غذای ملی؛ جاذبه‌ای که فراموش شد
ایرانیان نخستین مردمی بودند که به طبخ غذا پرداختند. برخی از غذاهای ایرانی مانند آش یا میرزاقاسمی بیش از چهار هزار سال پیشینه دارد.
پژوهش‌ها نشان می‌دهد که مکاتب مادر آشپزی جهان سه مکتب ایرانی، چینی و رومی هستند و همه غذاهای کشورهای جهان از این سه مکتب پایه سرچشمه می‌گیرند. آشپزی ایرانی مادر آشپزی هندی، ترکی و عربی خاورمیانه‌ای و بعضی کشورهای دیگر به شمار می‌رود اما رشد و توسعه غذاهای ایرانی با غذاهای چینی و ایتالیایی قابل مقایسه نیست. غذا یکی از جاذبه‌های تاثیرگذار در جلب گردشگر است و ایران در این بخش نتوانسته حرکتی درخور داشته‌هایش انجام دهد. وقتی فرهنگ غذایی ما به مخاطره می‌افتد باید کم‌کم منتظر اضمحلال فرهنگ میهمان‌نوازیمان باشیم. به گفته صبا جعفری، پژوهشگر صنایع غذایی احترام به غذاهای محلی و بومی در شناساندن آن به گردشگران و جلب آنها تاثیر بسزایی دارد. وی در این‌باره به «وطن امروز» می‌گوید:« در حالی که اغلب کشورها برای جلب گردشگران، غذاهای بومی را به عنوان بخش مهمی از فرهنگشان تبلیغ می‌کنند، ما هنوز نتوانسته‌ایم یک دوره جشنواره مستمر که بر جذب گردشگر تاثیرگذار باشد، اجرا کنیم». وی با انتقاد از نبود متولی برای برگزاری چنین جشنواره‌هایی ادامه می‌دهد:« هر از گاهی یک کارگروه در بخش خصوصی اقدام به برگزاری جشنواره می‌کند که کاستی‌های آن اجازه برگزاری تور برای خارجی‌ها را به دفاتر خدمات مسافرتی نمی‌دهد. تنها جشنواره آش در زنجان به شکل مستمر برگزار می‌شود که آن هم هنوز قابلیت‌های کیفی لازم را ندارد».
تبلیغ فرنگی در رسانه ملی
ایرانیان نه تنها قدیمی‌ترین مخترعان غذا که دارای بیشترین تنوع آن نیز به‌شمار می‌روند. به گفته جهانبخش سنجابی شیرازی، پژوهشگر غذای ایرانی که دو دوره دبیری جشنواره غذا را عهده‌دار بوده، تاکنون بیش از دو هزار و 200 نوع غذای ایرانی شناسایی شده است. از این میان یکهزار و 800 نوع آن به عنوان غذای مستقل و 400 نوع هم به عنوان زیرگونه شناخته شده است. همچنین نزدیک به 109 نوع نوشیدنی و انواع شیرینی و نان در سطح ایران شناسایی شده است. سنجابی دنباله حرفش را می‌گیرد:« حدود 107 نوع غذا با قابلیت آماده‌سازی سریع (fast food) ، در منوی غذاهای ایرانی وجود دارد که متاسفانه روز‌به‌روز از میزان مصرف آن کاسته و غذاهای فرنگی جایگزین آن می‌شود. اغلب رستوران‌ها و مراکز عرضه غذاهای آماده و سریع، غذاهای چرب و پرکالری غربی را روی پیشخوان می‌گذارند. آیا یکی از این همه غذاهای سریع‌الطبخ ایرانی نمی‌تواند رقیب بزرگی برای مک‌دونالد باشد که بیش از ۲۵هزار شعبه در سراسر جهان دارد؟ این در حالی است که در قرن بیست و یکم پزشکان برای رژیم درمانی یا غذا درمانی در تمام دنیا، صرف این غذاهای قدیمی را توصیه می‌کنند چون هیدرات، چربی، فیبر و پروتئین آنها به گونه‌ای است که از غذاهای جدید الاختراع بسیار مناسب‌تر تشخیص داده شده است». وی در تایید مطالبی که درباره غذاهای ایرانی که تاکنون در نشریات به چاپ رسیده، می‌گوید:« نخستین غذاهای ایرانی از مواد گیاهی و روغن گیاهی تهیه شده و اسناد تاریخی بیانگر قدمت ۴ هزار ساله غذاهای ایرانی نظیر انواع سوپ، آش ومیرزا قاسمی است». سنجابی درباره برگزاری جشنواره‌های غذا و جلب گردشگران ادامه می‌دهد:«اروپا و ایالات متحده پس از ژاپن با هم رقابت می‌کنند تا جشنواره‌هایشان دارای اعتبار بیشتری شود. این در حالی است که ایران برای نخستین‌بار اردیبهشت‌ماه سال ۸۲ جشنواره بین‌المللی غذا را در پارک لاله تهران برگزار کرد که با استقبال مردم و شرکت‌های مختلف روبه‌رو شد، اما پس از آن هر بار مشکلی پیش آمد؛ نبود هماهنگی بین شهرداری و سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری چنان بود که شرکت‌های درخواست‌کننده در جشنواره باوجود عهده‌دار شدن هزینه‌های آن نتوانستند گام ارزنده‌ای دراین‌باره بردارند». این پژوهشگر غذاهای ایران همچنین در انتقاد از عملکرد رسانه ملی می‌گوید:« در حالی که اغلب غذاهای ایرانی منسوخ می‌شود رسانه ملی در برنامه‌های خانوادگی طرز تهیه غذاهای فرنگی را به زنان جوان ایرانی آموزش می‌دهد. این رویکرد می‌تواند فرهنگ غذایی ایرانیان را به اضمحلال بکشاند که فرهنگ عمومی نیز متاثر از آن، آسیب جدی می‌بیند».
غذاهای وطنی با مارک‌های گم‌شده
شیشلیک ایران یک غذای جهانی است. در کشورهای دیگر به آن شش کباب می‌گویند. چلوکباب برگ و کوبیده هم شهرت زیادی پیدا کرده و در اغلب رستوران‌های دنیا سرو می‌شود اما نه به نام غذای ایرانی که به نام کباب. یک تحقیق میدانی درمدخل ورودی مرزها نشان می‌دهد، توریست‌ها از تنوع غذایی ایران هیچ شناختی ندارند. آنها از فهرستی که نام ۵۰ غذا در آن درج شده بود، بیش از 10 نوع را نمی‌شناختند. یکی از دلایل ناشناس ماندن غذاهای ایرانی، نداشتن رستوران ویژه در کشورهای دیگر است. رستوران‌های چینی، ایتالیایی، آلمانی، ژاپنی و لبنانی در بسیاری از کشورهای دنیا شعبه دارند که معروف‌ترین آنها مک‌دونالد با بیش از ۲۵ هزار شعبه در دنیاست. چین و ایتالیا دومین و سومین رستوران‌های زنجیره‌ای را دارند و لبنانی‌ها که ریشه اغلب غذاهایشان ایرانی است، با ۱۰ هزار شعبه چهارمین کشور عرضه‌کننده غذاهای بومی‌شان در دنیا به حساب می‌آیند. سنجابی درباره اقبال مردم دنیا از غذاهای ایرانی می‌گوید:« باتوجه به مطالعات ذائقه‌سنجی مردم دنیا، آمریکایی‌ها و اروپاییان مشتریان قاطع غذاهای ایرانی هستند. کشورهای شرق دور علاقه زیادی به غذاهای گوشتی و خورش‌های گیاهی ما دارند. ذائقه کشورهای عربی، هند و پاکستان مانند مردم خوزستان است و غذاهای محلی این استان را بیشتر می‌پسندند. با این حال هرگز کار خاصی در امر جذب ذائقه‌های خارجی انجام نگرفته است». نگاه
غذای ملی؛ جاذبه‌ای که فراموش شد
ایرانیان نخستین مردمی بودند که به طبخ غذا پرداختند. برخی از غذاهای ایرانی مانند آش یا میرزاقاسمی بیش از چهار هزار سال پیشینه دارد.
