صفا صهري: اپتومتری یا همان بینایی‌سنجی، دانشی است که بخش پزشکی آن شامل شناخت آناتومی چشم، فارموکولوژی و آسیب‌شناسی است. بخش فیزیکی آن شامل شناخت نور، فیزیک نور، آزمایشگاه اپتیک، فیزیولوژی اپتیک و لابراتوار اپتیک است. درباره اپتومتری با «مهتاب حقیقت»، فارغ‌التحصیل این رشته گفت‌وگو کردیم.
***
اپتومتری در کشور ما چه جایگاهی دارد؟
امروز در اغلب درمانگاه‌های تخصصی کشور تجویز نمره عینک از سوی اپتومتریست‌ها انجام می‌شود. در برخی مطب‌های شخصی هم پزشک متخصص بیمارانی که نیازمند عینک هستند را به اپتومتر ارجاع می‌دهد. در واقع اپتومتریست باید مانند پزشک خانواده در صورت لزوم بیمار را به پزشک متخصص ارجاع دهد زیرا 80درصد مردم نیازی به مراجعه به متخصص چشم ندارند و با معاینه اولیه چشم از سوی اپتومتر نیازشان رفع می‌شود. اپتومتریست با معاینه کامل چشم، بررسی فشار چشم، تشخیص حساسیت یا عفونت به تجویز عینک، لنز، درمان تنبلی چشم در کودکان و ... می‌پردازد. اپتومتری در آمریکا، کانادا، استرالیا و انگلیس به شکل جدی‌تری دنبال می‌شود و در برخی کشورها مانند آلمان هم اصلا چنین رشته‌ای ارائه نمی‌شود. در ایران نیز اپتومتریست‌ها که به‌طور خاص درباره عینک و مشکلات انکساری چشم در یک دوره چهار ساله تحصیل می‌کنند اگرچه قادر به تشخیص انواع بیماری‌های چشم هستند اما اجازه دارودرمانی ندارند.
نقش اپتومتریست در تجویز عینک چیست؟
تجویز و ساخت عینک از هم جدا نیستند. اپتومتریست علاوه بر معاینه چشم، مسؤول فنی ساخت عینک نیز هست. این مسأله که از سرگردانی بیمار بین درمانگاه و عینک‌ساز که اغلب اظهارات متناقضی دارند، جلوگیری می‌کند در برخی کشورها موجب شده اپتومتریست‌ها از سیستم درمانی بیرون آمده و به مراکز تجاری فروش عینک نزدیک‌تر شوند طوری که تعیین نمره چشم، فروش قاب عینک و تراش شیشه آن، همگی زیر نظر اپتومتریست و در یک مغازه عینک‌فروشی صورت می‌گیرد. ناهماهنگی عینک‌سازان و اپتومتریست‌ها در ایران موجب شده در بسیاری موارد شیشه عینک تجویز شده اشتباه ساخته شود. به عنوان مثال محور آستیگمات عینک که در برخی شماره‌ها بسیار مهم است در موارد زیادی درست تنظیم نمی‌شود، به همین دلیل به مراجعان توصیه می‌شود پس از تحویل گرفتن عینک دوباره آن را برای کنترل نزد اپتومتریست ببرند.
آیا عینک باعث بهبود سلامت چشم می‌شود؟
عینک وسیله درمانی نیست بلکه فقط به تصحیح دید کمک می‌کند و این موضوع که عینک زدن از بالا رفتن شماره چشم جلوگیری می‌کند یک باور غلط اجتماعی است. تصحیح دید به وسیله عینک تنها برای افرادی که در کودکی به شماره مثبت یا همان هایپرمتروبی مبتلا بوده‌اند میسر است آن هم به شرطی که دیگر عیوب دید مانند آستیگماتیسم وجود نداشته باشد.
