شهرزاد عبدیه: مرگ فک‌های خزری مدتی است که به خبر مهم حوزه محیط زیست تبدیل شده است. چندی پیش خبر مرگ و میر 218 فک دریایی که برخی از آنها در حال فساد بودند در قزاقستان، مسؤولان و فعالان محیط زیست را نگران کرد. سال گذشته میلادی نیز بیش از 70 فک در نزدیکی منطقه نفتی «کالاماکاس» قزاقستان مردند و در سال 2007 میلادی نیز 928 فک در نزدیکی منطقه نفتی تلف شدند که در بین این تعداد 710 بچه فک نیز بودند. این در حالی است که بر اساس فهرست قرمز اتحادیه جهانی حفاظت از محیط زیست (IUCN) فک خزر جزو گونه‌های در معرض خطر انقراض است. در همین زمینه سازمان ملل متحد درصدد راه‌اندازی منطقه حفاظت‌شده‌ای ویژه فک‌های خزری در کشور قزاقستان است. مدیر پروژه سازمان ملل در حفاظت محیط زیست دریای خزر با اشاره به تدوین ساختاری برنامه‌ای بین‌المللی در سواحل قزاقستان در جهت ساخت منطقه حفاظت شده فک‌ها گفت: این پروژه هنوز اجرایی نیست و وابسته به علاقه کشورها و میزان هزینه‌ای است که برای نجات این گونه خواهند داشت. حمید غفارزاده با انتقاد از جدی نبودن کشورهای همسایه دریاچه بزرگ خزر افزود: در کشور ایران مردم نزدیک به سواحلی مثل ترکمن‌ها، آذری‌ها و گیلان و مازندرانی‌ها به دلایل مختلف آسیب به فک‌ها وارد نمی‌کنند اما متاسفانه مشکلاتی در سواحل شمالی‌تر دریای خزر فک‌های در خطر انقراض را به طور جدی تهدید می‌کند.
مدیرکل اکوبیولوژی دریایی محیط زیست نیز در این زمینه گفت: سازمان حفاظت محیط زیست ایران در نامه‌هایی به برنامه محیط زیست ملل متحد و وزارت محیط‌زیست و آبزیان قزاقستان خواستار رسیدگی فوری به علل وقوع این حادثه شد. امید صدیقی با اشاره به اینکه تعداد تخمینی فک‌های زنده به کمتر از 110 هزار قطعه رسیده، گفت: مرگ دسته‌جمعی فک خزر از نظر ایران تهدیدی جدی برای حیات این گونه است و باید تمامی کشورهای عضو کنوانسیون تهران (کنوانسیون حفاظت از محیط زیست دریای خزر) با همکاری یکدیگر ضمن شناسایی علل مرگ و میر این فک‌ها راهکارهایی برای جلوگیری از وقایع مشابه بیندیشند. وی با اشاره به اینکه عوامل متعددی در مرگ و میر این گونه موثر است، گفت: به نظر می‌رسد، مهم‌ترین عامل در مرگ فک‌ها یک بیماری ویروسی است اما عوامل دیگری چون آلودگی نفتی دریا و سموم نیز در این زمینه موثر است. صدیقی با اشاره به اینکه ایران تنها کشوری است که از منابع نفتی خزر بهره‌برداری نکرده است، افزود: قزاقستان و آذربایجان و سپس روسیه و ترکمنستان با ایجاد سکوها و چاه‌های نفتی به ترتیب بیشترین نقش را در آلودگی آب‌های خزر داشته‌اند. وی با اشاره به اینکه این تعداد مرگ و میر و دفعات آن در سواحل قزاقستان قابل توجه است، افزود: گاهی در سواحل ایران نیز لاشه‌های فک‌های خزری دیده شده اما تمام عواملی که تاکنون در مرگ این گونه اعلام شده در حد فرضیه و اثبات نشده است. امیدواریم بعد از نمونه‌برداری و کارهای آزمایشگاهی دقیق