گروه بین‌الملل: دولت باکو بعد از ظهر دیروز اعلام کرد به طور یکطرفه تصمیم به ترک عملیات نظامی در منطقه مورد مناقشه قره‌باغ کوهستانی با ارمنستان گرفته است. اگرچه با اطلاعیه روز یکشنبه وزارت دفاع آذربایجان مبنی بر بی‌پاسخ گذاشتن حملات متقابل در مرز قره‌باغ امیدواری درباره پایان فوری تنش مرزی میان این دو جمهوری قفقاز قوت گرفت اما در عین حال وزارت دفاع ارمنستان در مقابل اعلام کرد نشانه‌ای از آتش‌بس نیروهای آذربایجان در منطقه
ناگورنو- قره‌باغ نمی‌بیند. البته به گفته مقامات نظامی باکو، آنها بخش‌هایی از مناطق کوهستانی مورد مناقشه در قره‌باغ را که از سال 1994 در کنترل حکومت خودخوانده ناگورنو وابسته به ارامنه بوده است بازپس گرفته‌اند که این موضوع خطر درگیری‌های مجدد را پیش می‌آورد. بامداد شنبه گذشته 2 آوریل بود که خبر آغاز مجدد درگیری‌های مسلحانه در منطقه مورد مناقشه قره‌باغ میان ارمنستان و آذربایجان منتشر شد و وزارتخانه‌های دفاع
2 کشور یکدیگر را متهم به نقض آتش‌بس و شروع درگیری کردند. ماه گذشته نیز مواردی از درگیری از سوی 2 طرف گزارش شده بود.
وزارت دفاع ارمنستان بامداد شنبه اعلام کرد بالگرد نظامی می-24 ارتش آذربایجان را هدف موشک ضدهوایی قرار داده و سرنگون کرده است. در این بیانیه وزارت دفاع ارمنستان آمده است: «دشمن با استفاده از تانک، توپخانه و هواپیماهای خود قصد دارد وارد خطوط دفاعی ناگورنو- قره‌باغ شود و مناطق تاکتیکی مهم را در اختیار خود بگیرد». باکو ابتدا این خبر را تکذیب کرد اما سپس این سقوط را تایید کرد. همچنین گفته می‌شود در موج نخست حملات زمینی ارتش جمهوری آذربایجان دست‌کم 10 نیروی وابسته به دولت جمهوری نیمه خودمختار اما به رسمیت شناخته نشده منطقه ناگورنو- قره‌باغ که در اختیار ارامنه است کشته شده‌اند. پس از آن واقف دیارگاهلی، سخنگوی رسمی وزارت دفاع آذربایجان اعلام کرد جمعه‌شب روستایی واقع در خاک آذربایجان و در منطقه مرزی با قره‌باغ از سوی ارمنستان مورد حمله قرار گرفته است. به گفته او نیروهای هوایی ارمنستان در عرض یک شبانه‌روز 130 مرتبه قرارداد آتش‌بس در منطقه مورد مناقشه ناگورنو قره‌باغ را نقض کرده‌اند و با استفاده از گلوله‌های 60، 82 و 120 میلیمتری، آتشبار و خمپاره در عرض یک شبانه‌روز خط مرزی را به گلوله بسته‌اند. دیارگاهلی به خبرگزاری ریا نووستی گفت: «اوضاع همچنان پرتنش است. طرف آذری در طول شب تلفات نداشته... روستاهای متعلق به جمهوری آذربایجان در خط مرزی با قره‌باغ از سوی نیروهای ارمنی مورد حمله قرار گرفته‌اند، با این حال تلفات نداشته‌اند». او همچنین دیروز مدعی شد که نیروهای ارتش این کشور به حملات ارمنی‌ها پاسخ داده و در جریان جنگ شبانه 10 تانک ارمنستان را منهدم کرده‌اند. ادعایی که این‌بار از سوی طرف ارمنی تکذیب شد. به گزارش خبرگزاری تاس، متعاقبا وزارت دفاع ارمنستان خبر داد که طرف آذری آتش توپخانه را مجددا به مواضع ارمنستان در منطقه مورد مناقشه قره‌باغ از سر گرفته است. دولت ایروان مدعی شد: «روز 3 آوریل از ساعت 6:30 صبح (به وقت تهران) دشمن به کمک توپخانه مواضع قره‌باغ در جنوب منطقه مرزی با آذربایجان را به آتش بست. گفته شده که شلیک از توپخانه موشکی و تانک صورت می‌گیرد». در مقابل باکو هم از گلوله‌باران وسیع خط مرزی‌اش توسط آتش توپخانه طرف متخاصم خبر داد. براساس آخرین آمار رسمی تا بعد از