تأملي در طرح سازش 57 كشوري
فروش بیت‌المقدس به صهیونیست‌ها
سفر ملک عبدالله، پادشاه اردن به آمریکا سرآغاز بحث طرح انگلیسی و خبیثانه 57 کشور اسلامی بود. عبدالله پس از دیداری که با اعضای کمیته پیگیری کشورهای عربی در عمان داشت و پس از دیدار با حسنی مبارک و ملک عبدالله، پادشاه عربستان سعودی به آمریکا رفت و در بازگشت سعی کرد تا تلویحا 2 طرح که محدود به کشورهای عربی می‌شود را طوری مطرح کند که حداقل یکی از طرح‌های مذکور کشورهای جهان اسلام را نیز شامل شود. در طرح عربی که عربستان سعودی مبتکر آن بود، کشورهای عربی در ازای عقب‌نشینی نیروهای رژیم صهیونیستی به مرزهای 1967، عادی‌سازی روابط با این رژیم را می‌پذیرند؛ در صورتی که نکته‌ای که ملک عبدالله دوم پس از سفر به آمریکا تلویحا مطرح کرد این بود که همه کشورهای اسلامی و عربی (یعنی 57 کشور عضو سازمان کنفرانس اسلامی) با رژیم صهیونیستی روابط خود را به شکلی عادی درآورند. این مساله بسیار خطرناک است و به نظر می‌رسد که کشورهای مسلمان باید بشدت نسبت به آن واکنش نشان دهند.
نکته دیگری که مطرح می‌شود این است که ماهیت این طرح چیست؟ در پاسخ به این سوال باید گفت کشورهای عربی هنگامی که موضوع تاثیرگذاری منطقه‌ای در میان است، تلاش می‌کنند نشان دهند مساله قدس و فلسطین یک بحث عربی است ولی هنگامی که موضوع امتیاز دادن‌های اساسی است سعی می‌کنند هزینه آن را به جای خودشان از جیب فلسطینی‌ها و کشورهای اسلامی پرداخت کنند و با این روش علاوه بر هزینه سازش، امور خودشان را نیز با تایید و حمایت کشورهای عربی پیش می‌برند. ماجرای سفر ملک عبدالله این است که با توجه به سابقه تاریخی شهر بیت‌المقدس و مسجدالاقصی و از آنجا که اوقاف اردن بر مسجدالاقصی حاکم است، در سفرش به آمریکا از او خواسته شده تا تایید کند که قدس به رژیم صهیونیستی واگذار بشود. عبدالله هم در آنجا چون نمی‌توانسته این امر را تایید کند و قدرت این واگذاری را نداشته، سعی کرده است تا مساله را به دایره کشورهای اسلامی بکشاند و با تایید کشورهای اسلامی موضوع را نهایی کند. پس کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی باید با سرعت و جدیت نسبت به این توطئه جدید واکنش نشان دهند. ضرورت برخورد با چنین سازشی بر همگان واجب است و جهان اسلام هرگز زیر بار ننگ سازش با رژیم صهیونیستی نمی‌رود و اشغال فلسطین را تایید نخواهد کرد. در همین راستا بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم اشغالگر قدس روز گذشته به واشنگتن وارد شد. وی قرار است صبح سه‌شنبه به وقت تهران با باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا دیدار و گفت‌وگو داشته باشد. دیدگاه‌های دو طرف حداقل قبل از این دیدار اعلام شده است. اسرائیلی‌ها سعی می‌کنند ترجیحا اولویت‌های خود را در دستور کار قرار بدهند و اوباما هم براساس چیزی که رسما تاکنون اعلام کرده (یا در نشست آیپک از سوی جیمز جونز و سایر مقامات آمریکایی اعلام شد) نشان داده که حداقل در سخن بر تشکیل دولت مستقل فلسطینی مصمم است.
