
عبدالباری عطوان: پس از پیدا شدن لاشه هواپیمای خطوط هوایی مصر در جنوب جزیره کرت یونان که با تناقضگوییهایی همراه شده، احتمال سرنگونی آن در اقدامی تروریستی بیشتر شده است؛ امری که پرسشهای زیادی درباره چگونگی آن و طرفی که مسؤول این حادثه است، مطرح میشود و اینکه چرا شرکت هواپیمایی مصر؟ از زمان محو شدن هواپیمای مصری از صفحه رادارها و تأکید سقوط ناگهانی و مستقیم آن پس از ورود به حریم هوایی مصر، این یقین بهوجود آمده است که حملهای تروریستی پشت این حادثه پنهان شده است. الکساندر پورتینکوف، مدیر دستگاه امنیت فدرال روسیه نخستین کسی بود که این احتمال را مورد تاکید قرار داد، این در حالی است که همتاهای وی در پاریس و قاهره اصل قسطی کردن ارائه اطلاعات واقعی را در پیش گرفتند، دقیقا همانطور که درباره هواپیمای روسی اتفاق افتاد که پس از پروازش از فرودگاه شرمالشیخ در 31 اکتبر گذشته منفجر و لاشههای آن در شبهجزیره سینا پخش شد. تحقیقات امنیتی قطعا به سمت چگونگی رسیدن بمب احتمالی به هواپیما میرود که هواپیما را در ارتفاع 37هزار پایی منفجر کرد و اینکه آیا در چمدانها و کیفها بوده است یا اینکه یکی از مسافران آن را با خود به داخل هواپیما برده سپس نیم ساعت پیش از فرودش آن را منفجر کرده است. لیکن هنوز زود است و نمیتوان حکمهای قاطعی در این زمینه و پیش از آنکه جعبه سیاه هواپیما پیدا شود، صادر کرد و این نیز زمانی طولانی خواهد برد. اگر فرضیه انفجار تایید شد که تقریبا هم چنین است آن وقت دولت فرانسه و بازوی امنیتیاش در فرودگاه بینالمللی شارل دوگل خودشان را در موضع بسیار دشواری میبینند. گمان میرود فرودگاههای فرانسه پس از انفجارهای فرودگاه بروکسل و پیش از آن انفجارهای پاریس، در حالت آمادهباش بهسر ببرند. از سوی دیگر، خون قربانیان انفجارهای بروکسل در نزدیکی پاریس هنوز خشک نشده است. از آنجایی که بیشتر انگشتهای اتهام باند وابسته به داعش را نشانه رفته، طرف مسؤول این انفجار موفق به نفوذ امنیتی بزرگ در یکی از امنترین فرودگاههای جهان شده است؛ امری که چندین واقعیت مهم را نشان میدهد:
یک: داعش شبکهای از باندهای فعال و آموزشدیده را در اختیار دارد و اخیرا برای به وجود آوردن حالت رعب در اروپا و به طور مشخص در فرانسه که مشارکتش در جنگ علیه داعش در سوریه و عراق را در ماههای اخیر تقویت کرده، این باندها را فعال کرده است.
دوم - چه بسا این عملیات هشداری به کشورهای اروپایی و به طور مشخص فرانسه است که خود را برای اعزام نیروهای ویژه برای از بین بردن شاخه داعش در لیبی و از بین بردن «امارت» آن آماده میکند. فرانسه بیشتر از همه کشورهای دیگر برای بازگشت ناتو به لیبی تحرک داشته است.
سوم - انتقال جنگ به پایتختها و شهرها و فرودگاههای اروپایی به عنوان ضربهای پیشگیرانه در سایه آمادگی ائتلاف آمریکایی برای بازپسگیری شهرهای موصل و الرقه است که تحت اشغال داعش قرار دارد.
چهارم - شدت بخشیدن به جنگ فرسایشی علیه نظام حاکم بر مصر و تمرکز بر ضربه زدن به صنعت گردشگری این کشور است که به شکل جزئی و پس از تشدید تدابیر امنیتی در فرودگاههای مصر در حال بهبود بود و همزمان با آن انجام حملات و انفجارها در مرکز قاهره تا نظام حاکم را به لحاظ امنیتی، سیاسی و اقتصادی به لرزه در بیاورد.
بخش امنیتی فرانسه با این انفجار ضربه بدی به جایگاه و کارساز بودن تدابیر امنیتیاش خورده است از جمله این تدابیر دور کردن کارکنان مسلمان مراکشیتبار از مکانهای حساس و بویژه فرودگاهها به عنوان اقدام امنیتی احتیاطی است و این دور کردن چه بسا نتایج معکوسی میدهد. داعش پیش از این اعلام کرد یک باند وابسته به این گروه بمبی را در چمدان یکی از سرنشینان هواپیمای روسی مورد هدف قرار گرفته شده، در فرودگاه شرمالشیخ جاسازی کرده بود. این گروه همچنین مسؤولیت انفجارهای فرودگاه بروکسل و پیش از آن پاریس را به عهده گرفته بود، ولی تا لحظه نوشتن این مقاله، خبر موثق و تایید شدهای درباره مسؤولیت داعش در حادثه اخیر دریافت نشده است. حمله به هواپیماهای مسافری غیرنظامی اقدامی عمدی است که گروههای تروریستی با دقت آن را بررسی کردهاند زیرا باعث ایجاد رعب زیادی میشود، دستگاههای امنیتی را سردرگم میکند و سر و صدای رسانهای بزرگی به راه میاندازد بویژه آنکه اگر هواپیمای هدف قرار گرفته شده اروپایی باشد یا مسافران اروپایی جا به جا میکند.