در چندقدمي يك پيمان ابدي...
یکی بود، یکی نبود، در زمانهای نهچندان دور، پسرک کوچک شاد و پرجنب و جوشی زندگی میکرد که هر کس از او میپرسید: «میخواهی چه کاره شوی؟» میگفت: «نمیدونم ... اما میخوام هر کاری که میکنم، درست انجام بدم، یعنی به بهترین شکلش...». پسر بزرگ و بزرگتر شد، سفر کرد، یاد گرفت، مثل همه ما رنجها و شادیهای فراوانی را تجربه کرد. انواع ورزشهای رزمی و شیوههای استفاده از تواناییهای بدن را آموخت. جسم خود را پرورش داد و در این میان روح او نیز بزرگ و بزرگتر شد، که به قول بزرگان: «روح سالم در جسم سالم است». کم کم یاد گرفت که خدا همه انسانها را دوست دارد و هر کدام را به دلیلی به این دنیا آورده است. او هنوز نمیدانست شغل واقعیاش چیست، اما او هم از خدا یاد گرفت که همه انسانها را دوست بدارد و بهخاطر آنها زحمت بکشد، حالا دیگر هدفش را پیدا کرده بود و آن خوشحال کردن مردم بود و اینکه احساس بهتری نسبت به زندگی داشته باشند. جان شیفته و روح عاشق او هیجانهای زندگی را خوب میشناخت، نزدیک شدن به آفتاب در سپیدهدم، وقتی که از یک ساختمان 7 طبقه بالا میروی یا نزدیک شدن به خاک در غروب وقتی که از آن ساختمان 7 طبقه پایین میپری... جنس این پسرک از آب و باد و آتش و خاک بود، مثل همه ما ... اما خدا چیزی در قلب او به ودیعه گذاشته بود که هیجانها و اشتیاق ماجراجویی را بیشتر از ما درک میکرد، درست مثل شازده کوچولو که هم زیبایی ها را بیشتر میدید و هم برای به دست آوردن آنها سفرهای سختی را بر خود هموار میکرد و پسرک تمرین میکرد، سفرهای سخت، شادی و هیجان انسان بودن را و تمرینهای او به ما و به تماشاگرانش آرامش میداد چرا که پایان هر ترسی آرامش است. ما با دیدن حرکات عجیب او میترسیدیم، اما میدانستیم که او چیزی را درمییابد که ما نمیفهمیم و آن نفس به نفس، همنشینی با مرگ است و مرگ خواهر زندگی است و تازه پس از مرگ است که به راستی بیدار میشویم. شاید برای همین پسرک از مرگ نمیترسید و هر قدر به او میگفتند:«آخر این کارها خطرناک است، چرا تنهایی انجام میدهی؟» لبخند میزد و میگفت: «میخواهم هر کار را به بهترین شکل انجام دهم و خطر چیست مگر ...؟» حالا اگر کسی از او میپرسید: چهکارهای؟ شغلش را میدانست: «بدلکار!» یعنی، جای همه، بدل بودن، یعنی بدل زندگی ما، عشقهایمان، رنجهایمان و ترسمان از مرگ. «آه اسب کهربایی، کجا میبری سوار مردهات را». مرگ سوار او بود یا او سوار مرگ؟ جذبه و دلخوشی او، بند بند هستیاش را به دام کشیده بود، راه دیگری نداشت، او بدل همه حسها، کارها و رفتارهایی بود که ما نمیتوانستیم انجام دهیم و از ریشههای مو تا بندبند انگشتهایش جهان را در ذهن ما شبیهسازی میکرد و دنیا را آنگونه نشانمان میداد که بچهها دوست دارند ببینند؛ یعنی پر از شوق و ترس و هیجان! و در پایان، تنها آرامش. «بودن به از نبود شدن، خاصه در بهار ...» و بهار رسید. این بهار شاید اوج شیدایی پیمان ابدی بود، به کارگردان فیلم