بتوانیم به طور یقین عوامل اصلی را مشخص کنیم. وی در ادامه گفت: اگرچه صید فک‌های خزری ممنوع است اما متاسفانه هنوز در سواحل شمالی صیدهای غیر مجاز این‌گونه وجود دارد. از سوی دیگر صید بی‌رویه ماهی کیلکا که غذای اصلی فک‌هاست نیز خطر دیگری است که این گونه را تهدید می‌کند. مدیر پروژه سازمان ملل در حفاظت محیط زیست دریای خزر نیز گفت: قبلا بررسی‌هایی درباره مرگ فک‌ها و خطر انقراض آنها انجام شده که مهم‌ترین عامل همان ویروس مشترک بین سگ‌ها ، گرگ‌ها و فک‌ها در سواحل یخ‌زده شمال شرقی خزر است، ولی دولت قزاقستان و سمن‌ها هیچ گزارشی درباره این قضیه ارائه ندادند و هنوز ماجرا مبهم مانده است.حمید غفارزاده افزود: بررسی خاصی درباره مرگ این فک‌ها انجام نشده که به طور مشخص بتوان در این زمینه اظهار نظر کرد، اما فک‌ها که برای زاد و ولد به سواحل یخ‌زده مراجعه می‌کنند دچار این مشکل ویروسی می‌شوند و این احتمال هست که در فصل تابستان لاشه‌هایی از این گونه جانوری را در سواحل خزری ایران مشاهده کنیم.این فک‌ها بومی دریای خزر هستند و در فصول سرد برای تولید مثل به سواحل سرد شمالی مهاجرت می‌کنند و در فصول گرم‌تر برای یافتن غذا به سمت سواحل کشور ما می‌آیند. فک خزری در سراسر قرن بیستم در معرض شکار تجاری بسیار شدیدی قرار گرفت، ابتدا برای تهیه روغن از چربی زیر پوست و سپس برای پوست که مهم‌ترین عامل کاهش تاریخی جمعیت این گونه بود. فک خزر در فهرست گونه‌های در معرض خطر انقراض قرار دارد
مرگ خاموش!
شهرزاد عبدیه: مرگ فک‌های خزری مدتی است که به خبر مهم حوزه محیط زیست تبدیل شده است. چندی پیش خبر مرگ و میر 218 فک دریایی که برخی از آنها در حال فساد بودند در قزاقستان، مسؤولان و فعالان محیط زیست را نگران کرد. سال گذشته میلادی نیز بیش از 70 فک در نزدیکی منطقه نفتی «کالاماکاس» قزاقستان مردند و در سال 2007 میلادی نیز 928 فک در نزدیکی منطقه نفتی تلف شدند که در بین این تعداد 710 بچه فک نیز بودند. این در حالی است که بر اساس فهرست قرمز اتحادیه جهانی حفاظت از محیط زیست (IUCN) فک خزر جزو گونه‌های در معرض خطر انقراض است. در همین زمینه سازمان ملل متحد درصدد راه‌اندازی منطقه حفاظت‌شده‌ای ویژه فک‌های خزری در کشور قزاقستان است. مدیر پروژه سازمان ملل در حفاظت محیط زیست دریای خزر با اشاره به تدوین ساختاری برنامه‌ای بین‌المللی در سواحل قزاقستان در جهت ساخت منطقه حفاظت شده فک‌ها گفت: این پروژه هنوز اجرایی نیست و وابسته به علاقه کشورها و میزان هزینه‌ای است که برای نجات این گونه خواهند داشت. حمید غفارزاده با انتقاد از جدی نبودن کشورهای همسایه دریاچه بزرگ خزر افزود: در کشور ایران مردم نزدیک به سواحلی مثل ترکمن‌ها، آذری‌ها و گیلان و مازندرانی‌ها به دلایل مختلف آسیب به فک‌ها وارد نمی‌کنند اما متاسفانه مشکلاتی در سواحل شمالی‌تر دریای خزر فک‌های در خطر انقراض را به طور جدی تهدید می‌کند.
