بازخوانی پرونده روابط طالبان و آل سعود
هالبروک از عربستان چه می‌خواهد؟
با ورود باراک اوباما به کاخ سفید مسأله افغانستان و پاکستان در صدر اولویت سیاست خارجی ایالات متحده قرار گرفته و این دو کشور اخیرا شاهد تحولات بسیاری بوده‌اند، بویژه در پاکستان که گفته می‌شود درگیری شدیدی میان ارتش و شبه‌نظامیان وابسته به طالبان وجود دارد. اوضاع پاکستان در حال حاضر بسیار بغرنج است. در مقطعی حتی طالبان‌محلی تا یکصد کیلومتری اسلام‌آباد نیز رسیده بودند و وخامت اوضاع تا حدی بود که بسیاری از ناظران سیاسی احتمال سقوط دولت زرداری را مطرح می‌کردند؛ گزینه‌ای که هنوز هم به طور کامل منتفی نشده است. افزون بر این دستیابی طالبان محلی به تسلیحات اتمی پاکستان که پیش‌بینی می‌شود 80 تا یکصد کلاهک هسته‌ای در اختیار دارد، می‌تواند یک تراژدی واقعی را برای نظام بین‌الملل خلق کند. در این مدت ریچارد هالبروک که پس از به قدرت رسیدن اوباما به سمت فرستاده ویژه آمریکا در امور افغانستان و پاکستان منصوب شده، تحرکات بسیاری در راستای تحقق اهداف اوباما انجام داده است. وی اخیرا نیز سفری به عربستان سعودی داشته و مورد استقبال ملک عبدالله بن عبدالعزیز، پادشاه این کشور قرار گرفته است. سفر نماینده ویژه آمریکا در امور افغانستان و پاکستان به عربستان، در نگاه اول کمی عجیب به نظر می‌رسد اما نگاهی به سوابق آل‌سعود نشان می‌دهد که برای مقابله با طالبان و القاعده جلب نظر ریاض اجتناب‌ناپذیر است. پس از حمله 11 سپتامبر 2001 به ایالات متحده که در نهایت منجر به حمله ارتش آمریکا به افغانستان و عراق شد، عربستان نیز به عنوان یکی از کاندیداهای تهاجم دولت ایالات متحده مطرح بود. در آن مقطع رکودی شدید میان دو طرف حاکم شد و مناسبات ریاض و واشنگتن به پایین‌ترین حد ممکن رسید. در آن برهه نیروهای امنیتی ایالات متحده به این موضوع دست یافته بودند که نیروهای القاعده و طالبان از طریق عربستان و شاهزاده‌های سعودی حمایت می‌شوند. به واقع عربستان از قدیم‌الایام نفوذ منحصر به فردی میان طالبان و القاعده داشته و شاهزاده‌های متمول این کشور از هیچگونه حمایتی برای یاری این دو گروه دریغ نمی‌کردند. عربستان علاوه بر اینکه از نظر مالی طالبان و القاعده را تأمین می‌کند از نظر ایدئولوژیک نیز این دو گروه تروریستی را تغذیه می‌کند. به واقع اندیشه‌های حاکم بر طالبان و القاعده از مفتی‌های وهابی مستقر در عربستان نشأت می‌گیرد. جالب آنکه شخص بن‌لادن نیز عربستانی است.
