نرگس خرقانی: از بیش از دو دهه گذشته تب سریال چشم‌بادامی‌ها، تبی فراگیر شده است؛ چیزی شبیه عادت. سال‌ها پیش آن زمان که کودکی بیش نبودیم، سریال «سال‌های دور از خانه» که در میان مردم به «اوشین» مشهور شده بود تا مدت‌ها مهم‌ترین سریالی بود که از تلویزیون پخش می‌شد و بسیاری از اجناسی که در بازار بود از کیف مدرسه بچه‌ها گرفته تا پوستر، لباس و آلبوم عکس مزین به عکس‌های این سریال (بویژه خانم اوشین در رده‌های سنی مختلف) بود. تا مدت‌ها سریال‌ها و فیلم‌های ژاپنی با هر سطح کیفیتی شده بود سریال‌های محبوب مردم.چند سال بعد، دیگر کشور چشم‌بادامی‌ها یعنی چین بود که با سریال «جنگجویان کوهستان» که در مقایسه با آثار ژاپنی در سطح بسیار نازل‌تری تولید شده بود دل بسیاری از ایرانیان را ربود و تبدیل به كشوري با سریال‌هاي پرطرفدار شد. دیگر شب‌های جمعه هر که آب دستش بود روی زمین می‌گذاشت و پای «جنگجویان کوهستان» می‌نشست.سال‌ها از آن زمان می‌گذرد اما به نظر می‌رسد داستان سریال‌های دیار چین و ماچین و فراگیر شدنشان در ایران تمامی ندارد. دو سال پیش با پخش سریال «جواهری در قصر»(یانگوم)، تب سریال‌های کره‌ای آغاز شد، با «امپراتور دریاها» ادامه پیدا کرد و با «افسانه جومونگ» تثبیت شد که این تب فعلا قصد فروکش ندارد و حتی در این راه ممکن است قربانیانی بگیرد! خواندن اخباری گاه عجیب و باورنکردنی، از تأثیرات این سریال‌ها بر مردم حکایت دارد و می‌تواند همراه با اما و اگرهای زیاد به تحلیل‌هایی متأثرکننده بینجامد. مثلا دعوای دو خواستگار بر سر دختری که شبیه یانگوم است و در پایان منجر به مرگ یکی از خواستگاران می‌شود یا خودکشی پسری به دلیل علاقه مفرط به بانو سوسانو، از این جنس اخبارند. بررسی دلایل این نوع برخورد مردم با این تحفه‌های کره‌ای، نیاز به تأمل و کارشناسی دارد و باید به نوعی از لحاظ جامعه‌شناسی و روانشناسی جامعه ایران مورد کالبد‌شکافی قرار گیرد تا به پاسخی متقن و منطقی برسد؛ موردی که کار یک نفر نیست و مطمئنا نیاز به یک تیم تحقیقاتی دارد و در این مجال هم قرار نیست که به این مسائل بپردازیم و نتیجه بگیریم که آیا این اتفاقات خوب بوده است یا بد؟ اما در این حد می‌توان گفت کار به جایی رسیده که در ایام عید بیشتر مردم اعتقاد داشتند که افسانه جومونگ مهم‌ترین برنامه پخش شده از رسانه ملی بوده است؛ این می‌تواند برای تلویزیون هم خوب باشد و هم بد. از این نظر که تلویزیون در جذب مخاطب و شناختن سلیقه مخاطبانش موفق بوده، می‌تواند تجربه‌ای ارزنده باشد، اما اینکه این سریال غیرایرانی است و چرا مدتی است که سریال‌های ایرانی تا این اندازه نتوانسته‌اند در جذب مخاطب توفیق حاصل کنند، خود می‌تواند زنگ خطری برای تلویزیون باشد. اگر از بعد مخاطب‌شناسی بخواهیم به قضیه نگاه کنیم و این‌طور حکم صادر کنیم که این سریال‌ها در کل بد هستند و باعث تنزل سطح سلیقه مخاطب می‌شود، برخوردی بسیار خودخواهانه است چراکه در هر حال باید پذیرفت که بیش از 70 درصد مخاطبان تلویزیون افرادی هستند که خیلی حوصله تماشای فیلم‌های جدی و سخت را ندارند و «جنگجویان کوهستان» نسبت به فیلم «مکبث» برایشان در اولویت است! باید پذیرفت که بیشتر مخاطبان سخت‌پسند هم کمتر تلویزیون نگاه می‌کنند و اگر هم وقتی را به تماشای تلویزیون اختصاص دهند برنامه‌هایی خاص را انتخاب می‌کنند. بنابراین باید به فکر ساخت برنامه‌های مطلوب مخاطب اکثریت بود که چندان هم به نظرات مخاطبان خاص و سختگیر توجه ندارند. گاهی با کمی دقت نظر