مدیرکل اکوبیولوژی دریایی محیط زیست نیز در این زمینه گفت: سازمان حفاظت محیط زیست ایران در نامه‌هایی به برنامه محیط زیست ملل متحد و وزارت محیط‌زیست و آبزیان قزاقستان خواستار رسیدگی فوری به علل وقوع این حادثه شد. امید صدیقی با اشاره به اینکه تعداد تخمینی فک‌های زنده به کمتر از 110 هزار قطعه رسیده، گفت: مرگ دسته‌جمعی فک خزر از نظر ایران تهدیدی جدی برای حیات این گونه است و باید تمامی کشورهای عضو کنوانسیون تهران (کنوانسیون حفاظت از محیط زیست دریای خزر) با همکاری یکدیگر ضمن شناسایی علل مرگ و میر این فک‌ها راهکارهایی برای جلوگیری از وقایع مشابه بیندیشند. وی با اشاره به اینکه عوامل متعددی در مرگ و میر این گونه موثر است، گفت: به نظر می‌رسد، مهم‌ترین عامل در مرگ فک‌ها یک بیماری ویروسی است اما عوامل دیگری چون آلودگی نفتی دریا و سموم نیز در این زمینه موثر است. صدیقی با اشاره به اینکه ایران تنها کشوری است که از منابع نفتی خزر بهره‌برداری نکرده است، افزود: قزاقستان و آذربایجان و سپس روسیه و ترکمنستان با ایجاد سکوها و چاه‌های نفتی به ترتیب بیشترین نقش را در آلودگی آب‌های خزر داشته‌اند. وی با اشاره به اینکه این تعداد مرگ و میر و دفعات آن در سواحل قزاقستان قابل توجه است، افزود: گاهی در سواحل ایران نیز لاشه‌های فک‌های خزری دیده شده اما تمام عواملی که تاکنون در مرگ این گونه اعلام شده در حد فرضیه و اثبات نشده است. امیدواریم بعد از نمونه‌برداری و کارهای آزمایشگاهی دقیق بتوانیم به طور یقین عوامل اصلی را مشخص کنیم. وی در ادامه گفت: اگرچه صید فک‌های خزری ممنوع است اما متاسفانه هنوز در سواحل شمالی صیدهای غیر مجاز این‌گونه وجود دارد. از سوی دیگر صید بی‌رویه ماهی کیلکا که غذای اصلی فک‌هاست نیز خطر دیگری است که این گونه را تهدید می‌کند. مدیر پروژه سازمان ملل در حفاظت محیط زیست دریای خزر نیز گفت: قبلا بررسی‌هایی درباره مرگ فک‌ها و خطر انقراض آنها انجام شده که مهم‌ترین عامل همان ویروس مشترک بین سگ‌ها ، گرگ‌ها و فک‌ها در سواحل یخ‌زده شمال شرقی خزر است، ولی دولت قزاقستان و سمن‌ها هیچ گزارشی درباره این قضیه ارائه ندادند و هنوز ماجرا مبهم مانده است.حمید غفارزاده افزود: بررسی خاصی درباره مرگ این فک‌ها انجام نشده که به طور مشخص بتوان در این زمینه اظهار نظر کرد، اما فک‌ها که برای زاد و ولد به سواحل یخ‌زده مراجعه می‌کنند دچار این مشکل ویروسی می‌شوند و این احتمال هست که در فصل تابستان لاشه‌هایی از این گونه جانوری را در سواحل خزری ایران مشاهده کنیم.این فک‌ها بومی دریای خزر هستند و در فصول سرد برای تولید مثل به سواحل سرد شمالی مهاجرت می‌کنند و در فصول گرم‌تر برای یافتن غذا به سمت سواحل کشور ما می‌آیند. فک خزری در سراسر قرن بیستم در معرض شکار تجاری بسیار شدیدی قرار گرفت، ابتدا برای تهیه روغن از چربی زیر پوست و سپس برای پوست که مهم‌ترین عامل کاهش تاریخی جمعیت این گونه بود. ارسال نظر
پربیننده