
مهدی طاهرخانی: لذت بردن از فوتبال همان گمشده فوتبال ماست. مثل همه جهان لیگ برگزار میکنیم بعضا جذابیت لیگمان تنه به تنه بهترینهای جهان میزند اما آن لذتی که باید در کار باشد نیست. دیگر کمکم از حافظه فوتبال ما پاک شده که برای چه چیز فوتبال را دنبال میکنیم. اگر در فلان کشور صنعتی اروپا لیگ برگزار و فوتبال در بالاترین سطحش دنبال میشود، دست آخر به همراه آن همه لذت و هیجان، ارقامی به عنوان سود خالص حاصل میشود که بدون شک یک هزارم آن در فوتبال ما جاری نیست و به این زودیها نخواهد بود. در آنجا فوتبال هم لذت به همراه دارد و هم سود سرشار مالی برای برگزارکنندگان. اما در اینجا به واسطه نقض قانون کپیرایت و بچه یتیمی به اسم حق پخش تلویزیونی، خبری از این سودهای سرشار نیست. بعضا دولت از جیب هزینه میکند و در بهترین حالت توجیه مالیاش این است جامعه سرگرم میشود و شادی عمومی به همراه دارد.
به لستر سیتی برویم؛ شهری با جمعیت 320 هزار نفر که برابری میکند با یکی از مناطق تهران. حالا قهرمان لیگ برتر از دل همین شهر کوچک بیرون آمده و همه کارشناسان فوتبال جهان از آن به عنوان یکی از بزرگترین شگفتیهای قرن یاد میکنند. از لحاظ ریاضی امکان قهرمان شدن روباهها با آن بودجه محدود در قبال غولهایی همچون چلسی، سیتی، من یو و آرسنال مانند جوک بود اما در ریاضی برای همان جوک هم درصدی را لحاظ میکنند و اینک آن درصد مختصر پیراهن واقعیت بر تن کرده است. اینکه چرا لستر قهرمان شد مهم نیست. مهم آن است که ببینیم یک شهر چگونه با قهرمانی یک تیم، جان دوبارهای میگیرد. تمام شهر حالا به رنگ آبی درآمده و شبی نیست که در آنجا جشنی بر پا نباشد. در بازار، رستوران، فروشگاه و کلا در هر جایی که تعداد جمعیت از 10 نفر بیشتر باشد اینک نمادهایی از روباهها را به همراه دارد. آنها تا قطره نهایی این قهرمانی را میچلانند و از آن لذت میبرند، چرا که فلسفه غایی فوتبال چیزی جز این نیست. شاید امروز فوتبال به عنوان یک صنعت و حتی هنر جایگاه جدیدی را برای خود پیدا کرده باشد اما اگر آن زیبایی، لذت و هیجان درونیاش نبود هرگز به این رتبه نمیرسید. لستر نمونه خوب و شیکی است که میشود آن را ملاک قرار داد تا عیارسنجی کرد ما تنها مصائب و تلخیهای فوتبال را درک کردیم و از بعد شادیآفرین و ذات مفرحش بیخبریم. لازم نیست راه دوری برویم. چند روز دیگر شاید، شاید یک آبیپوش دیگر در لیگ ایران قهرمان لیگ برتر خودمان شود. استقلالخوزستان همان مختصات لستر را دارد. تیمی ارزان و معمولی که حالا در حال تعبیر یک رویاست. اگر در هفته سیام در روز جمعه 24 اردیبهشتماه سال 1395به هر ترتیبی استقلالخوزستان قهرمان لیگ برتر ایران شود میشود همان شعف و شادی و سودبری لستریها را در اهواز مشاهده کرد؟ در بهترین حالت میشود یک جشن شبانه تا سحرگاه در اهواز برگزار کرد و بعد از آن شهر دوباره به حالت عادی در میآید. نه شاهد آبی شدن اهواز هستیم و نه سود اقتصادی از این قهرمانی عجیب و نوبرانه. همان طور که قبل از این فولاد در لیگ سیزدهم قهرمان شد و فقط یک جشن چند ساعته در اهواز برگزار شد و دیگر هیچ.
از فوتبال لذت نمیبریم و فقط در پی اخبار منفی آن هستیم. واکاوی و جستوجو درباره چرایی مرگ فلان فوتبالیست ناگهان میشود همه خواسته ما از فوتبال. سالها هواداران پرسپولیس منتظر قهرمانی تیمشان میمانند و اگر شامگاه جمعه پیشرو به هر ترتیبی شاگردان برانکو جام را مال خود کنند ناگهان فوتبال فراموش میشود و بعد از چند ساعت جشن و سرور خیابانی، شنبه همه چیز به بوته فراموشی سپرده خواهد شد.
از فوتبال، نه بعد اقتصادی و سودآوری سرشارش را متوجه شدیم و نه ذات زیبا و زندگیبخشش را. فوتبال ایرانی شده جایی برای حرص خوردن، فحش دادن، شماتت کردن و دست آخر اگر جام را هم لمس کردی تنها چند ساعت جشن و سپس روز از نو، روزی از نو. گویا در زمینهای فوتبال ما هیچ دروازهای برای فتح و شادیاش وجود ندارد.