گروه سیاسی: با وجود نمایش رسانه‌ای غرب درباره رایزنی آمریکا و اروپایی‌های حاضر در 1+5 با بانک‌های اروپایی برای ازسرگیری تجارت با ایران، اما بیانیه پایانی این کشورها که به امضای فدریکا موگرینی، مسؤول سیاست خارجی اتحادیه اروپایی نیز رسیده است؛ بانک‌های اروپایی را برای تجارت با ایران راغب نمی‌کند. به گزارش «وطن امروز»، در این بیانیه که پس از دیدار جان کری، فیلیپ هاموند، فرانک والتر اشتاین مایر، ژان مارک آیرو به همراه فدریکا موگرینی در بروکسل برگزار شد، آنان درباره اجرای طرح جامع اقدام مشترک و موضوعات مرتبط با پرونده هسته‌ای ایران و لغو تحریم‌ها تبادل‌نظر کردند. در این دیدار همه طرف‌ها با صدور بیانیه‌ای خواستار پایبند ماندن به مفاد توافق هسته‌ای و اجرای برجام شدند. در این بیانیه آمده است: تحت طرح جامع اقدام مشترک (JCPOA)، اتحادیه اروپایی و ایالات متحده تحریم‌های اقتصادی و مالی خود را درباره موضوع هسته‌ای ایران در ازای محدودیت فعالیت‌های هسته‌ای این کشور برداشته‌اند. تعهد به لغو تحریم‌ها در روز اجرای برجام یعنی
۱۶ ژانویه ۲۰۱۶/ 26 دی‌ماه94 انجام شد و در نتیجه در زمان حاضر فرصت‌های اقتصادی گسترده‌ای برای شرکت‌ها و مؤسسات مالی در اروپا و سراسر جهان برای کسب و کار در ایران وجود دارد. وزرای خارجه 1+5 و موگرینی در این بیانیه گفته‌اند: تا زمانی که شرکت‌ها و مؤسسات مالی بین‌المللی برای تعامل با ایران تمام قوانین را دنبال کنند ما سد راه فعالیت‌های کسب و کار آنها با این کشورها نخواهیم شد. در این بیانیه مشترک که پنجشنبه شب منتشر شد، آمده است: «ما سر راه کسب و کار مجاز با ایران نایستاده‌ایم و سر راه شرکت‌های بین‌المللی یا موسسات مالی که با ایران تعامل دارند، تا وقتی از قوانین پیروی می‌کنند، نخواهیم ایستاد». در این بیانیه همچنین آمده است: ما متوجهیم شرکت‌ها ممکن است سوالاتی درباره تحریم‌های مشخص یا نگرانی‌هایی درباره انجام معامله با ایران داشته باشند و آماده‌ایم از این سوالات به سرعت رفع ابهام کنیم.
بیانیه‌ای برای توجیه!
بیانیه وزرای خارجه آمریکا، انگلیس، فرانسه، آلمان و فدریکا موگرینی در حالی است که به نظر نمی‌رسد گره اصلی عدم ازسرگیری تجارت بانک‌های اروپایی با ایران را باز کند. در حالی که این بیانیه صراحتا اعلام کرده است آنها بر سر راه تجارت بانک‌ها با ایران نایستاده‌اند اما بررسی مواضع مدیران ارشد بانک‌های معتبر اروپایی نشان می‌دهد آنها نسبت به امنیت و تداوم تجارت با ایران نگرانی دارند و نه درباره مفاد برجام.
به عبارت دقیق‌تر، این بیانیه که به نوعی توضیح برجام است در حالی صادر شده که مدیران بانک‌های معتبر اروپایی نسبت به مفاد برجام مطلع هستند اما آنچه آنها را نسبت به از سر گیری تجارت با ایران مردد می‌کند؛ قابل اعتماد نبودن تعهدات برجام و همچنین محکم نبودن تعهدات طرف آمریکایی در برجام است.
