
کبری خدابخشدهقی: اگر بخواهم برای صفحه محترم فرهنگ و هنر روزنامه «وطن امروز» درباره کتاب منتشر شدهام با نام «هفت سال پادشاهی فرزند» یادداشتی بنویسم، بهتر است بیشتر به سمت بیان دیدگاههای آموزشی و تربیتی برای فرزندان از طریق خانوادهها و جامعه بنویسم که هدف اصلی کتاب منتشرشده است. در واقع هدف تربیت صحیح آن است که کودک برای زندگی توأم با سعادت و خوشبختی ساخته شود و والدین لایق کسانی هستند که جسم و جان کودک را بخوبی پرورش دهند و او را برای مبارزه و مقاومت در صحنه پرفشار زندگی مجهز کنند. دوران 21 سال ابتدای زندگی هر انسانی را میتوان به 3 دوره 7 ساله تقسیم کرد که در هر یک از این دوران، روش تربیتی خاصی مورد نظر است که به نفع والدین و فرزندان است؛ اگر این مراحل تربیتی به ترتیب و به درستی صورت گیرد. واقعیت این است که در میان این دوران، 7 سال اول زندگی هر کودک، مهمترین دوران زندگی او محسوب میشود. در 7 سال اول زندگی، کودک در شرایطی است که ذهن او کامل نشده و جسمی ناتوان دارد. به همین خاطر وجود نگاه محبتآمیز والدین در رفع نیازهای کودک، بسیار مهم است. کودک در 7 سال ابتدایی زندگی باید آزاد باشد، فرمان دهد و بازی کند اما باید به این نکته دقت داشته باشید که در این دوران یک کودک به طور غیرمستقیم، تحت تاثیر محیط پیرامون خویش قرار میگیرد و رشد مییابد، بنابراین میتوان اینطور بیان کرد که سالهای اولیه عمر هر فردی، بدون شک مهمترین و تاثیرگذارترین دوران زندگی او به شمار میرود، چرا که پایههای شخصیتی هر انسانی در این سالها شکل میگیرد. این موضوع در گذشته به این صورت دیده نمیشد بلکه در گذشته اینطور فکر میکردند که کودک در این دوران تنها به مراقبت جسمی نیاز دارد و موضوع پرورش ذهنی، عاطفی و اجتماعی کودکان به عنوان عاملی موثر و سرنوشتساز در فرآیند تعلیم و تربیت، محسوب نمیشد. تصور مهمی که در آن زمان درباره کودکان وجود داشت این بود که یک طفل اگر در مواردی همچون تغذیه، پوشاک، بهداشت و داشتن سرپناه و بهرهمندی از امکانات دیگر، تامین باشد، برای رشد شخصیتی و پیشرفت او کافی است اما حقیقتی که امروز برای اغلب افراد به اثبات رسیده و تجربه نیز این موضوع را نشان داده، این است که یک کودک از لحظه تولد و طی دورانی که در مسیر رشد و بلوغ قرار دارد، نیازمند توجه و مراقبت روانی و جسمانی است. کودک در تواناییهای احساسی و درک و تخیل و کسب مهارتهای ارتباطی و کلامی، نیازمند راهنماییهای آگاهانه والدین به همراه محبت بیدریغ آنهاست. پژوهشها و تحقیقات بسیاری نشان داده که بسیاری از اختلالات و تنشهای روحی و رفتاری که در دوران نوجوانی و بلوغ اتفاق میافتد، در ارتباط مستقیم با دوران کودکی افراد قرار دارد و چنین افرادی با کمبود محبت و توجه والدین در دوران مهم طفولیت، مواجه بودهاند. کتاب «هفت سال پادشاهی فرزند» به 7 سال ابتدایی زندگی یک کودک پرداخته و سعی میکند در مداری از پژوهش به نکاتی مهم برای استفاده موثر خانوادهها در آموزش کودکان بپردازد؛ از جمله اهمیت تربیت فرزند، اهمیت 7 سال اول زندگی، آمادگی برای پدر یا مادر شدن، تفاوت در تربیت دختر و پسر، راهکار استفاده از بازیهای تبلت، تنبیه و تشویق کودک، نقش بازی در تربیت کودکان، تربیت جنسی کودکان، دروغگویی کودکان، نهادینه کردن دینداری در کودکان، محبت به کودکان، نقش والدین در تربیت فرزند، اشتباهات تربیتی والدین. تمرکز نویسنده در این کتاب روی تربیت کودکان زیر 7 سال است. از اهمیت 7 سال اول زندگی در بخشی از کتاب، موارد زیر را میخوانیم: «از ثمرات پادشاهی کودک در 7 سال اول، ایجاد حس اعتماد کودک نسبت به والدین خود است. وقتی کودکی در 7 سال اول زندگی خود، احساس کند که هر چه میخواهد، میتواند از پدر و مادرش درخواست کند و والدین به خواستههای او احترام میگذارند، به پدر و مادر خود اعتماد دارد و به آنها محبت بیشتری پیدا میکند. به این ترتیب وقتی به دوران نوجوانی و سن بلوغ هم میرسد، به والدین خود احساس محبت و دلبستگی عاطفی دارد. همین احساس موجب میشود فرزندان از والدین حرفشنوی داشته باشند و در دوران جوانی هم اگر دچار مشکل و پیشامدی شدند، والدین خود را محرم خویش بدانند و با آنها به گفتوگو و مشورت بپردازند، چرا که باور دارند پدر و مادر، حامی و پشتیبان آنها هستند. اغلب مشکلات جوانان به این خاطر است که آنها در دوران کودکی، دارای مقبولیتی نزد والدین نبودهاند و به خواستهها و نیازهای آنها، توجهی نمیشده است و در نتیجه به پدر و مادر خود اعتمادی نداشتهاند. والدین باید بدانند و باور کنند که بهترین دوران و حساسترین زمان برای شکلگیری شخصیت کودکانشان، همان 7 سال اول است که خمیره وجود کودک به طور کامل در دستان والدین است و نباید این فرصت طلایی را با ناآگاهیهای خود از دست بدهند. این دوران تکرارشدنی نیست. اگر والدین این دوران را از دست بدهند باید خود را آماده کنند که فرزندانشان به طور تدریجی از آنها فاصله گیرند. به این صورت که در دوران جوانی که خصلتهای استقلالطلبانه در آنها بروز مییابد، موجب ایجاد فاصله بیشتری میان آنها و والدین میشود. از دیگر نتایج سروری کودک در 7 سال اول زندگی، این است که برای کودک شرایطی مهیا میشود تا روحیه اطاعت از والدین را پیدا کند. به جای مخالفت با کودکان در مرحله اول تربیت در مورد تقاضاهای نامطلوبشان، باید زمینه تقاضاهای نامطلوب را از بین ببریم. به شکلی باید رفتار شود که به روح سیادت کودکان در این مرحله لطمه وارد نشود. نکته سوم بحث نظارت و کنترل کودک است. کودک در این مرحله تاج سیادت بر سر داشته و در برخورد با او باید بنده و فرمانبردارش باشید. باید کودک احساس کند در کار او دخالتی نمیشود. به گونهای باید بر او نظارت کنیم که او خودش را آزاد تصور کرده و احساس نظارت بر زندگی خود نکند». کتاب آموزشی و پژوهشی «هفت سال پادشاهی فرزند» در 247 صفحه به کوشش انتشارات دانشیاران ایران در سال 94 به چاپ رسیده و هماکنون در نمایشگاه کتاب در سالن شماره 2 غرفه 500 موجود است.