انسان معاصر در شرایطی به حیات خویش ادامه می‌دهد که روزانه مجموعه گسترده و پیچیده‌ای از تغییر، تنوع، تخریب و تولد را خواسته یا ناخواسته تحمل می‌کند و البته در بیشتر موارد این اتفاقات آنقدر سریع و ناگهانی رخ می‌دهد که بشر فرصت لمس و تجربه ماهیتی این اتفاق‌ها و جریان‌ها را نمی‌یابد. انسان حتی مجبور به گذران زندگی در ساختمان‌هایی است که هر روز به سوی تشابه
سرسام آور بیشتری قدم برمی‌دارند و به لحاظ تصویری و ظاهری به سوی یکدستی و یکنواختی روزافزونی پیش می‌روند. در دنیای معاصر منازل و اماکن مسکونی روز به روز به سوی آپارتمانی شدن و شباهت به یکدیگر در حال حرکتند و در چنین شرایطی حس و معنای بومی بودن، تعلق خاطر و احساسات نوستالژیک به محل زندگی در حال نابودی است و دیگر کمتر این امکان وجود دارد که احساس لذت از شهر و محل زندگی را تجربه کرد و توانایی تجدید خاطرات و بازیابی اتفاق‌های حسی زندگی را یافت و از سوی دیگر بزرگ شدن شهرها و تبدیل آنها به «کلانشهر» فاصله‌های جاده‌ای و بین شهری را آنقدر کوتاه کرده که به نوعی معنای «مسافرت» نیز از میان رفته است و اگر تا چند دهه پیش این امکان وجود داشت که با طی کردن فاصله شهری تا شهر دیگر احساس جدیدی را تجربه کرد و از آن خاطرات خوشی را برای مدت زمان طولانی در حافظه خویش زنده نگه داشت، اما امروزه سفرهای معاشی و درآمدی معنای لذت از سفر را از میان برده‌اند و دیگر جز احساس غربت و بیگانگی نکته دیگری در آنها نیست.
از سوی دیگر زندگی در شرایط و محیطی مجازی مثل اینترنت و اعتیاد به چنین امکانی برای ارتباط با دنیای پیرامون و گذران زمان به صورت لحظه‌ای در محیطی که ثبات و ایستایی تفکری در آن نابود شده است، کلام و اندیشه گذرا با معنای مشابهی از حقیقت و دروغ درآن به هم آمیخته است و ذهنی که به‌طور مداوم در جریان تصویر نور، عکس و اطلاعات مجازی شناور است، دیگر مجال و انگیزه‌ای برای خاطره سازی و اندیشه به گذشته ندارد و این در حالی است که جریان رسانه‌های ارتباط جمعی همچون تلویزیون، رادیو، ماهواره و... نیز چیزی شبیه به همان جریان پیشین یعنی دنیای مجازی است، با این تفاوت که این بار نقش تماشاگری را دارد که با حالتی کاملا منفعل، قرار است رسانه‌هایی را پذیرا باشد که حتی کوچک‌ترین انقباض فکری و جسمی را در او برنمی‌تابانند و همه اتفاقات خبری و غیر خبری با حالتی یکنواخت و یکدست بیننده و شنونده را ناچار به پذیرش می‌دانند؛ رسانه‌هایی که تنها «نو بودن» و «جدید» جلوه کردن برنامه‌ها مهم‌ترین فاکتور آنها محسوب می‌شود، در حالی‌که بازاندیشی و بازسازی مجدد تاریخ و تعلقات آن از نظر آنها تنها یک بازی رسانه‌ای است که قرار است فقط ظاهر برنامه‌های آنان را پوشش دهد و قدمی فراتر از آن با مخاطبان خویش همراه نمی‌شوند. با وجود شرایط فوق و البته شرایط مشابه این در عرصه‌های مختلف، به نظر می‌رسد امروزه «موزه‌ها» معنا و کارکرد روزافزونی می‌یابند زیرا قرار است مجالی را برای خاطرات تاریخی، بومی و فرهنگی انسان عصر مدرنیته که همه چیز در نظرش مفهوم نسبیت و تغییر را داراست جبران کنند و مکانی باشند برای زایش خاطرات انسان‌ها در شرایطی که دیگر امکان واقعی آن را ندارند. اما در این میان باید توجه داشت که خود موزه‌ها نیز مانند