گفته بود: «میخواهم کاری کنم که در یادها بماند و بدعتی نو در بدلکاری جهان باشد». از او خواستند رازش را بگوید، ولی پسرک سکوت کرد و مثل همیشه لبخند زد. به قول حضرت علی (ع): «انسان به میزان رازهایی که دارد بزرگ است». نقاشی روی رنگینکمان و رقص در آتش، چون سیاوش، پریدن از بام ماه و پرواز و پرواز و پرواز و ... پسرک با چشمان درشتش، حالا دیگر فقط بدلکار نبود، او «خود زندگی» بود و آخرین سفر یک ماجراجو، مثل «شازده کوچولو»همیشه برگشت، به آن آبی بینهایت است، به آنجا که از آن آمدهایم. پیمان، عهدش را با ابدیت به جای آورد، تا سرمشقی باشد برای تمام ماجراجویان در تمام رشتههای مختلف دنیا،از بدلکاری تا پزشکی، از آتشنشانی تا روانشناسی؛ و اینک نوبت ماست که عهد پسرک را از زمین برداریم و ادامهاش دهیم. او که همیشه زنده است و از جایی دور به ما مینگرد. به قول لورکا: «میخواهم به خواب روم، به خواب سیبها، میخواهم به خواب روم، به خواب کودکی که میخواست دل از آبهای آزاد برکند...» پیمان! ما اینجا هستیم، میبینی؟ باز هم این تویی که میبینی.
مصلحت
بازرگانی را هزار دینار خسارت افتاد. پسر را گفت نباید که این سخن با کسی در میان نهی، گفت: ای پدر فرمان توراست، نگویم و لکن خواهم مرا بر فایده این کار مطلع گردانی که مصلحت در نهان داشتن چیست. گفت تا مصیبت دو نشود: یکی نقصان مایه و دیگر شماتت همسایه.
مگوی اندوه خویش با مردمان / که لاحول گویند شادیکنان
سعدی یادداشت
در چندقدمي يك پيمان ابدي...
یکی بود، یکی نبود، در زمانهای نهچندان دور، پسرک کوچک شاد و پرجنب و جوشی زندگی میکرد که هر کس از او میپرسید: «میخواهی چه کاره شوی؟» میگفت: «نمیدونم ... اما میخوام هر کاری که میکنم، درست انجام بدم، یعنی به بهترین شکلش...». پسر بزرگ و بزرگتر شد، سفر کرد، یاد گرفت، مثل همه ما رنجها و شادیهای فراوانی را تجربه کرد. انواع ورزشهای رزمی و شیوههای استفاده از تواناییهای بدن را آموخت. جسم خود را پرورش داد و در این میان روح او نیز بزرگ و بزرگتر شد، که به قول بزرگان: «روح سالم در جسم سالم است». کم کم یاد گرفت که خدا همه انسانها را دوست دارد و هر کدام را به دلیلی به این دنیا آورده است. او هنوز نمیدانست شغل واقعیاش چیست، اما او هم از خدا یاد گرفت که همه انسانها را دوست بدارد و بهخاطر آنها زحمت بکشد، حالا دیگر هدفش را پیدا کرده بود و آن خوشحال کردن مردم بود و اینکه احساس بهتری نسبت به زندگی داشته باشند. جان شیفته و روح عاشق او هیجانهای زندگی را خوب میشناخت، نزدیک شدن به آفتاب در سپیدهدم، وقتی که از یک ساختمان 7 طبقه بالا میروی یا نزدیک شدن به خاک در غروب وقتی که از آن ساختمان 7 طبقه پایین میپری... جنس این پسرک از آب و باد و آتش و خاک بود، مثل همه ما ... اما خدا چیزی در قلب او به ودیعه گذاشته بود که هیجانها و اشتیاق ماجراجویی را بیشتر از ما درک میکرد، درست مثل شازده کوچولو که هم زیبایی ها را بیشتر میدید و هم برای به