ظهر دیروز 18 تن از نظامیان ارمنی و 12 تن از نظامیان آذری کشته شده بودند. این تحولات در حالی رخ داد که دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین در نشست خبری روز شنبه گفت که ولادیمیر پوتین از ایروان و باکو خواسته است ضمن خویشتنداری و جلوگیری از افزایش درگیری‌ها به آتش‌بس احترام بگذارند و درگیری‌ها را متوقف کنند. به نظر می‌رسد میانجیگری روس‌ها به سرعت جواب داده است، چرا که از صبح روز یکشنبه دیگر خبری مبنی بر درگیری‌های سنگین در قره‌باغ گزارش نشده است. سرانجام بعد از ظهر دیروز خبرگزاری روسی ریانووستی اطلاعیه ترک مخاصمه یکجانبه از سوی دولت آذربایجان را منتشر کرد: «در جهت نیل به صلح و با محترم شمردن درخواست‌های بین‌المللی، جمهوری آذربایجان تصمیم گرفت به طور یکطرفه عملیات نظامی مربوط را متوقف کرده و به استحکام مواضع تازه آزاد شده بپردازد». در همین حال گروه مینسک سازمان امنیت و همکاری اروپا اعلام کرد که سه‌شنبه این هفته نشستی برای رایزنی درباره افزایش وخامت اوضاع در قره‌باغ کوهستانی برگزار می‌کند. کارگروه موسوم به گروه مینسک در سال 1992 توسط سازمان امنیت و همکاری اروپا (OSCE) برای حل مشکل قره‌باغ تاسیس شده است. ایگور پاولوف از روسیه، جیمز والیک از آمریکا و پیر آندریو از فرانسه ریاست مشترک این گروه را بر عهده دارند. تاریخچه درگیری‌های معاصر 2 کشور به آخرین روزهای حیات اتحاد جماهیر شوروی در فوریه 1988 و جدا شدن ناگورنو- قره‌باغ از ساختار جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی بازمی‌گردد. پس از تجزیه شوروی در سال 1991 جنگ برای تصاحب منطقه ناگورنو- قره‌باغ بین کشورهای ارمنستان و جمهوری آذربایجان آغاز شد که این جنگ پس از به جای گذاشتن
30 هزار کشته، در سال 1994 و پس از برقراری آتش‌بس به پایان رسید. این منطقه در حال حاضر با حمایت مالی و اقتصادی ارمنستان به دست دولت نیمه‌خودمختار تحت کنترل اکثریت ارمنی آن اداره می‌شود.
تحرکات مخرب غرب در قفقاز
اما نزاع آذری- ارمنی در حالی در قره‌باغ شدت گرفته است که در ماه‌های اخیر تحرکات مشکوکی در ارتش و نیروهای امنیتی هر 2 طرف آذربایجان و ارمنستان گزارش شده است. آمریکایی‌ها در سال‌های اخیر از طریق ترکیه و رژیم صهیونیستی قصد تحریک افراطی‌های پان‌ترک در جمهوری آذربایجان را به منظور ناامن کردن منطقه قفقاز در همسایگی روسیه و ایران داشته‌اند. از سوی دیگر شبکه اسپوتنیک خبر داد که اواسط نوامبر سال میلادی گذشته (آبان ماه) گروهی به رهبری آرتور واردانیان قصد داشتند علیه دولت ایروان دست به کودتا بزنند. به گزارش سازمان امنیت ارمنستان، هدف اصلی این گروه که احتمالا حمایت غرب و ترکیه را پشت‌سر خود داشته‌اند کودتای مسلحانه بوده است. آرتور واردانیان، معاون اول رئیس اداره تحقیقات سازمان امنیت ارمنستان بود. میکاییل آمبارتسویان، رئیس گروه تحقیقات خاطرنشان می‌کند که او مدت زیادی را در خاورمیانه به سر برده و در سوریه نیز بوده است: «همان‌طور که می‌دانید، آرتور واردانیان مدتی در لبنان و سوریه بوده و بعد از شرکت در برخی عملیات‌ها، به ارمنستان آمد و از اول آوریل 2015 به عملی ساختن اهداف خود پرداخت». حتی برخی اعضای گروه پیشنهاد سوء‌قصد را داده بودند اما رهبر گروه آن را نپذیرفته بود. صحبت از سوء‌قصد به هواپیمای رئیس‌جمهور در منطقه فرودگاه «زوارتنوس» نیز بوده است.