بررسی مواضع مدیران ارشد بانک‌های اروپایی نشان می‌دهد آنها نسبت به تغییر معادلات سیاسی در آمریکا بسیار نگران هستند و بر همین اساس می‌گویند نمی‌توانند نسبت به آغاز مجدد تجارت با ایران ریسک کنند. یکی دیگر از مواردی که مدیران ارشد بانک‌های اروپایی درباره عدم تمایل خود به از سرگیری تجارت با ایران می‌گویند؛ مواضع دوگانه آمریکایی‌ها در قبال تجارت با ایران است. آنها می‌گویند برخلاف مواضع علنی مقامات آمریکایی از جمله جان کری، آنها همواره تحت شدیدترین مجازات‌های مالی از سوی آمریکا قرار گرفته و دارند و بر همین اساس نمی‌توانند صرفا به دلیل برجام وارد بازاری شوند که موضع آمریکایی‌ها در قبال آن متناقض است.
اظهارات اخیر رئیس بانکHSBC بزرگ‌ترین بانک انگلیسی، پس از دیدار با جان کری را می‌توان تا حد زیادی برملاکننده ماهیت واقعی این ماجرا دانست.
رئیس این بانک پس از دیدار مدیران ارشد بانک‌های بزرگ اروپایی با جان کری گفت آمریکا مواضع دوگانه درباره روابط با ایران دارد، به این دلیل حاضر نیستیم با ایران معامله کنیم.
به گفته استارت لوی، واشنگتن به محدود کردن شرکت‌های مالی آمریکایی از تجارت با ایران ادامه می‌دهد اما از سوی دیگر بانک‌های اروپایی را به انجام معامله با ایران ترغیب می‌کند.استارت لوی، رئیس بانک HSBC گفته است هیچ قصدی برای انجام ارتباط تجاری جدید با ایران بعد از جلسه روز پنجشنبه کری با نمایندگان بانک‌ها ندارد.
دوره‌ات کوتاه است آقای اوباما!
دلایل عدم تمایل بانک‌های بزرگ اروپایی برای از سر گیری تجارت با ایران به گونه‌ای است که نه‌تنها در ایران بلکه در رسانه‌های دنیا نیز مورد اشاره قرار گرفته است.
به گزارش تسنیم به نقل از بنکر، بریان کاپلین از کارشناسان مسائل بانکی در مطلبی به انتقاد از عدم رفع واقعی تحریم‌های ایران پس از توافق هسته‌ای با غرب پرداخت و نوشت: با وجود توافق هسته‌ای با ایران همچنان بسیاری از تحریم‌ها به قوت خود باقی مانده‌اند. هرکسی که به‌عنوان مثال با شرکت‌های مرتبط با سپاه مراوده تجاری داشته باشد می‌تواند همچنان تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپایی را نقض کند. به اعتقاد این نویسنده، از سوی دیگر وضعیتی عجیب ایجاد شده که در آن بسیاری از کارشناسان بانک‌های آمریکایی را از مراوده تجاری با ایران همچنان منع می‌کنند. به‌عنوان مثال می‌توان به وزارت خزانه‌داری آمریکا اشاره کرد که بخش مالی ایران را به عنوان یک ریسک در زمینه پولشویی معرفی کرده است.
وی در ادامه نوشت: پس از این بود که وزیر خارجه آمریکا در دیدار 12 مه خود با بانکدارهای اروپایی به دنبال متقاعد کردن آنها برای مراوده مالی با ایران بود، اقدامی که همتایان آمریکایی آنها قادر به انجام آن نبودند. اما گویا وزیر خارجه آمریکا فراموش کرده است که مقامات آمریکایی بانک‌هایی مانند اچ‌اس‌بی‌سی، استاندارد چارتر و بی‌ان‌پی پاریباس را به دلیل نقض تحریم‌ها علیه کشورهای متعدد از جمله ایران میلیاردها دلار جریمه کرد.
به اعتقاد کاپلین، مدت زمان باقی مانده کوتاه از دوره دولت فعلی آمریکا نیز دلیل دیگری است که بانک‌های اروپایی تمایلی به ریسک در این زمینه ندارند. آنها نگران هستند که در صورت روی کار آمدن فردی مانند ترامپ و احتمالا زیر سوال بردن توافق هسته‌ای، تیمی که بازنده اصلی به شمار رود آنها باشند.