
اسدالله خسروی: نخستین «خبرخوش» در لحظات ابتدایی اجرای برجام که از سوی رئیس دولت به مردم اعلام شد این بود که از این لحظه به بعد سیستم بانکی کشور در مراودات بینالمللی خود با دنیا هیچ مشکلی نخواهد داشت. رئیسجمهور کشورمان در حالی از باز شدن السیهای تجاری در همان لحظات اولیه لغو تحریمها سخن میگفت که فعالان اقتصادی پس از گذشت چند ماه از لغو تحریمها اذعان دارند تعامل تجاری با دنیا از طریق سیستم بانکی به هیچوجه امکانپذیر نیست. هر چند دولت عدم اتصال به شبکه بانکی دنیا (سوئیفت) را منکر شد و با دعوت از خبرنگاران به بانک مرکزی و انجام عملیات بانکی با چند کشور سعی کرد اذهان عمومی نسبت به این موضوع مخدوش نشود اما رئیس کل بانک مرکزی پس از گذشت چند ماه در آمریکا از نتیجه تقریبا هیچ دستاوردهای اقتصادی برای ایران پس از لغو تحریمها سخن به میان آورد. اکنون نیز برای دومینبار رئیس کل بانک مرکزی بر مانعتراشی آمریکا و بدعهدی آن در اجرای برجام تاکید دارد و میگوید بانکهای دنیا از ترس جریمه آمریکا با ایران مراوده ندارند. دکتر ولیالله سیف با بیان ناگفتههای جدید از آخرین وضعیت روند اجرای برجام در امور مالی و بانکی، خواستار جدیت طرفهای مقابل در اجرای تعهدات مرتبط با برجام در این امور شد. ولیالله سیف، رئیس کل بانک مرکزی ایران در کنفرانس اخیر «اتصال مجدد ایران به جامعه مالی جهانی» در لندن، خواستار جدیت طرفهای مقابل در اجرای تعهدات مرتبط با برجام در زمینه امور مالی و بانکی شد. وی هراس بانکهای تجاری بزرگ اروپا از جریمههای آمریکا را علت بیرغبتی برای کار با همتایان ایرانی عنوان کرد و گفت: در حالی که تمام تحریمهای هستهای ایران برداشته شده، تحریمهای خارج از حوزه برجام همچنان به قوت خود باقی است و این امر باعث شده بانکهای تجاری بزرگ دنیا به خاطر ترس از جریمههای ناشی از تخطی ناخواسته از مقررات ایالات متحده برای کار با همتایان ایرانی بیرغبت باشند. وی درباره تعهدات اروپا و ایالات متحده براساس برجام، اظهار کرد: طبق برنامه جامع اقدام مشترک، اروپا و ایالات متحده متعهد هستند تمام اقدامات اجرایی و مقرراتی لازم برای رفع موفق و موثر تحریمها را به اجرا گذارند و ایران را قادر سازند که به بازارهای بینالمللی بازگردد. رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به عملی نشدن تعهدات طرف مقابل گفت: همانگونه که در چند ماه گذشته شاهد آن بودیم این تعهدات به خاطر مشکلاتی که جامعه بانکی با آن مواجه است عملی نشد. به گفته سیف، انجمن بانکداران بریتانیا در جلسه با وزیر خارجه آمریکا این مشکلات را شامل رویکرد سیاسی- مقرراتی ایالات متحده درباره هماهنگسازی رویکرد بین مقرراتگذاران ایالتی و فدرال و تصریح سیاست مربوط به چگونگی بررسی و عکسالعمل آژانسهای آمریکایی در زمینه الزامات افشاسازی مربوط به ایران، جرایم مالی/ ریسک تجاری و نکاتی درباره دستورالعمل فنی افک (OFAC) برشمردند. وی افزود: انجمن بانکداران بریتانیا در بیانیه خود اعلام میکند لازم است بداند ایالات متحده و اتحادیه اروپایی چه کمکهای فنی به ایران ارائه میدهند تا اطمینان دهند ایران بزودی از فهرست FATF خارج میشود. رئیس کل بانک مرکزی موارد موجود در دستورالعمل فنی افک را که توسط انجمن بانکداران بریتانیا مطرح شده اینگونه برشمرد: ارائه یک مجوز عمومی برای شرکتهای غیر آمریکایی برای بهرهبرداری از نرمافزار آمریکا، تعمیم حمایتهای ارائه شده به اشخاص آمریکایی تحت مجوز عمومی H به شرکتهای غیرآمریکایی، دستورالعمل قدرتمند افک در مورد انتظارات آن در روابط کارگزاری بانکی و ارائه مجوز عمومی آمریکا برای پرداختهای U-Turn از جمله موارد مبهم برای انجمن بانکداران بریتانیاست. سیف با تاکید بر اینکه تمام این مسائل هنگام امضای برجام برای آمریکا و اتحادیه اروپایی شناخته شده بودند و آنها با این آگاهی تعهداتشان را امضا کردند، گفت: اکنون ما عقیده داریم آنها باید به وعدههای خود عمل کنند. این تعهد اخلاقی و قانونی غرب است که به آنچه در برجام متعهد شدند پایبند بمانند حتی اگر بدانمعنا باشد که با بازنگری مقررات، دستورالعملها و سیاستها به بانکها کمک کنند. رئیس شورای پول و اعتبار مشکل دیگر را اتخاذ و اجرای بیش از حد سیاست تحریمها دانست و گفت: این موضوع علاوه بر اینکه صنعت بانکداری را با مشکل مواجه میکند، به گفته مقامات خزانهداری آمریکا حتی به خود ایالات متحده نیز آسیب میرساند. سیف شاهد موضوع ترس در جامعه بانکداری را به نقل قول از فایننشال تایمز اینگونه مطرح کرد: «آنها از این میترسند که حتی اگر از خزانهداری آمریکا اطمینان دریافت کنند، دادستانها و مقرراتگذاران مستقل آمریکایی ممکن است تفسیر متفاوت و سختگیرانهتری از قوانین داشته باشند». رئیس کل بانک مرکزی با تاکید بر لزوم انجام تمام تعهدات توسط طرفهای آمریکایی و اروپایی گفت: اکنون بیش از هر زمان آشکار است که آمریکا و اتحادیه اروپایی باید اقدامات مناسبی انجام دهند تا این اطمینان حاصل شود که سرمایهگذاری انجام شده در حصول توافق پیرامون پرونده هستهای ایران به هدر نمیرود. علاوه بر این، این تعهد اخلاقی احساس میشود که باید به فعالان بازار در ایران اطمینان داده شود و ایران باید منافع حاصل از برجام را به طور کامل مشاهده کند. رئیس کل بانک مرکزی از بانکها و بخشهای تجاری خواست با ایران وارد فعالیت اقتصادی شوند.
سیف با تصریح این نکته که موانع آمریکایی برای کار با بانکهای ایران گریبانگیر شرکتهای آمریکایی میشود، گفت: مقررات مالی بیش از حد در اقتصادهای پیشرفته (به اذعان IMF) به همراه محدودیت استفاده از دلار آمریکا، موانعی جدی بر سر راه تجارت ایران- آمریکا و روابط سرمایهگذاری ایجاد میکنند و باعث میشود شرکتهای آمریکایی در مقایسه با رقبای اروپایی و آسیایی خود مزایای زیادی را از دست بدهند.