۱۹/آبان/۱۴۰۵
|
۲۳:۳۵

نگاه

ناتو و مانور در گرجستان بازی با دم روسیه! یک بار دیگر تنش میان روسیه و غرب بالا گرفته است. مسکو برنامه‌های انجام مانور در گرجستان را تحریک‌برانگیز می‌داند و با لحنی تند نسبت به بروز بحرانی جدید در قفقاز هشدار داده است و تهدید می‌کند که در صورت ادامه این روند، گفت‌وگوهای سازنده خود با غربی‌ها را متوقف خواهد کرد. به نظر می‌رسد روابط روسیه و ناتو دوباره ابری شده است. هنوز چند هفته از ملاقات دیمیتری مدودف، رئیس‌جمهور روسیه و باراک اوباما در جریان اجلاس 20 کشور صنعتی جهان در لندن نگذشته است که اتهام‌زنی روسیه و آمریکا به یکدیگر باز هم از سر گرفته شده تا مشخص شود این دو غول، تصمیمی به سازش با یکدیگر ندارند. این دو در دیدار اخیر خود در این نشست به گرمی از هم استقبال کردند؛ مدودف، اوباما را یار و دوست صمیمی خود خواند و از منافع مشترک دو کشور سخن گفت اما این فضای آفتابی تنها چند هفته دوام داشت و دوباره همه چیز به هم ریخت. کشورهای عضو پیمان آتلانتیک شمالی، تحت رهبری قدرت اول نظامی خود یعنی آمریکا اعلام کرده‌اند قرار است مانور نظامی مشترکی را به مدت تقریبا یک ماه در گرجستان برگزار کنند. در جولای سال گذشته نیز در اقدامی مشابه، آمریکا با هزار سرباز خود در چنین مانوری با حضور دیگر اعضای ناتو در گرجستان شرکت کرد و همین اقدام زیر گوش روسیه کافی بود تا چند هفته بعد آتش جنگ در گرجستان شعله‌ور شود و مسکو با بهانه قرار دادن تحرکات میخائیل ساکاشویلی در اوستیای جنوبی جهنمی بزرگ را برای تفلیس و متحدان غربی‌اش بویژه آمریکا رقم بزند. حال نیز روسیه با تکرار شدن همان سناریو، تهدیدهایی جدید را علیه آمریکا و دیگر اعضای ناتو ابراز می‌کند و احتمال بروز یک درگیری گسترده دیگر میان روسیه و غرب وجود دارد. دیمیتری مدودف با ابراز نگرانی شدید از برگزاری این مانور، آن را اقدامی بسیار خطرناک و تحریک‌آمیز خوانده است. این مانور که از 6 ماه مه آغاز شده است تا اول ژوئن در گرجستان و باز هم در نزدیکی اوستیای جنوبی و آبخازیا ادامه خواهد داشت؛ مناطقی که تحت مراقبت مخصوص مسکو قرار دارند. قرار است 20 کشور عضو ناتو در این مانور شرکت کنند و فقط آلمان است که خطوط قرمز خود را با روسیه رعایت کرده و در این تمرین نظامی شرکت نمی‌کند. سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در آخرین اظهارنظر خود، برگزاری مانور در شرایط فعلی را حرکتی نادرست عنوان کرد. ديمیتری روگوزین نماینده و سفیر ویژه روسیه در ناتو نیز تهدید کرده که برگزاری این مانور گفت‌وگوهای ویژه روسیه و کشور‌های ناتو را در اواخر ماه آوریل به حالت تعلیق در می‌آورد؛ گفت‌وگوهایی که از زمان جنگ گرجستان متوقف شده بود. ارتش روسیه قرار است در نخستین‌ پاسخ خود به این تحرک، نسل جدید موشک‌های قاره‌پیما را مورد آزمایش قرار دهد. رسانه‌های روسیه نیز در روزهای گذشته از حرکت سربازان این کشور در قفقاز مطالب متعددی را منتشر کرده است. در سوی دیگر سران اتحادیه اروپا در بروکسل می‌گویند، برگزاری این مانور بسیار زودتر از وقوع جنگ گرجستان برنامه‌ریزی‌ شده بود و مسکو نمی‌تواند نگرانی خاصی در این‌باره داشته باشد. با همه اینها نفس برگزاری مانور در شرایط فعلی، روسیه را بشدت تحریک می‌کند بویژه اینکه ارتش گرجستان نیز پای ثابت برگزاری آن است. در آگوست سال گذشته، حمله هوایی گرجی‌ها به نیروهای کلاه قرمز روسی در اوستیای جنوبی بهانه جنگ را به دست روسیه داد. این‌بار سران ناتو قصد دارند با ارائه تضمین‌های لازم خیال مسکو را از بابت امنیت سربازان کلاه‌قرمز راحت کنند اما روسیه نمی‌تواند در برابر این حضور نظامی ساکت بماند و بسیاری نیز نگرانی و دغدغه مسکو را در شرایط فعلی کاملا بجا توصیف می‌کنند. به قول کارشناسان صاحبنظر در حوزه مسائل‌ اروپای شرقی، روسیه و ناتو در قفقاز با یک تضاد منافع جدي مواجه شده‌اند که هنوز کسی نمی‌تواند سرنوشت آن را به درستی حدس بزند. روس‌ها با پاسخ کوبنده خود به غربی‌ها در جنگ گرجستان می‌خواستند این راهبرد را به اطلاع غربی‌ها برسانند که این منطقه در مدار نفوذ نزدیک و مستقیم روسیه قرار دارد و ناتو نیز با مانور آتی خود می‌خواهد به‌طور نمادین این تصور و برداشت را تضعیف کند. در برابر موضع اخیر روسیه برخی اعضای ناتو مانند لتونی و استونی که همیشه جانب احتیاط را در سیاست خارجی خود در قبال مسکو حفظ کرده‌اند از شرکت در مانور انصراف خواهند داد. در عوض برخی کشورها که مناسبات خوبی با روسیه دارند چون قزاقستان، صربستان و مولداوی در این مانور شرکت می‌کنند. این کش و قوس‌ها و پیچیدگی‌های شطرنج آمریکا و روسیه را در این قضیه بیشتر می‌کند و می‌تواند بر روابط آینده دو کشور نیز تاثیرات فراوانی داشته باشد. در مجموع به نظر می‌رسد غرب هنوز از تجربه تلخ جنگ گرجستان عبرت نگرفته و می‌خواهد بار دیگر مزاحم خرس بزرگ شود و این مزاحمت تبعات سنگینی برای کشورهای قفقاز و حوزه بالکان خواهد داشت. منبع: اشپیگل
ارسال نظر
captcha
پربیننده