به واقع در زمانی که شوروی سابق به افغانستان حمله کرد و این کشور را به تصرف خود در آورد، عربستان و ایالات متحده، طالبان را تشکیل داده و آن را به منظور مقابله با ارتش سرخ تجهیز کردند، حتی از عربستان مستقیما برای مقابله با شوروی نیرو به افغانستان فرستاده می‌شد. در این میان پاکستان نیز که محل ترانسفر افکار وهابی از عربستان به افغانستان محسوب می‌شد، بشدت تحت تأثیر افکار وهابی قرار گرفت، به نحوی که در حال حاضر طالبان حاضر در پاکستان بشدت تحت تأثیر دولت آل سعود هستند.با ا ین نگاه سفر ریچارد هالبروک نماینده ویژه ایالات متحده در امور افغانستان و پاکستان به عربستان، اصلا عجیب به نظر نمی‌رسد. هالبروک در جریان این سفر، بدون شک از سران ریاض و از شاهزاده‌های سعودی می‌خواهد که تغذیه مالی و حمایت از طالبان و القاعده را متوقف کنند تا شریان حیات این گروه‌ها که از عربستان منشأ می‌گیرد، منقطع شود. از سوی دیگر به نظر می‌رسد سران ایالات متحده به این نتیجه رسیده‌اند که باید با طالبان به اصطلاح میانه‌رو از در سازش بیرون بیایند و این گروه را در قدرت شریک کنند و برای نیل به این هدف به عربستان نیاز دارند. عربستان که پیش از این نیز نقش میانجی را در جریان مذاکراتی محرمانه میان دولت افغانستان و طالبان ایفا کرده بود، اکنون نیز می‌تواند این نقش را برعهده بگیرد. در حال حاضر علاوه بر اینکه ورود طالبان به عرصه سیاسی در افغانستان دنبال می‌شود، به نظر می‌رسد تلاش‌ها بر این است تا در پاکستان نیز این سناریو محقق شود. به رغم آنکه این روزها مکررا اخباری مبنی بر نبرد شدید ارتش و طالبان محلی در پاکستان مخابره می‌شود و ارتش نیز ادعا می‌کند شکست‌های سنگینی بر طالبان تحمیل کرده است، سران ایالات متحده دریافته‌اند که در ارتش پاکستان عزم جدی‌ای به منظور مقابله با طالبان وجود ندارد، چرا که ارتش به طور عام و «آی‌اس‌آی» (سازمان اطلاعات ارتش پاکستان) به صورت خاص مانند عربستان در ایجاد طالبان نقش ایفا کرده‌اند و به نوعی طالبان را مولود خود می‌دانند.« آی اس‌آی» با هدف نفوذ در افغانستان، طالبان را تشکیل داد و اکنون نیز حاضر نیست به مقابله با این مولود خود روی آورده و برای نابودی آن دست به سلاح ببرد. ایالات متحده هم با علم به این موضوع سناریوی حضور طالبان محلی را در عرصه سیاسی کلید زده است. سران کاخ سفید که زمانی از زرداری به واسطه امضای پیمان آتش‌بس با طالبان انتقاد می‌کردند، اکنون به دنبال آنند که با میانجیگری آل‌سعود، طالبان را وارد عرصه سیاسی کنند تا از ضربات آنها بر پیکره پاکستان که ممکن است موجبات فروپاشی کشور و دستیابی تروریست‌ها به سلاح هسته‌ای شود، ممانعت به عمل آورند. دیدگاه
بازخوانی پرونده روابط طالبان و آل سعود
هالبروک از عربستان چه می‌خواهد؟
با ورود باراک اوباما به کاخ سفید مسأله افغانستان و پاکستان در صدر اولویت سیاست خارجی ایالات متحده قرار گرفته و این دو کشور اخیرا شاهد تحولات بسیاری بوده‌اند، بویژه در پاکستان که گفته می‌شود درگیری شدیدی میان ارتش و شبه‌نظامیان وابسته به طالبان وجود دارد. اوضاع پاکستان در حال حاضر بسیار بغرنج است. در مقطعی حتی طالبان‌محلی تا یکصد کیلومتری اسلام‌آباد نیز رسیده بودند و وخامت اوضاع تا حدی بود که بسیاری از ناظران سیاسی احتمال سقوط دولت زرداری را مطرح می‌کردند؛ گزینه‌ای که هنوز هم به طور کامل منتفی نشده است. افزون بر این دستیابی طالبان محلی به تسلیحات اتمی پاکستان که پیش‌بینی می‌شود 80 تا یکصد کلاهک هسته‌ای در اختیار دارد، می‌تواند یک تراژدی واقعی را برای نظام بین‌الملل خلق کند. در این مدت ریچارد هالبروک که پس از به قدرت رسیدن اوباما به سمت فرستاده ویژه آمریکا در امور افغانستان و پاکستان منصوب شده، تحرکات بسیاری در راستای تحقق اهداف اوباما انجام داده است. وی اخیرا نیز سفری به عربستان سعودی داشته و مورد استقبال ملک عبدالله بن عبدالعزیز، پادشاه این کشور قرار گرفته است. سفر نماینده ویژه آمریکا در امور افغانستان و پاکستان به عربستان، در نگاه اول کمی عجیب به نظر می‌رسد اما نگاهی به سوابق آل‌سعود نشان می‌دهد که برای مقابله با طالبان و القاعده جلب نظر ریاض اجتناب‌ناپذیر است. پس از حمله 11 سپتامبر 2001 به ایالات متحده که در نهایت منجر به حمله ارتش آمریکا به افغانستان و عراق شد، عربستان نیز به عنوان یکی از کاندیداهای تهاجم دولت ایالات متحده مطرح بود. در آن مقطع رکودی شدید میان دو طرف حاکم شد و مناسبات ریاض و واشنگتن به پایین‌ترین حد ممکن رسید. در آن برهه نیروهای امنیتی ایالات متحده به این موضوع دست یافته بودند که نیروهای القاعده و طالبان از طریق عربستان و شاهزاده‌های سعودی حمایت می‌شوند. به واقع عربستان از قدیم‌الایام نفوذ منحصر به فردی میان طالبان و القاعده داشته و شاهزاده‌های متمول این کشور از هیچگونه حمایتی برای یاری این دو گروه دریغ نمی‌کردند. عربستان علاوه بر اینکه از نظر مالی طالبان و القاعده را تأمین می‌کند از نظر ایدئولوژیک نیز این دو گروه تروریستی را تغذیه می‌کند. به واقع اندیشه‌های حاکم بر طالبان و القاعده از مفتی‌های وهابی مستقر در عربستان نشأت می‌گیرد. جالب آنکه شخص بن‌لادن نیز عربستانی است.
