمای ایران پس از شش سال غیبت و در سال 1971 با فیلم «گاو» ساخته داریوش مهرجویی در بخش
15 روز کارگردان‌ها حضور یافت. بهرام بیضایی با فیلم «چریکه تارا» اولین حضور پس از انقلاب ایران را در بخش نوعی نگاه در سال 1980 رقم زد. سینمای نوین ایران برای نخستین‌بار در سال 1991 با فیلم «درکوچه‌های عشق» ساخته خسرو سینایی در بخش نوعی نگاه حضور یافت. سال 1992 سالی پربار برای سینمای ایران در کن بود. فیلم کوتاه انیمیشن «قلب» ساخته سعید مجاوری در بخش مسابقه فیلم‌های کوتاه کن حضور یافت و عباس کیارستمی «زندگی و دیگر هیچ» را در بخش نوعی نگاه به نمایش درآورد و دو جایزه معتبر «جایزه روسلینی» و جایزه «بهترین فیلم بخش نوعی نگاه» را دریافت کرد. فیلم «بدوک» مجید مجیدی در بخش 15 روز کارگردان‌ها حضور یافت و 10 فیلم انیمیشن ایرانی نیز در بخش «سینما همیشه» روی پرده رفتند. عباس کیارستمی در سال 1993 بر مسند داوری جشنواره کن نشست و سال پس از آن، فیلم «زیر درختان زیتون» را در بخش مسابقه کن به نمایش درآورد. محسن مخملباف در سال 1995 برای نخستین‌بار به کن پا گذاشت و با دو فیلم «نوبت عاشقی» و «سلام سینما» در بخش نوعی نگاه حضور یافت. جعفر پناهی نیز در همین سال با فیلم «بادکنک سفید» به پدیده کن تبدیل شد. این فیلم جایزه معتبر دوربین طلایی و جایزه بهترین فیلم بخش 15 روز کارگردان‌ها را دریافت کرد. «گبه» ساخته محسن مخملباف در بخش نوعی نگاه جشنواره کن سال 1996 به نمایش درآمد و در سال 1997 سینمای ایران مهم‌ترین جایزه تاریخ سینمای خود، یعنی نخل طلای بهترین فیلم جشنواره را برای «طعم گیلاس» عباس کیارستمی دریافت کرد. «قصه‌های کیش» ساخته ناصر تقوایی، محسن مخملباف و ابوالفضل جلیلی با جنجال بسیار در بخش مسابقه کن روی پرده رفت. بهمن قبادی با فیلم «زمانی برای مستی اسب‌ها» در بخش
15 روز کارگردان‌ها و حسن یکتاپناه با فیلم «جمعه» در بخش نوعی نگاه حضور یافته و به طور مشترک جایزه دوربین طلایی سال 2000 را دریافت کردند. عباس کیارستمی با فیلم «ای بی سی آفریقا» در بخش خارج از مسابقه حضور یافت و رضا میرکریمی با فیلم بلند «زیر نور ماه» و علی‌محمد قاسمی با فیلم کوتاه «غریبه و بومی» در بخش هفته منتقدان سال پرباری را برای سینمای ایران در کن رقم زدند و میرکریمی جایزه بهترین فیلم بخش هفته منتقدان را هم گرفت. در سال 2002، عباس کیارستمی با فیلم «10» در بخش مسابقه، داریوش مهرجویی با فیلم «بمانی» در بخش نوعی نگاه، بهمن قبادی با فیلم «آوازهای سرزمین مادری‌ام» در بخش نوعی نگاه و دو فیلم کوتاه «چت» ساخته شادمهر راستین و «گیوتین» ساخته بهرام عظیم‌پور در بخش
15 روز کارگردان‌های جشنواره کن حضور پیدا کردند و قبادی که داوری بخش دوربین طلایی را به‌عهده داشت، جایزه فرانسوا شالیه را برای «آوازهای سرزمین مادری‌ام» دریافت کرد. جعفر پناهی با فیلم «طلای سرخ» جایزه هیأت داوران بخش نوعی نگاه را گرفت و پرویز شهبازی با «نفس عمیق» در بخش 15 روز کارگردان‌ها و محمد حقیقت با «دو فرشته» در بخش هفته منتقدان سالی موفقیت‌آمیز را برای سینمای ایران به ارمغان آوردند. سال 2004 نیز چهار فیلم ایرانی در جشنواره فیلم کن حاضر بودند؛ عباس کیارستمی با فیلم «پنج» و« 10 روی ده» در بخش رسمی، محسن امیریوسفی با «خواب تلخ»، بهروز افخمی با «گاوخونی» در بخش 15 روز کارگردان‌ها، حضور داشته که امیریوسفی تقدیرنامه هیأت داوری دوربین طلایی و جایزه نگاه جوان بخش 15 روز کارگردان‌ها را دریافت کرد. در سال 2005، نیکی کریمی با فیلم «یک شب» در بخش نوعی نگاه و محمد رسول‌اف با فیلم «جزیره آهنی» در بخش 15 روز کارگردان‌ها حضور داشتند. در سال 2006 هیچ فیلمی از ایران در جشنواره پذیرفته نشد. در سال 2007 نیز سرانجام تنها فیلم سه دقیقه‌ای «گریه‌ها» ساخته عباس کیارستمی در یک مجموعه فیلم به مناسبت شصتمین دوره جشنواره کن به نمایش درآمد و نیکی کریمی نیز به عنوان داور انتخاب شد. سال گذشته 2008 نیز «ترانه تنهایی تهران» ساخته سامان سالور به عنوان تنها فیلم ایرانی برای بخش 15 روز کارگردان‌ها انتخاب شد. امسال نیز در بخش «نوعی نگاه» جدیدترین ساخته بهمن قبادی به عنوان «کسی از گربه‌های ایرانی خبر نداره!» تنها نماینده سینمای ایران در جشنواره کن خواهد بود.
* کارشناس امور بین‌المللی سینمای ایران ارسال نظر
پربیننده