دیگر مراکز فرهنگی و میراثی فی نفسه دارای تعریف‌های خاص و البته آسیب‌های خاص درونی و حاشیه‌ای هستند و این نکته حائز اهمیت است که موزه تنها یک قالب بیانی عام نیست که بتوان به راحتی یک خانه قدیمی را صرفا چون انسان‌های تاریخ سازی در آن زیسته‌اند و به دور از هرگونه تعریف و زیر ساخت موزه‌ای، آن را موزه دانست، آن هم در شرایطی که در سراسر جهان موزه‌ها نبض اتصال میان انسان‌های معاصر با خاطرات، اندیشه‌های تاریخی و تحولات درون مرزی و برون مرزی حتی در رشته‌های تجسمی هستند و این اتفاق جدی‌ای است که در سایه تفکرات کاملا زیرساختی، اندیش‌مدار و کاملا تبلیغاتی امکانپذیر است زیرا در غیر این‌صورت در میان انبوهی از ساختمان‌های خاکستری و شبیه به هم شهرها گم، فراموش یا حتی شناخته نمی‌شوند و از آنجایی‌که رسانه‌های گروهی اصولا مخاطبان خود را به این مراکز رهنمون نمی‌شوند، موزه‌ها خود باید توانایی این بازشناسی و معرفی را در خود فراهم آورند و آن هم مقدور نیست مگر با حمایت‌های بخش خصوصی و دولتی و در غیر این‌صورت نباید از سرانه بسیار پایین بازدید از موزه‌ها در کشورمان شگفت‌زده شویم.
*کارشناس ارشد نقاشی و استاد دانشگاه
خانه‌هاي چوبي!
پس از سال‌ها استفاده بومی از چوب در ساخت خانه‌ها، رئیس مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، ساخت خانه‌های چوبی در کشور را در راستای استفاده از فناوری‌های نوین مجاز اعلام کرد. سید محمود فاطمی عقدا، اعلام کرد: در حال حاضر معادل 48 فناوری و تکنولوژی صنعتی سازی وارداتی و داخلی همچون تولید بلوک‌های سقفی و دیواری یا ساخت خانه‌های چوبی دارای تاییدیه و گواهینامه فنی هستند که در ساخت و سازها مورد استفاده قرار می‌گیرند. تولد خاطرات در بناهاي فرهنگي
انسان معاصر در شرایطی به حیات خویش ادامه می‌دهد که روزانه مجموعه گسترده و پیچیده‌ای از تغییر، تنوع، تخریب و تولد را خواسته یا ناخواسته تحمل می‌کند و البته در بیشتر موارد این اتفاقات آنقدر سریع و ناگهانی رخ می‌دهد که بشر فرصت لمس و تجربه ماهیتی این اتفاق‌ها و جریان‌ها را نمی‌یابد. انسان حتی مجبور به گذران زندگی در ساختمان‌هایی است که هر روز به سوی تشابه
سرسام آور بیشتری قدم برمی‌دارند و به لحاظ تصویری و ظاهری به سوی یکدستی و یکنواختی روزافزونی پیش می‌روند. در دنیای معاصر منازل و اماکن مسکونی روز به روز به سوی آپارتمانی شدن و شباهت به یکدیگر در حال حرکتند و در چنین شرایطی حس و معنای بومی بودن، تعلق خاطر و احساسات نوستالژیک به محل زندگی در حال نابودی است و دیگر کمتر این امکان وجود دارد که احساس لذت از شهر و محل زندگی را تجربه کرد و توانایی تجدید خاطرات و بازیابی اتفاق‌های حسی زندگی را یافت و از سوی دیگر بزرگ شدن شهرها و تبدیل آنها به «کلانشهر» فاصله‌های جاده‌ای و بین شهری را آنقدر کوتاه کرده که به نوعی معنای «مسافرت» نیز از میان رفته است و اگر تا چند دهه پیش این امکان وجود داشت که با طی کردن فاصله شهری تا شهر دیگر احساس جدیدی را تجربه کرد و از آن خاطرات خوشی را برای مدت زمان طولانی در حافظه خویش زنده نگه داشت، اما امروزه سفرهای معاشی و درآمدی معنای لذت از سفر را از میان برده‌اند و دیگر جز احساس غربت و بیگانگی نکته دیگری در آنها نیست.
