بن هابارد، کلیفورد کراوس*: فرمان‌های ملک سلمان که شامل بازسازی وزارت نفت و تعویض وزیر طولانی‌مدت آن علی النعیمی بوده، برنامه‌ای را به راه انداخت که ماه گذشته توسط محمد بن سلمان یعنی پسر شاه سلمان و معاون ولیعهد کشور اعلام شده بود.
نظم منطقه‌ای که عربستان‌سعودی از مدت طولانی بر آن مسلط بوده با مشکل مواجه است. در حال حاضر جنگ در عراق، سوریه و یمن ادامه دارد و رقیب اصلی این کشور یعنی ایران نفوذ خود را گسترش می‌دهد. به علاوه بهای پایین نفت اقتصاد کشور را با مشکل مواجه کرده و بودجه این کشور با کسری روبه‌رو شده است. برخی شرکت‌های سعودی در پرداخت حقوق کارمندان خود احساس مشکل می‌کنند. عدیل ملک، پژوهشگر رشته اقتصاد جوامع مسلمان در دانشگاه آکسفورد گفت: «چیزی که شما در عربستان‌سعودی مشاهده می‌کنید نشانگر نیاز واقعی اصلاح است که در رده‌های بالای دستگاه حاکم عربستان احساس می‌شود. شما براحتی می‌توانید ببینید که در زیر نشیمن حاکمان آتش وجود دارد». محمد بن سلمان سیاست دولت عربستان را عوض کرده است. این سیاست از چند دهه گذشته ادامه داشت و بسیار محتاطانه، زیر نظر شاهزادگان ارشد پیش می‌رفت اما بسیاری از این شاهزادگان الان به حاشیه رانده شده‌اند. طرح جدید توسعه کشور موسوم به «چشم‌انداز سعودی 2030» توسط محمد بن سلمان طراحی شده است. اما تحلیلگران و اقتصاددانان توان دستگاه دیوان سالاری سعودی و نیروی کار بی‌سواد محلی جهت دستیابی به اهداف مهاجمانه این طرح را زیر سوال برده‌اند.
این تغییرات شامل وزیر نفت النعیمی هم بوده است. وی با 80 سال سن این سمت را از سال 1995 برعهده داشته است. النعیمی از سیاست دولت عربستان مبنی بر حفظ سطح تولید جهت حفظ سهم بازار و آسیب رساندن به تولیدکنندگان نفت در آمریکا حمایت کرد. این سیاست منجر به عرضه نفت بیش از تقاضا در بازار شد و بهای نفت را پایین نگاه داشت.النعیمی جزء مهم سیاست خانواده سلطنتی مبنی بر استفاده از ثروت نفتی جهت تأمین بودجه سیاست اجتماعی کشور بوده است اما محمد بن سلمان می‌خواهد از طریق خصوصی‌سازی گسترده، از این سنت فاصله بگیرد. اگرچه النعیمی از خیلی وقت پیش علاقه‌مند بازنشستگی بوده است، اخراج ناگهانی‌اش به تحلیلگران خارجی پیامی داده است که محمد بن سلمان می‌خواهد قدرت خود را به نمایش بگذارد. دیوید ال گولدوین یک مقام ارشد بخش انرژی در وزارت خارجه آمریکا گفت: «به جای گرفتن جشن بازنشستگی برای النعیمی، نامبرده در ترمیم هیأت دولت اخراج شده است. این اقدام حتی در معیارهای سعودی بسیار بی‌ادبانه بود. آنگونه که نامبرده از کار برکنار شد علامتی است که محمد بن سلمان انتصاب‌ها در سمت‌های مهم را هدایت می‌کند». برخی کارشناسان انرژی انتصاب خالد الفلیح (وزیر سابق بهداشت بوده و رئیس سابق شرکت آرامکو) را به‌عنوان اشاره‌ای هم برای ساختار قدرت سعودی و هم برای بازارهای بین‌المللی نفت توصیف کرده‌‌اند که شاهزاده محمد بن سلمان در نظر دارد برنامه تغییر شرکت آرامکوی عربستان را راه‌اندازی کند. او می‌خواهد آرامکو را به یک مجتمع انرژی تبدیل کند که می‌تواند با دخالت کمتری از سوی خاندان در پروژه‌ها سرمایه‌گذاری کند.
آنان اخراج النعیمی را به‌عنوان علامتی توصیف نمی‌کنند که سیاست نفتی عربستان بزودی تغییر پیدا خواهد کرد بویژه در حالی که قیمت‌های نفت به تدریج افزایش می‌یابد و رهبران سعودی حاضر نیستند راجع به تولید نفت محدودیت‌هایی را بپذیرند تا وقتی که ایران نیز این کار را نکند.
هیچ یک از فرمان‌های صادر شده از سوی دولت، ساختار سیاسی کشور را مورد توجه قرار نداد و به مردم عربستان هیچ نقشی در انتخاب حاکمانشان داده نشده است. هیچ یک از مقامات تازه انتصاب شده زن نبوده است.
محمد بن سلمان راجع به افزایش تعداد زائران عمره صحبت می‌کند. این منبع درآمد نیز تا به حال مورد بهره‌برداری قرار نگرفته است. وزیر این وزارتخانه نیز تعویض شده است. بسیاری از افراد جوان سعودی در شبکه‌های اجتماعی درباره تشکیل سازمان عمومی تفریح ابراز نظر کرده و برخی آن را استهزا می‌کنند. در یک کشور بسیار محافظه‌کار تشکیل چنین نهادی بسیار تعجب‌آور به نظر می‌رسد. در این کشور تئاتر و سینما ممنوع است و بسیاری از مردم برای تعطیلات و پایان هفته به خارج از کشور می‌روند!
*تحلیلگران اوضاع عربستان در روزنامه نیویورک‌تایمز