و هوشمندی می‌توان برنامه‌هایی را تولید کرد که مخاطب عام و خاص بیش از گذشته به هم نزدیک شوند. نمونه موفق این نوع سریال‌ها در نمونه خارجی «ارتش سری» و در نمونه‌های ایرانی «امام علی (ع)» و «روزگار قریب» بود که توانستند با ایجاد تعادلی منطقی، هر دو گروه از مخاطبان را با خود همراه کنند. اشتراک همه این سریال‌ها هم تاریخی بودنشان است؛ چیزی که درباره سریال‌های کره‌ای هم صدق می‌کند. حتی اگر قرار است سریالی تاریخی با این سطح کیفی ساخته شود که مخاطبان زیادی را هم با خود همراه کند چرا یک سریال ایرانی نباشد و چرا در این سال‌ها از تلویزیون شاهد پخش سریال تاریخی ایرانی با ساختار ساده و متوسطی چون «افسانه جومونگ» یا «یانگوم» نبوده‌ایم؟ چندی پیش در یک منبع اینترنتی اعلام شد که داستان «افسانه جومونگ» ایرانی است و کشور «هان» در واقع همان ارمنستان است و امپراتوری کره، همان ایران است و چین همان روم باستان! جومونگ هم درواقع یک شاهزاده ارمنی- ایرانی بوده که با برادر بزرگ‌ترش که به سوی رومی‌ها تمایل داشته درگیر شده تا ارمنستان را دوباره به ایران بازگرداند! البته این منبع اینترنتی شاید آنقدرها هم منبع موثقی نباشد که بتوان به آن استناد کرد، اما به راحتی نمی‌توان از کنار این موضوع گذشت. بدون شک تاریخ و اساطیر ما پر است از این داستان‌های جذاب و خواندنی که تبدیل کردنشان به فیلم می‌تواند هم جنبه آموزشی داشته باشد و هم بینندگان زیادی را با خود همراه کند. چه بهتر که اگر هم قرار است کسی خودش را برای سریالی تلویزیونی بکشد، آن سریال وطنی باشد و اگر قرار است تبی همه را بگیرد این تب از سوی یک مجموعه ایرانی باشد، نه تبی بر‌آمده از موجی کره‌ای! نگاهی به مجموعه « افسانه جومونگ»
تب سریال‌های دیار چین و ماچین
نرگس خرقانی: از بیش از دو دهه گذشته تب سریال چشم‌بادامی‌ها، تبی فراگیر شده است؛ چیزی شبیه عادت. سال‌ها پیش آن زمان که کودکی بیش نبودیم، سریال «سال‌های دور از خانه» که در میان مردم به «اوشین» مشهور شده بود تا مدت‌ها مهم‌ترین سریالی بود که از تلویزیون پخش می‌شد و بسیاری از اجناسی که در بازار بود از کیف مدرسه بچه‌ها گرفته تا پوستر، لباس و آلبوم عکس مزین به عکس‌های این سریال (بویژه خانم اوشین در رده‌های سنی مختلف) بود. تا مدت‌ها سریال‌ها و فیلم‌های ژاپنی با هر سطح کیفیتی شده بود سریال‌های محبوب مردم.چند سال بعد، دیگر کشور چشم‌بادامی‌ها یعنی چین بود که با سریال «جنگجویان کوهستان» که در مقایسه با آثار ژاپنی در سطح بسیار نازل‌تری تولید شده بود دل بسیاری از ایرانیان را ربود و تبدیل به كشوري با سریال‌هاي پرطرفدار شد. دیگر شب‌های جمعه هر که آب دستش بود روی زمین می‌گذاشت و پای «جنگجویان کوهستان» می‌نشست.سال‌ها از آن زمان می‌گذرد اما به نظر می‌رسد داستان سریال‌های دیار چین و ماچین و فراگیر شدنشان در ایران تمامی ندارد. دو سال پیش با پخش سریال «جواهری در قصر»(یانگوم)، تب سریال‌های کره‌ای آغاز شد، با «امپراتور دریاها» ادامه پیدا کرد و با «افسانه جومونگ» تثبیت شد که این تب فعلا قصد فروکش ندارد و حتی در این راه ممکن است قربانیانی بگیرد! خواندن اخباری گاه عجیب و باورنکردنی، از تأثیرات این سریال‌ها بر مردم حکایت دارد و می‌تواند همراه با اما و اگرهای زیاد به تحلیل‌هایی متأثرکننده بینجامد. مثلا دعوای دو خواستگار بر سر دختری که شبیه یانگوم است و در پایان منجر به مرگ یکی از خواستگاران می‌شود یا خودکشی پسری به دلیل علاقه مفرط به بانو سوسانو، از این جنس اخبارند. بررسی دلایل این نوع برخورد مردم با این تحفه‌های کره‌ای، نیاز به تأمل و کارشناسی دارد و باید به نوعی از لحاظ جامعه‌شناسی و روانشناسی جامعه ایران مورد کالبد‌شکافی قرار گیرد تا به پاسخی متقن و منطقی برسد؛ موردی که کار یک نفر نیست و مطمئنا نیاز به یک تیم تحقیقاتی دارد و در این مجال هم قرار نیست که به این مسائل بپردازیم و نتیجه بگیریم که آیا این اتفاقات خوب بوده است یا بد؟ اما در این حد می‌توان گفت کار به جایی رسیده که در ایام عید بیشتر مردم اعتقاد داشتند که افسانه جومونگ مهم‌ترین برنامه پخش شده از رسانه ملی بوده است؛ این می‌تواند برای تلویزیون هم خوب باشد و هم بد. از این نظر که تلویزیون در جذب مخاطب و شناختن سلیقه مخاطبانش موفق بوده، می‌تواند تجربه‌ای ارزنده باشد، اما اینکه این سریال غیرایرانی است و چرا مدتی است که سریال‌های ایرانی تا این اندازه نتوانسته‌اند در جذب مخاطب توفیق حاصل کنند، خود می‌تواند زنگ خطری برای تلویزیون باشد. اگر از بعد مخاطب‌شناسی بخواهیم به قضیه نگاه کنیم و این‌طور حکم صادر کنیم که این سریال‌ها در کل بد هستند و باعث تنزل سطح سلیقه مخاطب می‌شود، برخوردی بسیار خودخواهانه است چراکه در هر حال باید پذیرفت که بیش از 70 درصد مخاطبان تلویزیون افرادی هستند که خیلی حوصله تماشای فیلم‌های جدی و سخت را ندارند و «جنگجویان کوهستان» نسبت به فیلم «مکبث» برایشان در اولویت است! باید پذیرفت که بیشتر مخاطبان سخت‌پسند هم کمتر تلویزیون نگاه می‌کنند و اگر هم وقتی را به تماشای تلویزیون اختصاص دهند برنامه‌هایی خاص را انتخاب می‌کنند. بنابراین باید به فکر ساخت برنامه‌های مطلوب مخاطب اکثریت بود که چندان هم به نظرات مخاطبان خاص و سختگیر توجه ندارند. گاهی با کمی دقت نظر و هوشمندی می‌توان برنامه‌هایی را تولید کرد که مخاطب عام و خاص بیش از گذشته به هم نزدیک شوند. نمونه موفق این نوع سریال‌ها در نمونه خارجی «ارتش سری» و در نمونه‌های ایرانی «امام علی (ع)» و «روزگار قریب» بود که توانستند با ایجاد تعادلی منطقی، هر دو گروه از مخاطبان را با خود همراه کنند. اشتراک همه این سریال‌ها هم تاریخی بودنشان است؛ چیزی که درباره سریال‌های کره‌ای هم صدق می‌کند. حتی اگر قرار است سریالی تاریخی با این سطح کیفی ساخته شود که مخاطبان زیادی را هم با خود همراه کند چرا یک سریال ایرانی نباشد و چرا در این سال‌ها از تلویزیون شاهد پخش سریال تاریخی ایرانی با ساختار ساده و متوسطی چون «افسانه جومونگ» یا «یانگوم» نبوده‌ایم؟ چندی پیش در یک منبع اینترنتی اعلام شد که داستان «افسانه جومونگ» ایرانی است و کشور «هان» در واقع همان ارمنستان است و امپراتوری کره، همان ایران است و چین همان روم باستان! جومونگ هم درواقع یک شاهزاده ارمنی- ایرانی بوده که با برادر بزرگ‌ترش که به سوی رومی‌ها تمایل داشته درگیر شده تا ارمنستان را دوباره به ایران بازگرداند! البته این منبع اینترنتی شاید آنقدرها هم منبع موثقی نباشد که بتوان به آن استناد کرد، اما به راحتی نمی‌توان از کنار این موضوع گذشت. بدون شک تاریخ و اساطیر ما پر است از این داستان‌های جذاب و خواندنی که تبدیل کردنشان به فیلم می‌تواند هم جنبه آموزشی داشته باشد و هم بینندگان زیادی را با خود همراه کند. چه بهتر که اگر هم قرار است کسی خودش را برای سریالی تلویزیونی بکشد، آن سریال وطنی باشد و اگر قرار است تبی همه را بگیرد این تب از سوی یک مجموعه ایرانی باشد، نه تبی بر‌آمده از موجی کره‌ای! ارسال نظر
پربیننده