از سوی دیگر زندگی در شرایط و محیطی مجازی مثل اینترنت و اعتیاد به چنین امکانی برای ارتباط با دنیای پیرامون و گذران زمان به صورت لحظه‌ای در محیطی که ثبات و ایستایی تفکری در آن نابود شده است، کلام و اندیشه گذرا با معنای مشابهی از حقیقت و دروغ درآن به هم آمیخته است و ذهنی که به‌طور مداوم در جریان تصویر نور، عکس و اطلاعات مجازی شناور است، دیگر مجال و انگیزه‌ای برای خاطره سازی و اندیشه به گذشته ندارد و این در حالی است که جریان رسانه‌های ارتباط جمعی همچون تلویزیون، رادیو، ماهواره و... نیز چیزی شبیه به همان جریان پیشین یعنی دنیای مجازی است، با این تفاوت که این بار نقش تماشاگری را دارد که با حالتی کاملا منفعل، قرار است رسانه‌هایی را پذیرا باشد که حتی کوچک‌ترین انقباض فکری و جسمی را در او برنمی‌تابانند و همه اتفاقات خبری و غیر خبری با حالتی یکنواخت و یکدست بیننده و شنونده را ناچار به پذیرش می‌دانند؛ رسانه‌هایی که تنها «نو بودن» و «جدید» جلوه کردن برنامه‌ها مهم‌ترین فاکتور آنها محسوب می‌شود، در حالی‌که بازاندیشی و بازسازی مجدد تاریخ و تعلقات آن از نظر آنها تنها یک بازی رسانه‌ای است که قرار است فقط ظاهر برنامه‌های آنان را پوشش دهد و قدمی فراتر از آن با مخاطبان خویش همراه نمی‌شوند. با وجود شرایط فوق و البته شرایط مشابه این در عرصه‌های مختلف، به نظر می‌رسد امروزه «موزه‌ها» معنا و کارکرد روزافزونی می‌یابند زیرا قرار است مجالی را برای خاطرات تاریخی، بومی و فرهنگی انسان عصر مدرنیته که همه چیز در نظرش مفهوم نسبیت و تغییر را داراست جبران کنند و مکانی باشند برای زایش خاطرات انسان‌ها در شرایطی که دیگر امکان واقعی آن را ندارند. اما در این میان باید توجه داشت که خود موزه‌ها نیز مانند دیگر مراکز فرهنگی و میراثی فی نفسه دارای تعریف‌های خاص و البته آسیب‌های خاص درونی و حاشیه‌ای هستند و این نکته حائز اهمیت است که موزه تنها یک قالب بیانی عام نیست که بتوان به راحتی یک خانه قدیمی را صرفا چون انسان‌های تاریخ سازی در آن زیسته‌اند و به دور از هرگونه تعریف و زیر ساخت موزه‌ای، آن را موزه دانست، آن هم در شرایطی که در سراسر جهان موزه‌ها نبض اتصال میان انسان‌های معاصر با خاطرات، اندیشه‌های تاریخی و تحولات درون مرزی و برون مرزی حتی در رشته‌های تجسمی هستند و این اتفاق جدی‌ای است که در سایه تفکرات کاملا زیرساختی، اندیش‌مدار و کاملا تبلیغاتی امکانپذیر است زیرا در غیر این‌صورت در میان انبوهی از ساختمان‌های خاکستری و شبیه به هم شهرها گم، فراموش یا حتی شناخته نمی‌شوند و از آنجایی‌که رسانه‌های گروهی اصولا مخاطبان خود را به این مراکز رهنمون نمی‌شوند، موزه‌ها خود باید توانایی این بازشناسی و معرفی را در خود فراهم آورند و آن هم مقدور نیست مگر با حمایت‌های بخش خصوصی و دولتی و در غیر این‌صورت نباید از سرانه بسیار پایین بازدید از موزه‌ها در کشورمان شگفت‌زده شویم.
*کارشناس ارشد نقاشی و استاد دانشگاه
خانه‌هاي چوبي!
پس از سال‌ها استفاده بومی از چوب در ساخت خانه‌ها، رئیس مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، ساخت خانه‌های چوبی در کشور را در راستای استفاده از فناوری‌های نوین مجاز اعلام کرد. سید محمود فاطمی عقدا، اعلام کرد: در حال حاضر معادل 48 فناوری و تکنولوژی صنعتی سازی وارداتی و داخلی همچون تولید بلوک‌های سقفی و دیواری یا ساخت خانه‌های چوبی دارای تاییدیه و گواهینامه فنی هستند که در ساخت و سازها مورد استفاده قرار می‌گیرند. ارسال نظر
پربیننده