دست آوردن آنها سفرهای سختی را بر خود هموار میکرد و پسرک تمرین میکرد، سفرهای سخت، شادی و هیجان انسان بودن را و تمرینهای او به ما و به تماشاگرانش آرامش میداد چرا که پایان هر ترسی آرامش است. ما با دیدن حرکات عجیب او میترسیدیم، اما میدانستیم که او چیزی را درمییابد که ما نمیفهمیم و آن نفس به نفس، همنشینی با مرگ است و مرگ خواهر زندگی است و تازه پس از مرگ است که به راستی بیدار میشویم. شاید برای همین پسرک از مرگ نمیترسید و هر قدر به او میگفتند:«آخر این کارها خطرناک است، چرا تنهایی انجام میدهی؟» لبخند میزد و میگفت: «میخواهم هر کار را به بهترین شکل انجام دهم و خطر چیست مگر ...؟» حالا اگر کسی از او میپرسید: چهکارهای؟ شغلش را میدانست: «بدلکار!» یعنی، جای همه، بدل بودن، یعنی بدل زندگی ما، عشقهایمان، رنجهایمان و ترسمان از مرگ. «آه اسب کهربایی، کجا میبری سوار مردهات را». مرگ سوار او بود یا او سوار مرگ؟ جذبه و دلخوشی او، بند بند هستیاش را به دام کشیده بود، راه دیگری نداشت، او بدل همه حسها، کارها و رفتارهایی بود که ما نمیتوانستیم انجام دهیم و از ریشههای مو تا بندبند انگشتهایش جهان را در ذهن ما شبیهسازی میکرد و دنیا را آنگونه نشانمان میداد که بچهها دوست دارند ببینند؛ یعنی پر از شوق و ترس و هیجان! و در پایان، تنها آرامش. «بودن به از نبود شدن، خاصه در بهار ...» و بهار رسید. این بهار شاید اوج شیدایی پیمان ابدی بود، به کارگردان فیلم گفته بود: «میخواهم کاری کنم که در یادها بماند و بدعتی نو در بدلکاری جهان باشد». از او خواستند رازش را بگوید، ولی پسرک سکوت کرد و مثل همیشه لبخند زد. به قول حضرت علی (ع): «انسان به میزان رازهایی که دارد بزرگ است». نقاشی روی رنگینکمان و رقص در آتش، چون سیاوش، پریدن از بام ماه و پرواز و پرواز و پرواز و ... پسرک با چشمان درشتش، حالا دیگر فقط بدلکار نبود، او «خود زندگی» بود و آخرین سفر یک ماجراجو، مثل «شازده کوچولو»همیشه برگشت، به آن آبی بینهایت است، به آنجا که از آن آمدهایم. پیمان، عهدش را با ابدیت به جای آورد، تا سرمشقی باشد برای تمام ماجراجویان در تمام رشتههای مختلف دنیا،از بدلکاری تا پزشکی، از آتشنشانی تا روانشناسی؛ و اینک نوبت ماست که عهد پسرک را از زمین برداریم و ادامهاش دهیم. او که همیشه زنده است و از جایی دور به ما مینگرد. به قول لورکا: «میخواهم به خواب روم، به خواب سیبها، میخواهم به خواب روم، به خواب کودکی که میخواست دل از آبهای آزاد برکند...» پیمان! ما اینجا هستیم، میبینی؟ باز هم این تویی که میبینی.
مصلحت
بازرگانی را هزار دینار خسارت افتاد. پسر را گفت نباید که این سخن با کسی در میان نهی، گفت: ای پدر فرمان توراست، نگویم و لکن خواهم مرا بر فایده این کار مطلع گردانی که مصلحت در نهان داشتن چیست. گفت تا مصیبت دو نشود: یکی نقصان مایه و دیگر شماتت همسایه.
مگوی اندوه خویش با مردمان / که لاحول گویند شادیکنان
سعدی ارسال نظر
پربیننده