شاهنامه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین آثار کلاسیک ادبیات پارسی که بخش بزرگی از تاریخ را هم در خودش نهفته دارد از هر نشانه‌ای برای اثبات آنچه حکیم فردوسی را در تاریخ ایران و جهان پر آوازه کرده است با اهمیت‌تر به نظر می‌رسد.
در واقع درست به همین دلیل هم هست که با طلوع آفتاب روز بیست و ششم اردیبهشت ماه نگاه همه عشاق تاریخ و فرهنگ به نام حکیم طوس و خالق شاهنامه بزرگ ایرانیان گره می‌خورد. به این ترتیب است که روز بزرگداشت فردوسی بهانه‌ای می‌شود تا زادگاه فردوسی یک با ردیگر میزبان شاهنامه شود. قرار است «پاژ» به جای یک روستای کوچک در حوالی شهر طوس، به شهرکی به نام شاهنامه تبدیل شود و سال‌های سکون و بی‌توجهی را با علاقه‌مندان بزرگ‌ترین منظومه حماسی پارسی از سرتا سر دنیا در میان بگذارد.
دهکده شاهنامه ضلعی از مثلث فرهنگی
وجود یک منطقه فرهنگی در ایران متمدن اتفاقی دور از ذهن نیست. «ایجاد یک مثلث فرهنگی با بهانه شاهنامه در واقع یک بار دیگر به همه یادآوری می‌کند که فردوسی پیوند دهنده تمدن 10 هزار ساله ایران با تمدن اسلامی است». یاسر موحد‌فر، دبیر کل بنیاد فردوسی این جمله را در حقیقت برای توجیه اتفاق بزرگی که قرار است بیفتد، می‌گوید.
شهرک شاهنامه در واقع به دنبال احیای خراسان بزرگ، زادگاه و آرامگاه فردوسی شکل می‌گیرد تا یک ضلع مهم از این مثلث فرهنگی باشد. موحد‌فر در این‌باره می‌گوید:«بارگاه امام هشتم، امام رضا(ع) یکی از راس‌های این مثلث است. بعد از آن آرامگاه فردوسی در شهر طوس و با فاصله تقریبی 20 تا 30 کیلومتری از مشهد، راس دوم است. ضلع سوم اما با فاصله‌ای حدود 25 تا 30 کیلومتر همان روستای کوچک زادگاه حکیم یعنی پاژ است». دبیرکل بنیاد فردوسی همچنین درباره انتخاب اضلاع این مثلث معتقد است که این منطقه از گذشته همیشه برای اغلب افراد خاطره انگیز بوده است. مشهد امام هشتم(ع) که این روزها از پرجاذبه‌ترین اضلاع گردشگری این مثلث به حساب می‌آید، در سال‌های بسیار دور و پیش از ورود امام (ع) تنها ده کوچکی به نام «سناباد» بوده که به خاطرنزدیکی به شهر خوش آب و هوای طوس، امام (ع) و خاندانش آن را خریده بودند.
بنیاد فردوسی قرار است طرح ملی احیای آرامگاه و زادگاه فردوسی که شامل دانشگاه علمی فرهنگ و تمدن ایرانی اسلامی، موزه و گنجینه، کتابخانه تخصصی و مرکز اسناد، تالار سخنرانی و شاهنامه‌خوانی و مرکز همایش‌های بین‌المللی در آرامگاه فردوسی و نیز شهرشاهنامه، دهکده نمونه پاژ، کلینیک تخصصی، چایخانه سنتی، مجتمع آکادمیک ورزشی برای آموزش ورزش‌های ایران باستان مانند چوگان و کارگاه‌های صنایع دستی و هنرهای سنتی در زادگاه فردوسی است را همزمان با سالروز بزرگداشت مالک معنوی آن افتتاح کند. در این راه اما گویا هیچ خبری از همراهی نهادهای دولتی نبوده و بنیاد فردوسی قرار است به حکم آنکه عنوان یک سازمان غیر انتفاعی، غیر سیاسی و مردمی را با خود دارد، به تنهایی بار انجام و اجرای این طرح را به دوش بکشد. این در حالی است که بر اساس حکم‌های دولتی و رسمی قرار بر همکاری نهادهای دولتی تا حد امکان هم بوده است.
زادگاه فردوسی هنوز هم بوی بی‌مهری مسؤولان را می‌دهد. موحد‌فر معتقد است:«ساده‌ترین کاری که از سازمان میراث فرهنگی بر‌می‌آمد، ثبت ملی روستای پاژ بود اما حتی با وجود آنکه بنیاد فردوسی بناهای تاریخی این روستا مانند قلعه‌هایی را که ابوریحان بیرونی هم در شعرهایش به آنها اشاره کرده، به مسؤولان معرفی کرده هنوز خبری از ثبت این آثار نیست».
