گروه فرهنگ و هنر: چند روزی است که فیلم جاده‌ای «پایان خدمت» با بازی سعید راد، هنرپیشه قدیمی سینمای ایران به اکران سینماها درآمده و به ضمیمه گفت‌وگوی صورت یافته با این بازیگر در بخش فرهنگی «وطن امروز»، نگاهی کوتاه به این فیلم جاده‌ای و مولفه‌های این نوع سینما و ژانرهای وابسته به آن خواهیم داشت. فیلم «پایان خدمت» به کارگردانی حمید زرگرنژاد و به نویسندگی بهروز افخمی داستانی است از سربازی که در روزهای پایانی خدمت سربازی خود به سر می‌برد و درگیر اتفاقاتی می‌شود که هسته اصلی روایت را دربر می‌گیرد. در این بین حادثه محرک و تعلیق رخ داده برای کاراکتر به بخش‌هایی از سینمای جاده‌ای منجر می‌شود؛ سینمایی که جایش در بین آثار تولیدی کشور ما خالی است و این در حالی است که قابلیت‌های داستانی و مولفه‌های آثار جاده‌ای که در آنها بستر مناسبی برای رسیدن به‌موقعیت‌های خطیر و سکانس‌های مهیج است در این سینما مانند بسیاری دیگر از گونه‌های سینمایی مغفول واقع شده است. البته فیلم «پایان خدمت» با وجود شرایط مناسبی که برای رسیدن به اثری حادثه‌محور دارد چندان نمی‌تواند به مختصات این سینما نزدیک شود و عدم وجود گره‌های مناسب در طول داستان که به دلیل نقص فیلمنامه بوده است، اثر را از تب و تاب لازم دور کرده است. این در حالی است که داستان به خودی خود قابلیت رسیدن به جهان کاملا معلق را داراست و از مرگ سرباز تا بسیاری از موارد دیگر شرایط جالبی را برای خلق درامی سرپا دارد که در فیلمنامه نادیده گرفته شد. از سویی کش‌دار بودن پیش‌داستان که گاه غیرمرتبط با فضای خلق وجوه دراماتیک در اثر است، موجب کندی ریتم و از بین رفتن ضربان حرکتی اثر شده است. با این وجود شاهد بازی‌های خوبی از سوی سعید راد و امیرجدیدی، جوان اول این روزهای سینمای ایران در فیلم «پایان خدمت» بودیم که تا جایی که متن اجازه می‌داد در محدوده کاراکتری خود حرکت کردند. فیلم «پایان خدمت» در قالبی شکل گرفت که آثار شاخصی در سینمای جهان در این قالب خلق شده است؛ از فیلم ارزنده و فلسفی اینگمار برگمن با نام «توت‌فرنگی‌های وحشی» که طی طریق کاراکتر در جهت خودشناسی است تا «سلاطین جاده» ویم وندرس، فیلمساز صاحب سبک آلمانی که در ژانری با معانی مختص به تحول و رستگاری و پیمایش جای می‌گیرند. لازم به توضیح است که در عمده آثار جاده‌ای این رویدادها هستند که بر شخصیت‌ها چیرگی پیدا می‌کنند، در واقع سینمای جاده‌ای بر پایه فرمول درام ایستگاهی بنا شده که در آن تقابل و کشمکش‌های شخصیت‌های اثر با وجود رویداد‌های دراماتیک، درام را پیش می‌برند و فیلم «پایان خدمت» هم بدون ادعا و با همه ضعف‌ها می‌تواند تلاشی برای احیای این نوع سینما در ایران باشد و از این نظر قابل توجه است.