مرتضي يادگاري : حدود 14 سال پیش، نقشه احداث برجی در محل کاروانسرای تاریخی «تحدید» در ابتدای چهارباغ عباسی توسط کارشناسان شهرداری اصفهان در سال 1374 طراحی و اجرا شد که کاربری آن روی نقشه، مرکز خدمات فرهنگی، تجاری و اداری تصویب شده بود.
در سال 1376 منظور از این کاربری، احداث برجی بلندمرتبه بدون اعلام دقیق ارتفاع آن عنوان شد که بعدها در کنار موافقتها و مخالفتهای مسؤولان، ارتفاع آن به 48 متر رسید تا اینکه کارشناسان یونسکو با سفر به اصفهان در سال 1382 و بازدید از برج جهاننما، اعلام کردند که این برج باید کوتاه شود، چون سبب مخدوش شدن حریم منظری میدان نقش جهان شده است. آنها در گزارشی به کمیته میراث جهانی، کوتاه شدن برج جهاننما را خواستار شدند و تهدید کردند که در غیر این صورت، میدان نقش جهان اصفهان در فهرست میراث جهانی در خطر قرار میگیرد. پس از آن، اخبار منتشرشده در رسانهها از کشمکش میان مدیران شهری و سازمان میراث فرهنگی درباره کوتاه کردن برج جهاننما تا مهلتی که یونسکو به ایران داده بود (13 بهمنماه 1384)، حکایت داشت. در این جریان، ابتدا در کمیته پیگیری که با عضویت نمایندگان سازمان میراث فرهنگی، شهرداری و استانداری تشکیل شد، رأی به کوتاه کردن برج جهاننما تا ارتفاع شش متر (دو طبقه) داده شد؛ ولی یونسکو سال 1384 در دوربان آفریقای جنوبی این میزان تعدیل را در بخش شرقی (چهارباغ) تا 12 متر و در بخش غربی (شمسآبادی) تا 24 متر قابل قبول دانست. البته هنوز کشمکشها بر سر میزان تعدیل این برج ادامه دارد. کشمکشهایی که هر سال در اجلاس یونسکو و هنگام بررسی پروندههای میراث جهانی ایران، ترس قرار گرفتن پرونده نقش جهان را در فهرست میراث جهانی در خطر، ايجاد ميكند. در اجلاس یونسکو در لیتوانی که تیرماه 1385 برگزار شد، اسفندیار رحیممشایی در نامهای که به رئیس کمیته میراث جهانی یونسکو داد، درخواست تمدید مهلت را برای انجام تعهد ایران با هدف تعدیل برج جهاننما مطرح کرد، البته در این زمان، فقط یک طبقه از برج جهاننما کوتاه شده بود. به این ترتیب، ایران هر سال درحال دادن تعهد برای تعدیل 12 متر از ارتفاع برج جهاننما در بخش شرقی (چهارباغ) و 24 متر در بخش غربی (شمسآبادی) است تا میدان نقش جهان به فهرست میراث جهانی در خطر وارد نشود. در اجلاس سال 2008 میلادی یونسکو نیز شاهد تعهد دادن ایران و تعهد گرفتن یونسکو بودیم، برای تعدیل برجی که روزی قرار بود، سبب سربلندی ایران باشد. در آن اجلاس، هرچند از ایران برای فعالیتهایی که در راستای کاهش ارتفاع برج جهاننما انجام داده بود، تشکر شد، ولی همچنان از ایران خواسته شد مصوبه پیشین یونسکو کماکان اجرا شود و اینبار زمان اجرای این کار به اول فوریهی سال 2009 میلادی (12 بهمن 1388) موکول شد. این روند بهانهای برای دادن هشدار و اظهار نگرانی مؤسسه فرهنگی ایکوموس ایران از وضعیت موجود برج جهاننما و میدان نقش جهان شد. در نخستین بند بیانیه «شورای بینالمللی بناها و محوطهها» (شاخه ایکوموس ایران) که بهمناسبت روز جهانی بناها و محوطههای تاریخی در جهان (29 فروردینماه ـ هشتم ماه آوریل) منتشر شد، نسبت به وضع موجود در اصفهان هشدار داده شد. در این بیانیه آمده است: «با توجه به نقش تعیینکننده ایکوموس جهانی در ثبت آثار در یونسکو، هشدار ایکوموس درباره ثبت «محور تاریخی- فرهنگی اصفهان» در فهرست جهانی باید جدی تلقی شود و زنگ خطری است که باید مورد توجه قرار گیرد. نشنیدن آن نهتنها ثبت این محور را در آیندهای که هر لحظه دورتر میرود، ناممکن میسازد، بلکه پیوستن اصفهان را در تابستان امسال به فهرست «میراث جهانی در خطر» محتمل میکند. تا بهحال، کوششهای پیوسته سازمان میراث فرهنگی و گردشگری برای پیشگیری و رفع خطر بهعلت عدم استقبال مسؤولان در اصفهان، نتیجه دلخواه را فراهم نیاورده است».
البته رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری از تعدیل 2 طبقه از برج جهاننما تاکنون خبر داده و اعلام کرده است که در سفر دوم هیأت دولت به اصفهان مقرر شد تا تخریب دو طبقه دیگر با منابع دولتی که در اختیار شهرداری قرار میگیرد، بزودی انجام شود؛ ولی آیا در شرایطی که تخریب دو طبقه این برج به گفته رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اصفهان ـ احمد امینپور ـ از سال 1385 تا کنون انجام شده است، میتوان دو طبقه دیگر را در مدت نهماه تخریب کرد؟ تابستان نصفجهان در فهرست «میراث جهانی در خطر» قرار میگیرد
شاخ برج جهاننما درسینه میراث اصفهان!
