
سایمون کوپر: چلسی از اروپا حذف شده است، اما هنوز همه از گاس هیدینک برای نجات دادن تیم بعد از اخراج ژوزه مورینیو و بالا آمدن از رده پانزدهم جدول به رده دهم تقدیر میکنند. هیدینک در 12 بازی اولش در لیگ برتر شکست نخورد و حالا عامل اصلی پیشرفت اجتنابناپذیر چلسی در نیمه دوم فصل به حساب میآید. این داستان آخرین نسخه افسانه همیشگی فوتبال است: مربی جدید نقش مسیحا و منجی را دارد. هر وقت تیمی بد نتیجه میگیرد مربیاش باید اخراج شود، مثل سنت قربانی کردن آزتکها. سو بریجواتر، استاد مدرسه اقتصاد وارویک، آنالیزی روی وضعیت تیمهایی که در لیگ برتر مربیشان را اخراج کردهاند، در بازه زمانی 1992 تا 2008 انجام داده است و به این نتیجه رسیده که تمام این تیمها یک «بازه کوتاه ماه عسل» را تجربه کردهاند. برای مثال وقتی من سیتی در کریسمس 2009 مارک هیوز را اخراج کرد و روبرتو مانچینی را جایگزینش کرد، سیتی 4 بازی اولش در لیگ را برد و تمام تقدیرها متوجه مربی جدید شد. روزنامه سان تا اینجا پیش رفت که مانچینی جادوگر است و میتواند با سیتی همان فصل قهرمان لیگ برتر شود. اما در واقعیت جادویی در کار نیست و پیشرفت آنی و مقطعی تیمها بعد از اخراج مربیشان ارتباط زیادی به مربی جدید ندارد. تیمهای متوسط انگلیسی انتظار کسب متوسط 3/1امتیاز از هر بازی را دارند. براساس تحقیق سو بریجواتر، باشگاه معمولا وقتی تیم به متوسط تنها یک امتیاز از هر بازی میرسد مربیاش را اخراج میکند. هر متخصص آماری میتواند پیشبینی کند که در ادامه چه اتفاقی میافتد. وقتی میانگین به پایینترین حد خودش برسد، تنها بالا رفتن و بازگشت به حالت نرمال است. بازگشت اجتنابناپذیر تیمها به شرایط عادیشان تحت تاثیر مربی جدید نیست، بلکه این مربی جدید است که از این امر حتمی سود میبرد و تقدیرها را به سوی خودش جلب میکند. گاهی پیش میآید که بازیکنان برای مقطعی کوتاه برای نشان دادن خودشان به مربی جدید بیش از پیش تلاش کنند، اما اگر واقعا بر این مبنا بخواهیم حساب کنیم پس باشگاهها باید خیلی بیشتر از این مربیانشان را اخراج کنند. سو بریجواتر در تحقیقش به این نتیجه رسیده که اکثر تیمها 3 ماه بعد از اخراج مربیانشان به همان متوسط 3/1 امتیاز از هر بازی میرسند. اما در دنیای فوتبال، مثل سیاست، کاری نکردن اغلب سختترین کار است. آیا گاس هیدینک باعث پیشرفت نتایج چلسی بوده است؟ شاید اما وقتی او با تیمملی هلند و ترکیه نتیجه نگرفت از او به عنوان مربیای ساکن و بیدقت به جزئیات نام برده میشد. نکته مهم این است که چه در پیروزی و چه در شکست، نقش مربی در فوتبال اغراق میشود. خود هیدینک از آن دست مربیانی است که دچار این اشتباه نمیشود و نقش خودش را خیلی جدی نمیگیرد. واقعیت این است که در دنیای فوتبال مربی اهمیت زیادی ندارد. این بازیکنان هستند که اهمیت دارند. هرچه حقوق بازیکنان یک تیم بالاتر باشد، رده این تیم در لیگ هم بالاتر میرود. در یک بازه زمانی بلند همیشه نتایج تیم به شرایط عادیاش بازمیگردد. من سیتی سال 2010 با روبرتو مانچینی قهرمان انگلیس نشد، بلکه به مقام پنجم رسید. این اخراج مربیان در لیگ برتر بدل به سرگرمی گرانقیمتی برای مالیکن باشگاهها شده است. فقط در فصل 11-2010 باشگاههای انگلیسی 99 میلیون پوند بابت تعویض مربیان خودشان خرج کردند که شامل حقوق 2 مربی اخراجی و جدیدشان میشد. این پول اگر به جای تعویض مربی خرج خرید بازیکن جدید یا بالا بردن حقوق بازیکنان میشد نتیجه بهتری برای تیمها میداد. سنت اخراج مربیان در فوتبال نشان میدهد این ورزش هنوز بدوی فکر میکند و پیشرفت نکرده و مدرن نشده است.