به واقع در زمانی که شوروی سابق به افغانستان حمله کرد و این کشور را به تصرف خود در آورد، عربستان و ایالات متحده، طالبان را تشکیل داده و آن را به منظور مقابله با ارتش سرخ تجهیز کردند، حتی از عربستان مستقیما برای مقابله با شوروی نیرو به افغانستان فرستاده می‌شد. در این میان پاکستان نیز که محل ترانسفر افکار وهابی از عربستان به افغانستان محسوب می‌شد، بشدت تحت تأثیر افکار وهابی قرار گرفت، به نحوی که در حال حاضر طالبان حاضر در پاکستان بشدت تحت تأثیر دولت آل سعود هستند.با ا ین نگاه سفر ریچارد هالبروک نماینده ویژه ایالات متحده در امور افغانستان و پاکستان به عربستان، اصلا عجیب به نظر نمی‌رسد. هالبروک در جریان این سفر، بدون شک از سران ریاض و از شاهزاده‌های سعودی می‌خواهد که تغذیه مالی و حمایت از طالبان و القاعده را متوقف کنند تا شریان حیات این گروه‌ها که از عربستان منشأ می‌گیرد، منقطع شود. از سوی دیگر به نظر می‌رسد سران ایالات متحده به این نتیجه رسیده‌اند که باید با طالبان به اصطلاح میانه‌رو از در سازش بیرون بیایند و این گروه را در قدرت شریک کنند و برای نیل به این هدف به عربستان نیاز دارند. عربستان که پیش از این نیز نقش میانجی را در جریان مذاکراتی محرمانه میان دولت افغانستان و طالبان ایفا کرده بود، اکنون نیز می‌تواند این نقش را برعهده بگیرد. در حال حاضر علاوه بر اینکه ورود طالبان به عرصه سیاسی در افغانستان دنبال می‌شود، به نظر می‌رسد تلاش‌ها بر این است تا در پاکستان نیز این سناریو محقق شود. به رغم آنکه این روزها مکررا اخباری مبنی بر نبرد شدید ارتش و طالبان محلی در پاکستان مخابره می‌شود و ارتش نیز ادعا می‌کند شکست‌های سنگینی بر طالبان تحمیل کرده است، سران ایالات متحده دریافته‌اند که در ارتش پاکستان عزم جدی‌ای به منظور مقابله با طالبان وجود ندارد، چرا که ارتش به طور عام و «آی‌اس‌آی» (سازمان اطلاعات ارتش پاکستان) به صورت خاص مانند عربستان در ایجاد طالبان نقش ایفا کرده‌اند و به نوعی طالبان را مولود خود می‌دانند.« آی اس‌آی» با هدف نفوذ در افغانستان، طالبان را تشکیل داد و اکنون نیز حاضر نیست به مقابله با این مولود خود روی آورده و برای نابودی آن دست به سلاح ببرد. ایالات متحده هم با علم به این موضوع سناریوی حضور طالبان محلی را در عرصه سیاسی کلید زده است. سران کاخ سفید که زمانی از زرداری به واسطه امضای پیمان آتش‌بس با طالبان انتقاد می‌کردند، اکنون به دنبال آنند که با میانجیگری آل‌سعود، طالبان را وارد عرصه سیاسی کنند تا از ضربات آنها بر پیکره پاکستان که ممکن است موجبات فروپاشی کشور و دستیابی تروریست‌ها به سلاح هسته‌ای شود، ممانعت به عمل آورند. ارسال نظر
پربیننده