مهم‌ترین موضوعاتی که مورد اختلاف و بحث اوباما و نتانیاهو خواهد بود 2 موضوع است. رژیم صهیونیستی درصدد است تا ایران را یک پدیده تهدیدآمیز برای جامعه جهانی معرفی کنند بنابراین خواستار اعمال فشار و ژست نظامی یا حداقل فعال شدن سیاست‌های تحریم و مجازات علیه ایران است در صورتی که دیدگاه حکومتی اوباما و مجموعه او این است که رویه گفتمانی با ایران را دنبال کنند و برداشت تهدیدآمیزی از ایران و برنامه هسته‌ای کشورمان ندارند.دومین موضوع مورد اختلاف این دیدار مساله روند حل و فصل مسائل خاورمیانه است. از نگاه اوباما این امر ضروری است که بتواند چهره خود را در افکار عمومی منطقه‌ای و جوامع اسلامی ترمیم کند و حتی به جوامع غربی و اروپایی نشان دهد که برای حل مشکلات منطقه عزم راسخی دارد در صورتی که این دیدگاه از سوی رژیم صهیونیستی وجود ندارد و نتانیاهو با توجه به مواضع افراطی که خود و ائتلاف حکومتی‌اش دارند، اعتقادی به روند صلح با یک طرف فلسطینی یا حتی عربی ندارد. از این رو اولویت خود را پرداختن به روند صلح با طرف فلسطینی و عربی نمی‌بیند و معتقد است که مساله باید روی ایران متمرکز شود و گفت‌وگو با فلسطینی‌ها صرفاً در چارچوب طرح وی که 3 لایه اقتصادی، امنیتی و سیاسی دارد، پیش رود آن هم نه به این عنوان که گفت‌وگوها به توافق صلح میان دو طرف منجر شود.این موارد مورد بحث اوباما و نتانیاهو خواهد بود. در کل به نظر می‌رسد که حکومت اوباما تاکید دارد طرح 2 دولت را به عنوان طرحی محوری دنبال کند. نکته قابل توجه این است که اروپایی‌ها هم همین دیدگاه را دارند و فکر می‌کنند که با مهار بحران فلسطین می‌توانند شرایط خودشان را در معادله‌ها و پرونده‌های فعال منطقه‌ای بهبود بخشند. از این رو با وجود موضع‌گیری تندی که لابی صهیونیستی و رژیم اشغالگر قدس داشته‌اند به نظر می‌رسد که این نقطه مرکز تلاقی بحث‌های اوباما و نتانیاهو باشد. محافل داخلی اسرائیل معتقدند که نتانیاهو بحث را پذیرفته و طرح 2 دولت را قبول خواهد کرد و به نظر می‌رسد که نتانیاهو از روشی استفاده کند که در زمان کلینتون برای مذاکرات در کمپ دیوید 2 دنبال شده است. مطابق این روش نتانیاهو در آمریکا ممکن است دیدگاه اوباما را بپذیرد یا برای بررسی دیدگاه‌های آنها فرصت بخواهد. اگر نتانیاهو درخواست فرصت کند مسلماً پس از بازگشت به اراضی اشغالی زمینه‌های به هم زدن توافقات را فراهم می‌کند که این کار از طریق ایجاد ناامنی، اقدامات امنیتی یا مانع‌تراشی بر سر راه اجرای طرح دنبال خواهد شد. به واقع نتانیاهو قدرت تحمل اعمال فشارهای آمریکا را ندارد و در واشنگتن تلاش خواهد کرد حداکثر دستاورد را کسب کند اما جایی که مجبور باشد به نگاه و اولویت آمریکایی تن می‌دهد و پس از بازگشت از این کشور زمینه‌های برهم زدن بازی را فراهم خواهد کرد.
* کارشناس مسائل خاورمیانه دیدگاه
تأملي در طرح سازش 57 كشوري
فروش بیت‌المقدس به صهیونیست‌ها
سفر ملک عبدالله، پادشاه اردن به آمریکا سرآغاز بحث طرح انگلیسی و خبیثانه 57 کشور اسلامی بود. عبدالله پس از دیداری که با اعضای کمیته پیگیری کشورهای عربی در عمان داشت و پس از دیدار با حسنی مبارک و ملک عبدالله، پادشاه عربستان سعودی به آمریکا رفت و در بازگشت سعی کرد تا تلویحا 2 طرح که محدود به کشورهای عربی می‌شود را طوری مطرح کند که حداقل یکی از طرح‌های مذکور کشورهای جهان اسلام را نیز شامل شود. در طرح عربی که عربستان سعودی مبتکر آن بود، کشورهای عربی در ازای عقب‌نشینی نیروهای رژیم صهیونیستی به مرزهای 1967، عادی‌سازی روابط با این رژیم را می‌پذیرند؛ در صورتی که نکته‌ای که ملک عبدالله دوم پس از سفر به آمریکا تلویحا مطرح کرد این بود که همه کشورهای اسلامی و عربی (یعنی 57 کشور عضو سازمان کنفرانس اسلامی) با رژیم صهیونیستی روابط خود را به شکلی عادی درآورند. این مساله بسیار خطرناک است و به نظر می‌رسد که کشورهای مسلمان باید بشدت نسبت به آن واکنش نشان دهند.
