مخاطب و دریافت آثار هنری معاصر(2)
هنر و اجتماع
هفته گذشته در بخش نخست این مطلب با بیان اینکه هنر درد مشترک همه انسان‌هاست و هر فرد به نوبه خود با آن ارتباط برقرار می‌کند، به این بحث رسیدیم که همچنان که هنر در طول زمان همواره روند خود را بدون وقفه ادامه داده‌است هنرمندان نیز در طول سده‌های گذشته از لحاظ ارتباط با جامعه سه دوره را پشت سرگذاشته و در گذار از هر دوره، تعاریف و ویژگی‌های جدیدی از هنر ارائه داده‌اند. در بررسی این دوره‌های مختلف، دوره نخست را می‌توان مربوط به هنرمندانی دانست که ما اکنون از آنها به عنوان هنرمندان سنتی یاد می‌کنیم، این هنرمندان در ارتباط با جامعه و سفارشات و خواست‌های آن بسیار به فعالیت پرداخته و تمام خلاقیت و مهارت خود را در خدمت اعتقادات و فرهنگ جمعی درمی‌آورند.
در دوره بعدی، هنرمندان کمی از جامعه فاصله گرفته و به درون آتلیه‌های شخصی خود می‌روند. این دوره زمان پیدایش گالری‌ها، مجموعه‌داران و منتقدان است. آنچه هنرمند در این دوره به بیان آن می‌پردازد و همچنین از او به‌عنوان یک نابغه و فرد برگزیده در جامعه انتظار می‌رود، حاصل جست‌وجو و کنکاش‌های فردی در یک موضوع و فرهنگ جمعی است و هنرمند حاصل جست‌وجوهایش را آنگونه که خود می‌خواهد، بیان می‌کند. انسان‌های این دوره با نگاهی دقیق و حریصانه به گردآوری داشته‌ها و کشف و نوآوری‌های جدید بر پایه همین اطلاعات می‌پردازند. عکاسی و سینما نیز حاصل همین دوران است که هنرمندان را وارد مرحله جدیدی می‌کند.
اما دوره سومی که می‌توان برای هنر و اجتماع متصور شد، دوره‌ای است که هنرمندان سرخورده از مدرنیسم در پایان دومین جنگ جهانی دوباره به عنوان یک فرد عادی به جامعه بازگشت می‌کنند و مدرنیسم، خواست‌ها و آرزوهای آن را به چالش می‌کشند. جنگ جهانی دوم که همزمان با آغاز این دوره پایان یافته است، خواه ناخواه نسلی را به تفکر و واکنش وامی‌دارد. پس از طی دهه‌های نخستین این دوره جدید، هنرمند معاصر با مسائلی همچون بحران محیط زیست و تکنولوژی‌های جدیدی روبه‌رو می‌شود که آگاهی‌های جمعی را روزبه‌روز افزایش می‌دهند. از تفاوت‌های این دوره با دوره‌های پیش از خود، می‌توان به رابطه جدید هنرمند با مخاطب و همچنین نحوه و مکان ارائه اثر هنری اشاره کرد. این دو عامل تاثیرات فراوانی را روی نحوه ارائه آثار حتی در موزه و گالری‌ها، همچنین ابعاد آثار و نحوه شکل‌گیری آنها داشته‌اند که البته این دو عامل نیز برگرفته از تغییر در نحوه برخورد با آثار هنری و رویکرد فلسفی و زیبایی‌شناسی هنر معاصر است.
اما در سده پیش، آنچه از آن به عنوان انزوای هنرمندان یاد شد و آغاز آن را می‌توان همزمان با شروع سرمایه‌داری در اروپا دانست، آثار هنری را از محوطه و میدان شهرها و کلیساها، وارد گالری‌ها کرد و با آنکه هنوز هم سفارشات قطع نمی‌شد اما روند ارائه یک اثر تغییر کرد.
هنرمندان این دوره که پیش از این، آثار خود را در بیشتر موارد بر اساس سفارش‌های حامیان ثروتمند خود و تا اندازه‌ای براساس خواسته‌های آنها می‌ساختند و با جامعه و دست‌کم فرهنگ جاری در آن رابطه مستقیم‌تری داشتند، از فضاهای اجتماعی که بستر و جایگاه رشد و عرضه هنر آنان بود به کارگاه‌های شخصی خود می‌روند و به آفرینش آثاری می‌پردازند که بیشتر بیان شخصی و فردی آنهاست. همچنین در این دوره تعریف هنر، هنرمند و خلاقیت هنری و در پی آن اقتصاد و بازار هنر تغییر می‌کند.