پژوهش‌ها نشان می‌دهد که مکاتب مادر آشپزی جهان سه مکتب ایرانی، چینی و رومی هستند و همه غذاهای کشورهای جهان از این سه مکتب پایه سرچشمه می‌گیرند. آشپزی ایرانی مادر آشپزی هندی، ترکی و عربی خاورمیانه‌ای و بعضی کشورهای دیگر به شمار می‌رود اما رشد و توسعه غذاهای ایرانی با غذاهای چینی و ایتالیایی قابل مقایسه نیست. غذا یکی از جاذبه‌های تاثیرگذار در جلب گردشگر است و ایران در این بخش نتوانسته حرکتی درخور داشته‌هایش انجام دهد. وقتی فرهنگ غذایی ما به مخاطره می‌افتد باید کم‌کم منتظر اضمحلال فرهنگ میهمان‌نوازیمان باشیم. به گفته صبا جعفری، پژوهشگر صنایع غذایی احترام به غذاهای محلی و بومی در شناساندن آن به گردشگران و جلب آنها تاثیر بسزایی دارد. وی در این‌باره به «وطن امروز» می‌گوید:« در حالی که اغلب کشورها برای جلب گردشگران، غذاهای بومی را به عنوان بخش مهمی از فرهنگشان تبلیغ می‌کنند، ما هنوز نتوانسته‌ایم یک دوره جشنواره مستمر که بر جذب گردشگر تاثیرگذار باشد، اجرا کنیم». وی با انتقاد از نبود متولی برای برگزاری چنین جشنواره‌هایی ادامه می‌دهد:« هر از گاهی یک کارگروه در بخش خصوصی اقدام به برگزاری جشنواره می‌کند که کاستی‌های آن اجازه برگزاری تور برای خارجی‌ها را به دفاتر خدمات مسافرتی نمی‌دهد. تنها جشنواره آش در زنجان به شکل مستمر برگزار می‌شود که آن هم هنوز قابلیت‌های کیفی لازم را ندارد».
تبلیغ فرنگی در رسانه ملی
ایرانیان نه تنها قدیمی‌ترین مخترعان غذا که دارای بیشترین تنوع آن نیز به‌شمار می‌روند. به گفته جهانبخش سنجابی شیرازی، پژوهشگر غذای ایرانی که دو دوره دبیری جشنواره غذا را عهده‌دار بوده، تاکنون بیش از دو هزار و 200 نوع غذای ایرانی شناسایی شده است. از این میان یکهزار و 800 نوع آن به عنوان غذای مستقل و 400 نوع هم به عنوان زیرگونه شناخته شده است. همچنین نزدیک به 109 نوع نوشیدنی و انواع شیرینی و نان در سطح ایران شناسایی شده است. سنجابی دنباله حرفش را می‌گیرد:« حدود 107 نوع غذا با قابلیت آماده‌سازی سریع (fast food) ، در منوی غذاهای ایرانی وجود دارد که متاسفانه روز‌به‌روز از میزان مصرف آن کاسته و غذاهای فرنگی جایگزین آن می‌شود. اغلب رستوران‌ها و مراکز عرضه غذاهای آماده و سریع، غذاهای چرب و پرکالری غربی را روی پیشخوان می‌گذارند. آیا یکی از این همه غذاهای سریع‌الطبخ ایرانی نمی‌تواند رقیب بزرگی برای مک‌دونالد باشد که بیش از ۲۵هزار شعبه در سراسر جهان دارد؟ این در حالی است که در قرن بیست و یکم پزشکان برای رژیم درمانی یا غذا درمانی در تمام دنیا، صرف این غذاهای قدیمی را توصیه می‌کنند چون هیدرات، چربی، فیبر و پروتئین آنها به گونه‌ای است که از غذاهای جدید الاختراع بسیار مناسب‌تر تشخیص داده شده است». وی در تایید مطالبی که درباره غذاهای ایرانی که تاکنون در نشریات به چاپ رسیده، می‌گوید:« نخستین غذاهای ایرانی از مواد گیاهی و روغن گیاهی تهیه شده و اسناد تاریخی بیانگر قدمت ۴ هزار ساله غذاهای ایرانی نظیر انواع سوپ، آش ومیرزا قاسمی است». سنجابی درباره برگزاری جشنواره‌های غذا و جلب گردشگران ادامه می‌دهد:«اروپا و ایالات متحده پس از ژاپن با هم رقابت می‌کنند تا جشنواره‌هایشان دارای اعتبار بیشتری شود. این در حالی است که ایران برای نخستین‌بار اردیبهشت‌ماه سال ۸۲ جشنواره بین‌المللی غذا را در پارک لاله تهران برگزار کرد که با استقبال مردم و شرکت‌های مختلف روبه‌رو شد، اما پس از آن هر بار مشکلی پیش آمد؛ نبود هماهنگی بین شهرداری و سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری چنان بود که شرکت‌های درخواست‌کننده در جشنواره باوجود عهده‌دار شدن هزینه‌های آن نتوانستند گام ارزنده‌ای دراین‌باره بردارند». این پژوهشگر غذاهای ایران همچنین در انتقاد از عملکرد رسانه ملی می‌گوید:« در حالی که اغلب غذاهای ایرانی منسوخ می‌شود رسانه ملی در برنامه‌های خانوادگی طرز تهیه غذاهای فرنگی را به زنان جوان ایرانی آموزش می‌دهد. این رویکرد می‌تواند فرهنگ غذایی ایرانیان را به اضمحلال بکشاند که فرهنگ عمومی نیز متاثر از آن، آسیب جدی می‌بیند».
غذاهای وطنی با مارک‌های گم‌شده
شیشلیک ایران یک غذای جهانی است. در کشورهای دیگر به آن شش کباب می‌گویند. چلوکباب برگ و کوبیده هم شهرت زیادی پیدا کرده و در اغلب رستوران‌های دنیا سرو می‌شود اما نه به نام غذای ایرانی که به نام کباب. یک تحقیق میدانی درمدخل ورودی مرزها نشان می‌دهد، توریست‌ها از تنوع غذایی ایران هیچ شناختی ندارند. آنها از فهرستی که نام ۵۰ غذا در آن درج شده بود، بیش از 10 نوع را نمی‌شناختند. یکی از دلایل ناشناس ماندن غذاهای ایرانی، نداشتن رستوران ویژه در کشورهای دیگر است. رستوران‌های چینی، ایتالیایی، آلمانی، ژاپنی و لبنانی در بسیاری از کشورهای دنیا شعبه دارند که معروف‌ترین آنها مک‌دونالد با بیش از ۲۵ هزار شعبه در دنیاست. چین و ایتالیا دومین و سومین رستوران‌های زنجیره‌ای را دارند و لبنانی‌ها که ریشه اغلب غذاهایشان ایرانی است، با ۱۰ هزار شعبه چهارمین کشور عرضه‌کننده غذاهای بومی‌شان در دنیا به حساب می‌آیند. سنجابی درباره اقبال مردم دنیا از غذاهای ایرانی می‌گوید:« باتوجه به مطالعات ذائقه‌سنجی مردم دنیا، آمریکایی‌ها و اروپاییان مشتریان قاطع غذاهای ایرانی هستند. کشورهای شرق دور علاقه زیادی به غذاهای گوشتی و خورش‌های گیاهی ما دارند. ذائقه کشورهای عربی، هند و پاکستان مانند مردم خوزستان است و غذاهای محلی این استان را بیشتر می‌پسندند. با این حال هرگز کار خاصی در امر جذب ذائقه‌های خارجی انجام نگرفته است». ارسال نظر
پربیننده