نکته دیگری که مطرح می‌شود این است که ماهیت این طرح چیست؟ در پاسخ به این سوال باید گفت کشورهای عربی هنگامی که موضوع تاثیرگذاری منطقه‌ای در میان است، تلاش می‌کنند نشان دهند مساله قدس و فلسطین یک بحث عربی است ولی هنگامی که موضوع امتیاز دادن‌های اساسی است سعی می‌کنند هزینه آن را به جای خودشان از جیب فلسطینی‌ها و کشورهای اسلامی پرداخت کنند و با این روش علاوه بر هزینه سازش، امور خودشان را نیز با تایید و حمایت کشورهای عربی پیش می‌برند. ماجرای سفر ملک عبدالله این است که با توجه به سابقه تاریخی شهر بیت‌المقدس و مسجدالاقصی و از آنجا که اوقاف اردن بر مسجدالاقصی حاکم است، در سفرش به آمریکا از او خواسته شده تا تایید کند که قدس به رژیم صهیونیستی واگذار بشود. عبدالله هم در آنجا چون نمی‌توانسته این امر را تایید کند و قدرت این واگذاری را نداشته، سعی کرده است تا مساله را به دایره کشورهای اسلامی بکشاند و با تایید کشورهای اسلامی موضوع را نهایی کند. پس کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی باید با سرعت و جدیت نسبت به این توطئه جدید واکنش نشان دهند. ضرورت برخورد با چنین سازشی بر همگان واجب است و جهان اسلام هرگز زیر بار ننگ سازش با رژیم صهیونیستی نمی‌رود و اشغال فلسطین را تایید نخواهد کرد. در همین راستا بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم اشغالگر قدس روز گذشته به واشنگتن وارد شد. وی قرار است صبح سه‌شنبه به وقت تهران با باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا دیدار و گفت‌وگو داشته باشد. دیدگاه‌های دو طرف حداقل قبل از این دیدار اعلام شده است. اسرائیلی‌ها سعی می‌کنند ترجیحا اولویت‌های خود را در دستور کار قرار بدهند و اوباما هم براساس چیزی که رسما تاکنون اعلام کرده (یا در نشست آیپک از سوی جیمز جونز و سایر مقامات آمریکایی اعلام شد) نشان داده که حداقل در سخن بر تشکیل دولت مستقل فلسطینی مصمم است.
مهم‌ترین موضوعاتی که مورد اختلاف و بحث اوباما و نتانیاهو خواهد بود 2 موضوع است. رژیم صهیونیستی درصدد است تا ایران را یک پدیده تهدیدآمیز برای جامعه جهانی معرفی کنند بنابراین خواستار اعمال فشار و ژست نظامی یا حداقل فعال شدن سیاست‌های تحریم و مجازات علیه ایران است در صورتی که دیدگاه حکومتی اوباما و مجموعه او این است که رویه گفتمانی با ایران را دنبال کنند و برداشت تهدیدآمیزی از ایران و برنامه هسته‌ای کشورمان ندارند.دومین موضوع مورد اختلاف این دیدار مساله روند حل و فصل مسائل خاورمیانه است. از نگاه اوباما این امر ضروری است که بتواند چهره خود را در افکار عمومی منطقه‌ای و جوامع اسلامی ترمیم کند و حتی به جوامع غربی و اروپایی نشان دهد که برای حل مشکلات منطقه عزم راسخی دارد در صورتی که این دیدگاه از سوی رژیم صهیونیستی وجود ندارد و نتانیاهو با توجه به مواضع افراطی که خود و ائتلاف حکومتی‌اش دارند، اعتقادی به روند صلح با یک طرف فلسطینی یا حتی عربی ندارد. از این رو اولویت خود را پرداختن به روند صلح با طرف فلسطینی و عربی نمی‌بیند و معتقد است که مساله باید روی ایران متمرکز شود و گفت‌وگو با فلسطینی‌ها صرفاً در چارچوب طرح وی که 3 لایه اقتصادی، امنیتی و سیاسی دارد، پیش رود آن هم نه به این عنوان که گفت‌وگوها به توافق صلح میان دو طرف منجر شود.این موارد مورد بحث اوباما و نتانیاهو خواهد بود. در کل به نظر می‌رسد که حکومت اوباما تاکید دارد طرح 2 دولت را به عنوان طرحی محوری دنبال کند. نکته قابل توجه این است که اروپایی‌ها هم همین دیدگاه را دارند و فکر می‌کنند که با مهار بحران فلسطین می‌توانند شرایط خودشان را در معادله‌ها و پرونده‌های فعال منطقه‌ای بهبود بخشند. از این رو با وجود موضع‌گیری تندی که لابی صهیونیستی و رژیم اشغالگر قدس داشته‌اند به نظر می‌رسد که این نقطه مرکز تلاقی بحث‌های اوباما و نتانیاهو باشد. محافل داخلی اسرائیل معتقدند که نتانیاهو بحث را پذیرفته و طرح 2 دولت را قبول خواهد کرد و به نظر می‌رسد که نتانیاهو از روشی استفاده کند که در زمان کلینتون برای مذاکرات در کمپ دیوید 2 دنبال شده است. مطابق این روش نتانیاهو در آمریکا ممکن است دیدگاه اوباما را بپذیرد یا برای بررسی دیدگاه‌های آنها فرصت بخواهد. اگر نتانیاهو درخواست فرصت کند مسلماً پس از بازگشت به اراضی اشغالی زمینه‌های به هم زدن توافقات را فراهم می‌کند که این کار از طریق ایجاد ناامنی، اقدامات امنیتی یا مانع‌تراشی بر سر راه اجرای طرح دنبال خواهد شد. به واقع نتانیاهو قدرت تحمل اعمال فشارهای آمریکا را ندارد و در واشنگتن تلاش خواهد کرد حداکثر دستاورد را کسب کند اما جایی که مجبور باشد به نگاه و اولویت آمریکایی تن می‌دهد و پس از بازگشت از این کشور زمینه‌های برهم زدن بازی را فراهم خواهد کرد.
* کارشناس مسائل خاورمیانه ارسال نظر
پربیننده