بنیاد فردوسی با این همه اعلام کرده، در صورت واگذاری مسؤولیت‌های دولتی به این بنیاد یا نهادهای خصوصی، آمادگی انجام تمام امور مربوط به این کار را دارد. موحد فر می‌گوید:«تنها تقاضایی که از نهادهای دولتی داریم این است که اگر امکان همراهی با بنیاد را ندارند، دست کم بخشی از موانع را از سر راهمان بردارند و اجازه بدهند ما خودمان کارها را انجام بدهیم».
در نهایت اما دبیر کل این بنیاد همچنان امیدواراست که در صورت همکاری دولت، پروژه شهرک شاهنامه تا پایان سال قابل رویت باشد.
هزاره جهانی
بزرگداشت فردوسی سال گذشته هم یک اتفاق مهم و البته جهانی را با خودش به همراه داشت. این اتفاق مهم در واقع ثبت هزارمین سال سرایش شاهنامه است که بر اساس مستندات مختلف دقیقا با روز25 اسفند ماه سال 88 و روز 16 ماه مارس سال میلادی 2010 برابر می‌شود. بهترین سند برای اثبات سالروز سرایش شاهنامه در چنین روزی بیت پایانی شاهنامه است که در آن فردوسی گفته:
سرآمد کنون قصه یزدگرد
به ماه سپندارمزد روز ارد
زهجرت شده پنج هشتاد بار
که پیوستم این نامه نامدار.
در گاه‌شمار ایران باستان «سپندارمزد» نام اسفند ماه و «ارد» هم به روز بیست و پنجم هر ماه گفته می‌شد. در مصرع دوم هم فردوسی ازهجرت پیامبر(ص) می‌گوید و با یک ریاضی ساده 80×5 که جواب آن به 400 می‌رسد، اعلام می‌کند که این منظومه را پس از 400سال از زمان هجرت پیامبر (ص) به پایان رسانده است.
به این ترتیب پیشنهاد ثبت هزاره شاهنامه، سال گذشته مطرح شد تا با همکاری جهاد دانشگاهی، سازمان میراث فرهنگی، نماینده فرهنگستان هنر و نمایندگان سابق ایران در یونسکو، نخستین رویداد فرهنگی- هنری ایران به ثبت جهانی برسد. حالا باید منتظر بود تا در اوایل مهرماه و در نشست دو سالانه یونسکو با حضور نمایندگان 192 کشور مختلف دنیا، هزاره شاهنامه جهانی شود. با این اوصاف شاهنامه همان سندی فرهنگی است که با تولد هزارمین سال سرایش خود، تمدن 11 هزار ساله ما را ثابت می‌کند. با افتتاح شهرک شاهنامه در روستای پاژ صورت می‌گیرد
سرایش دوباره حماسه در زادگاه
شاهنامه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین آثار کلاسیک ادبیات پارسی که بخش بزرگی از تاریخ را هم در خودش نهفته دارد از هر نشانه‌ای برای اثبات آنچه حکیم فردوسی را در تاریخ ایران و جهان پر آوازه کرده است با اهمیت‌تر به نظر می‌رسد.
در واقع درست به همین دلیل هم هست که با طلوع آفتاب روز بیست و ششم اردیبهشت ماه نگاه همه عشاق تاریخ و فرهنگ به نام حکیم طوس و خالق شاهنامه بزرگ ایرانیان گره می‌خورد. به این ترتیب است که روز بزرگداشت فردوسی بهانه‌ای می‌شود تا زادگاه فردوسی یک با ردیگر میزبان شاهنامه شود. قرار است «پاژ» به جای یک روستای کوچک در حوالی شهر طوس، به شهرکی به نام شاهنامه تبدیل شود و سال‌های سکون و بی‌توجهی را با علاقه‌مندان بزرگ‌ترین منظومه حماسی پارسی از سرتا سر دنیا در میان بگذارد.
دهکده شاهنامه ضلعی از مثلث فرهنگی
وجود یک منطقه فرهنگی در ایران متمدن اتفاقی دور از ذهن نیست. «ایجاد یک مثلث فرهنگی با بهانه شاهنامه در واقع یک بار دیگر به همه یادآوری می‌کند که فردوسی پیوند دهنده تمدن 10 هزار ساله ایران با تمدن اسلامی است». یاسر موحد‌فر، دبیر کل بنیاد فردوسی این جمله را در حقیقت برای توجیه اتفاق بزرگی که قرار است بیفتد، می‌گوید.
شهرک شاهنامه در واقع به دنبال احیای خراسان بزرگ، زادگاه و آرامگاه فردوسی شکل می‌گیرد تا یک ضلع مهم از این مثلث فرهنگی باشد. موحد‌فر در این‌باره می‌گوید:«بارگاه امام هشتم، امام رضا(ع) یکی از راس‌های این مثلث است. بعد از آن آرامگاه فردوسی در شهر طوس و با فاصله تقریبی 20 تا 30 کیلومتری از مشهد، راس دوم است. ضلع سوم اما با فاصله‌ای حدود 25 تا 30 کیلومتر همان روستای کوچک زادگاه حکیم یعنی پاژ است». دبیرکل بنیاد فردوسی همچنین درباره انتخاب اضلاع این مثلث معتقد است که این منطقه از گذشته همیشه برای اغلب افراد خاطره انگیز بوده است. مشهد امام هشتم(ع) که این روزها از پرجاذبه‌ترین اضلاع گردشگری این مثلث به حساب می‌آید، در سال‌های بسیار دور و پیش از ورود امام (ع) تنها ده کوچکی به نام «سناباد» بوده که به خاطرنزدیکی به شهر خوش آب و هوای طوس، امام (ع) و خاندانش آن را خریده بودند.