البته این وضعیت که از آغاز تا انتها آثار هنری را به سوی یک انتزاع کامل می‌برد، هرگز به یک گسست کامل از جامعه نینجامید و آمدن پی‌درپی سبک‌های جدید، خود نشانگر جست‌وجو و پویایی یک هنر در یک جامعه است و به تعبیر «نوربرت لینتن» ما می‌خواهیم که هنرمند «نه‌تنها خود را با همه وجود وقف هنر خویش سازد، بلکه می‌خواهیم همه منابع خود را به پیشرفت سیاسی جامعه خویش اختصاص دهد. می‌گویند که هنر از دیرباز چیزی جز تزیین و سرگرمی نبوده است؛ حال زمان آن رسیده است که هنرمند مسؤولیت‌‌های بزرگ تری را بپذیرد و هنر را به یک سلاح تبدیل کند .»(Lynton1999:419)
اما همان گونه که «دیوید هاپکینز» نیز در مقدمه کتاب «After modern art(1945- 200) » خود می‌نویسد: «این جریان و روند هنری با پایان جنگ جهانی دوم و افتادن بمب اتمی آمریکا (در 9 آگوست 1945 میلادی) در ناکازاکی ژاپن، وارد مرحله جدیدی می‌شود». این دنیای جدید، طی دهه‌های 50 و 60 میلادی که 2 دهه بسیار مهم و تاثیرگذار هستند، بسیاری از گرایش‌های مهم مدرنیستی و قوانین و مسائل پذیرفته شده در جهان هنر را زیر سوال برد و بسیاری از رسانه‌ها و گرایش‌های نو که امروز به شکلی پذیرفته و رسمی به کار گرفته می‌شوند، ریشه در این 2 دهه دارند. هنر و اجتماع
مخاطب و دریافت آثار هنری معاصر(2)
هنر و اجتماع
هفته گذشته در بخش نخست این مطلب با بیان اینکه هنر درد مشترک همه انسان‌هاست و هر فرد به نوبه خود با آن ارتباط برقرار می‌کند، به این بحث رسیدیم که همچنان که هنر در طول زمان همواره روند خود را بدون وقفه ادامه داده‌است هنرمندان نیز در طول سده‌های گذشته از لحاظ ارتباط با جامعه سه دوره را پشت سرگذاشته و در گذار از هر دوره، تعاریف و ویژگی‌های جدیدی از هنر ارائه داده‌اند. در بررسی این دوره‌های مختلف، دوره نخست را می‌توان مربوط به هنرمندانی دانست که ما اکنون از آنها به عنوان هنرمندان سنتی یاد می‌کنیم، این هنرمندان در ارتباط با جامعه و سفارشات و خواست‌های آن بسیار به فعالیت پرداخته و تمام خلاقیت و مهارت خود را در خدمت اعتقادات و فرهنگ جمعی درمی‌آورند.
در دوره بعدی، هنرمندان کمی از جامعه فاصله گرفته و به درون آتلیه‌های شخصی خود می‌روند. این دوره زمان پیدایش گالری‌ها، مجموعه‌داران و منتقدان است. آنچه هنرمند در این دوره به بیان آن می‌پردازد و همچنین از او به‌عنوان یک نابغه و فرد برگزیده در جامعه انتظار می‌رود، حاصل جست‌وجو و کنکاش‌های فردی در یک موضوع و فرهنگ جمعی است و هنرمند حاصل جست‌وجوهایش را آنگونه که خود می‌خواهد، بیان می‌کند. انسان‌های این دوره با نگاهی دقیق و حریصانه به گردآوری داشته‌ها و کشف و نوآوری‌های جدید بر پایه همین اطلاعات می‌پردازند. عکاسی و سینما نیز حاصل همین دوران است که هنرمندان را وارد مرحله جدیدی می‌کند.