مرتضي يادگاري : حدود 14 سال پیش، نقشه احداث برجی در محل کاروانسرای تاریخی «تحدید» در ابتدای چهارباغ عباسی توسط کارشناسان شهرداری اصفهان در سال 1374 طراحی و اجرا شد که کاربری آن روی نقشه، مرکز خدمات فرهنگی، تجاری و اداری تصویب شده بود.
در سال 1376 منظور از این کاربری، احداث برجی بلندمرتبه بدون اعلام دقیق ارتفاع آن عنوان شد که بعدها در کنار موافقتها و مخالفتهای مسؤولان، ارتفاع آن به 48 متر رسید تا اینکه کارشناسان یونسکو با سفر به اصفهان در سال 1382 و بازدید از برج جهاننما، اعلام کردند که این برج باید کوتاه شود، چون سبب مخدوش شدن حریم منظری میدان نقش جهان شده است. آنها در گزارشی به کمیته میراث جهانی، کوتاه شدن برج جهاننما را خواستار شدند و تهدید کردند که در غیر این صورت، میدان نقش جهان اصفهان در فهرست میراث جهانی در خطر قرار میگیرد. پس از آن، اخبار منتشرشده در رسانهها از کشمکش میان مدیران شهری و سازمان میراث فرهنگی درباره کوتاه کردن برج جهاننما تا مهلتی که یونسکو به ایران داده بود (13 بهمنماه 1384)، حکایت داشت. در این جریان، ابتدا در کمیته پیگیری که با عضویت نمایندگان سازمان میراث فرهنگی، شهرداری و استانداری تشکیل شد، رأی به کوتاه کردن برج جهاننما تا ارتفاع شش متر (دو طبقه) داده شد؛ ولی یونسکو سال 1384 در دوربان آفریقای جنوبی این میزان تعدیل را در بخش شرقی (چهارباغ) تا 12 متر و در بخش غربی (شمسآبادی) تا 24 متر قابل قبول دانست. البته هنوز کشمکشها بر سر میزان تعدیل این برج ادامه دارد. کشمکشهایی که هر سال در اجلاس یونسکو و هنگام بررسی پروندههای میراث جهانی ایران، ترس قرار گرفتن پرونده نقش جهان را در فهرست میراث جهانی در خطر، ايجاد ميكند. در اجلاس یونسکو در لیتوانی که تیرماه 1385 برگزار شد، اسفندیار رحیممشایی در نامهای که به رئیس کمیته میراث جهانی یونسکو داد، درخواست تمدید مهلت را برای انجام تعهد ایران با هدف تعدیل برج جهاننما مطرح کرد، البته در این زمان، فقط یک طبقه از برج جهاننما کوتاه شده بود. به این ترتیب، ایران هر سال درحال دادن تعهد برای تعدیل 12 متر از ارتفاع برج جهاننما در بخش شرقی (چهارباغ) و 24 متر در بخش غربی (شمسآبادی) است تا میدان نقش جهان به فهرست میراث جهانی در خطر وارد نشود. در اجلاس سال 2008 میلادی یونسکو نیز شاهد تعهد دادن ایران و تعهد گرفتن یونسکو بودیم، برای تعدیل برجی که روزی قرار بود، سبب سربلندی ایران باشد. در آن اجلاس، هرچند از ایران برای فعالیتهایی که در راستای کاهش ارتفاع برج جهاننما انجام داده بود، تشکر شد، ولی همچنان از ایران خواسته شد مصوبه پیشین یونسکو کماکان اجرا شود و اینبار زمان اجرای این کار به اول فوریهی سال 2009 میلادی (12 بهمن 1388) موکول شد. این روند بهانهای برای دادن هشدار و اظهار نگرانی مؤسسه فرهنگی ایکوموس ایران از وضعیت موجود برج جهاننما و میدان نقش جهان شد. در نخستین بند بیانیه «شورای بینالمللی بناها و محوطهها» (شاخه ایکوموس ایران) که بهمناسبت روز جهانی بناها و محوطههای تاریخی در جهان (29 فروردینماه ـ هشتم ماه آوریل) منتشر شد، نسبت به وضع موجود در اصفهان هشدار داده شد. در این بیانیه آمده است: «با توجه به نقش تعیینکننده ایکوموس جهانی در ثبت آثار در یونسکو، هشدار ایکوموس درباره ثبت «محور تاریخی- فرهنگی اصفهان» در فهرست جهانی باید جدی تلقی شود و زنگ خطری است که باید مورد توجه قرار گیرد. نشنیدن آن نهتنها ثبت این محور را در آیندهای که هر لحظه دورتر میرود، ناممکن میسازد، بلکه پیوستن اصفهان را در تابستان امسال به فهرست «میراث جهانی در خطر» محتمل میکند. تا بهحال، کوششهای پیوسته سازمان میراث فرهنگی و گردشگری برای پیشگیری و رفع خطر بهعلت عدم استقبال مسؤولان در اصفهان، نتیجه دلخواه را فراهم نیاورده است».
البته رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری از تعدیل 2 طبقه از برج جهاننما تاکنون خبر داده و اعلام کرده است که در سفر دوم هیأت دولت به اصفهان مقرر شد تا تخریب دو طبقه دیگر با منابع دولتی که در اختیار شهرداری قرار میگیرد، بزودی انجام شود؛ ولی آیا در شرایطی که تخریب دو طبقه این برج به گفته رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اصفهان ـ احمد امینپور ـ از سال 1385 تا کنون انجام شده است، میتوان دو طبقه دیگر را در مدت نهماه تخریب کرد؟ ارسال نظر
پربیننده