بنیاد فردوسی قرار است طرح ملی احیای آرامگاه و زادگاه فردوسی که شامل دانشگاه علمی فرهنگ و تمدن ایرانی اسلامی، موزه و گنجینه، کتابخانه تخصصی و مرکز اسناد، تالار سخنرانی و شاهنامه‌خوانی و مرکز همایش‌های بین‌المللی در آرامگاه فردوسی و نیز شهرشاهنامه، دهکده نمونه پاژ، کلینیک تخصصی، چایخانه سنتی، مجتمع آکادمیک ورزشی برای آموزش ورزش‌های ایران باستان مانند چوگان و کارگاه‌های صنایع دستی و هنرهای سنتی در زادگاه فردوسی است را همزمان با سالروز بزرگداشت مالک معنوی آن افتتاح کند. در این راه اما گویا هیچ خبری از همراهی نهادهای دولتی نبوده و بنیاد فردوسی قرار است به حکم آنکه عنوان یک سازمان غیر انتفاعی، غیر سیاسی و مردمی را با خود دارد، به تنهایی بار انجام و اجرای این طرح را به دوش بکشد. این در حالی است که بر اساس حکم‌های دولتی و رسمی قرار بر همکاری نهادهای دولتی تا حد امکان هم بوده است.
زادگاه فردوسی هنوز هم بوی بی‌مهری مسؤولان را می‌دهد. موحد‌فر معتقد است:«ساده‌ترین کاری که از سازمان میراث فرهنگی بر‌می‌آمد، ثبت ملی روستای پاژ بود اما حتی با وجود آنکه بنیاد فردوسی بناهای تاریخی این روستا مانند قلعه‌هایی را که ابوریحان بیرونی هم در شعرهایش به آنها اشاره کرده، به مسؤولان معرفی کرده هنوز خبری از ثبت این آثار نیست».
بنیاد فردوسی با این همه اعلام کرده، در صورت واگذاری مسؤولیت‌های دولتی به این بنیاد یا نهادهای خصوصی، آمادگی انجام تمام امور مربوط به این کار را دارد. موحد فر می‌گوید:«تنها تقاضایی که از نهادهای دولتی داریم این است که اگر امکان همراهی با بنیاد را ندارند، دست کم بخشی از موانع را از سر راهمان بردارند و اجازه بدهند ما خودمان کارها را انجام بدهیم».
در نهایت اما دبیر کل این بنیاد همچنان امیدواراست که در صورت همکاری دولت، پروژه شهرک شاهنامه تا پایان سال قابل رویت باشد.
هزاره جهانی
بزرگداشت فردوسی سال گذشته هم یک اتفاق مهم و البته جهانی را با خودش به همراه داشت. این اتفاق مهم در واقع ثبت هزارمین سال سرایش شاهنامه است که بر اساس مستندات مختلف دقیقا با روز25 اسفند ماه سال 88 و روز 16 ماه مارس سال میلادی 2010 برابر می‌شود. بهترین سند برای اثبات سالروز سرایش شاهنامه در چنین روزی بیت پایانی شاهنامه است که در آن فردوسی گفته:
سرآمد کنون قصه یزدگرد
به ماه سپندارمزد روز ارد
زهجرت شده پنج هشتاد بار
که پیوستم این نامه نامدار.
در گاه‌شمار ایران باستان «سپندارمزد» نام اسفند ماه و «ارد» هم به روز بیست و پنجم هر ماه گفته می‌شد. در مصرع دوم هم فردوسی ازهجرت پیامبر(ص) می‌گوید و با یک ریاضی ساده 80×5 که جواب آن به 400 می‌رسد، اعلام می‌کند که این منظومه را پس از 400سال از زمان هجرت پیامبر (ص) به پایان رسانده است.
به این ترتیب پیشنهاد ثبت هزاره شاهنامه، سال گذشته مطرح شد تا با همکاری جهاد دانشگاهی، سازمان میراث فرهنگی، نماینده فرهنگستان هنر و نمایندگان سابق ایران در یونسکو، نخستین رویداد فرهنگی- هنری ایران به ثبت جهانی برسد. حالا باید منتظر بود تا در اوایل مهرماه و در نشست دو سالانه یونسکو با حضور نمایندگان 192 کشور مختلف دنیا، هزاره شاهنامه جهانی شود. با این اوصاف شاهنامه همان سندی فرهنگی است که با تولد هزارمین سال سرایش خود، تمدن 11 هزار ساله ما را ثابت می‌کند. ارسال نظر
پربیننده