اما دوره سومی که می‌توان برای هنر و اجتماع متصور شد، دوره‌ای است که هنرمندان سرخورده از مدرنیسم در پایان دومین جنگ جهانی دوباره به عنوان یک فرد عادی به جامعه بازگشت می‌کنند و مدرنیسم، خواست‌ها و آرزوهای آن را به چالش می‌کشند. جنگ جهانی دوم که همزمان با آغاز این دوره پایان یافته است، خواه ناخواه نسلی را به تفکر و واکنش وامی‌دارد. پس از طی دهه‌های نخستین این دوره جدید، هنرمند معاصر با مسائلی همچون بحران محیط زیست و تکنولوژی‌های جدیدی روبه‌رو می‌شود که آگاهی‌های جمعی را روزبه‌روز افزایش می‌دهند. از تفاوت‌های این دوره با دوره‌های پیش از خود، می‌توان به رابطه جدید هنرمند با مخاطب و همچنین نحوه و مکان ارائه اثر هنری اشاره کرد. این دو عامل تاثیرات فراوانی را روی نحوه ارائه آثار حتی در موزه و گالری‌ها، همچنین ابعاد آثار و نحوه شکل‌گیری آنها داشته‌اند که البته این دو عامل نیز برگرفته از تغییر در نحوه برخورد با آثار هنری و رویکرد فلسفی و زیبایی‌شناسی هنر معاصر است.
اما در سده پیش، آنچه از آن به عنوان انزوای هنرمندان یاد شد و آغاز آن را می‌توان همزمان با شروع سرمایه‌داری در اروپا دانست، آثار هنری را از محوطه و میدان شهرها و کلیساها، وارد گالری‌ها کرد و با آنکه هنوز هم سفارشات قطع نمی‌شد اما روند ارائه یک اثر تغییر کرد.
هنرمندان این دوره که پیش از این، آثار خود را در بیشتر موارد بر اساس سفارش‌های حامیان ثروتمند خود و تا اندازه‌ای براساس خواسته‌های آنها می‌ساختند و با جامعه و دست‌کم فرهنگ جاری در آن رابطه مستقیم‌تری داشتند، از فضاهای اجتماعی که بستر و جایگاه رشد و عرضه هنر آنان بود به کارگاه‌های شخصی خود می‌روند و به آفرینش آثاری می‌پردازند که بیشتر بیان شخصی و فردی آنهاست. همچنین در این دوره تعریف هنر، هنرمند و خلاقیت هنری و در پی آن اقتصاد و بازار هنر تغییر می‌کند.
البته این وضعیت که از آغاز تا انتها آثار هنری را به سوی یک انتزاع کامل می‌برد، هرگز به یک گسست کامل از جامعه نینجامید و آمدن پی‌درپی سبک‌های جدید، خود نشانگر جست‌وجو و پویایی یک هنر در یک جامعه است و به تعبیر «نوربرت لینتن» ما می‌خواهیم که هنرمند «نه‌تنها خود را با همه وجود وقف هنر خویش سازد، بلکه می‌خواهیم همه منابع خود را به پیشرفت سیاسی جامعه خویش اختصاص دهد. می‌گویند که هنر از دیرباز چیزی جز تزیین و سرگرمی نبوده است؛ حال زمان آن رسیده است که هنرمند مسؤولیت‌‌های بزرگ تری را بپذیرد و هنر را به یک سلاح تبدیل کند .»(Lynton1999:419)
اما همان گونه که «دیوید هاپکینز» نیز در مقدمه کتاب «After modern art(1945- 200) » خود می‌نویسد: «این جریان و روند هنری با پایان جنگ جهانی دوم و افتادن بمب اتمی آمریکا (در 9 آگوست 1945 میلادی) در ناکازاکی ژاپن، وارد مرحله جدیدی می‌شود». این دنیای جدید، طی دهه‌های 50 و 60 میلادی که 2 دهه بسیار مهم و تاثیرگذار هستند، بسیاری از گرایش‌های مهم مدرنیستی و قوانین و مسائل پذیرفته شده در جهان هنر را زیر سوال برد و بسیاری از رسانه‌ها و گرایش‌های نو که امروز به شکلی پذیرفته و رسمی به کار گرفته می‌شوند، ریشه در این 2 دهه دارند. ارسال نظر
پربیننده