تجویز لنز چه ویژگی‌هایی دارد؟
درباره لنزهای طبی، قطر لنز و انحنای آن که با توجه به شعاع انحنای چشم هر فرد تعیین می‌شود، اهمیت خاصی دارد. متخصص اپتومتر برای تجویز لنز علاوه بر معاینه چشم و اندازه‌گیری شعاع انحنا برخی نکات بهداشتی درباره چگونگی استفاده از لنز را نیز برای بیمار شرح می‌دهد. درباره لنزهای غیر‌طبی که در داروخانه‌ها و حتی آرایشگاه‌ها هم به فروش می‌رسند افراد نیازمند معاینه کامل چشم هستند و باید چشم از نظر سلامت کامل قرنیه، پلک و ملتحمه ارزیابی شود. همچنین هر نوع حساسیت فصلی و عفونت باید پیش از استفاده از لنز کنترل شود زیرا استفاده از بهترین لنزها در صورت وجود هرگونه مشکل در چشم برای فرد ممکن نیست.
تنبلی چشم چیست؟
تنبلی چشم به دلایل متفاوتی به وجود می‌آید اما به‌طور کلی وقتی دید شخص حتی با عینک هم اصلاح نشود برای او تشخیص تنبلی چشم داده می‌شود. اگر فرد مبتلا به تنبلی چشم در نوجوانی و در سنین 12 تا 15سالگی معاینه نشود، پس از 20 سالگی دیگر درمان نخواهد شد. در واقع مغز این افراد به تدریج نمی‌تواند تصاویر را آنالیز کند. در برنامه ریشه‌کنی تنبلی چشم در کشور ابتدا مربیان بهداشت در مهد‌کودک‌ها از کودکان امتحان دید می‌گیرند و در صورت لزوم به اپتومتریست ارجاع می‌دهند. اگر تنبلی چشم در کودکی یکطرفه باشد، اپتومتریست، درمان را از طریق بستن چشم دنبال می‌کند و اگر دو‌طرفه باشد باید عینک تجویز شود. هم‌اکنون بیمارانی در کشور ما وجود دارند که به علت عدم‌آگاهی خانواده‌ها و درمان نشدن تنبلی چشم، به سنی رسیده‌اند که هیچ‌گونه جراحی یا درمان دیگری برای بهبود دید آنها وجود ندارد و متأسفانه بینایی خود را از دست داده‌اند. اپتومتری چیست؟
صفا صهري: اپتومتری یا همان بینایی‌سنجی، دانشی است که بخش پزشکی آن شامل شناخت آناتومی چشم، فارموکولوژی و آسیب‌شناسی است. بخش فیزیکی آن شامل شناخت نور، فیزیک نور، آزمایشگاه اپتیک، فیزیولوژی اپتیک و لابراتوار اپتیک است. درباره اپتومتری با «مهتاب حقیقت»، فارغ‌التحصیل این رشته گفت‌وگو کردیم.
***
اپتومتری در کشور ما چه جایگاهی دارد؟
امروز در اغلب درمانگاه‌های تخصصی کشور تجویز نمره عینک از سوی اپتومتریست‌ها انجام می‌شود. در برخی مطب‌های شخصی هم پزشک متخصص بیمارانی که نیازمند عینک هستند را به اپتومتر ارجاع می‌دهد. در واقع اپتومتریست باید مانند پزشک خانواده در صورت لزوم بیمار را به پزشک متخصص ارجاع دهد زیرا 80درصد مردم نیازی به مراجعه به متخصص چشم ندارند و با معاینه اولیه چشم از سوی اپتومتر نیازشان رفع می‌شود. اپتومتریست با معاینه کامل چشم، بررسی فشار چشم، تشخیص حساسیت یا عفونت به تجویز عینک، لنز، درمان تنبلی چشم در کودکان و ... می‌پردازد. اپتومتری در آمریکا، کانادا، استرالیا و انگلیس به شکل جدی‌تری دنبال می‌شود و در برخی کشورها مانند آلمان هم اصلا چنین رشته‌ای ارائه نمی‌شود. در ایران نیز اپتومتریست‌ها که به‌طور خاص درباره عینک و مشکلات انکساری چشم در یک دوره چهار ساله تحصیل می‌کنند اگرچه قادر به تشخیص انواع بیماری‌های چشم هستند اما اجازه دارودرمانی ندارند.
نقش اپتومتریست در تجویز عینک چیست؟
تجویز و ساخت عینک از هم جدا نیستند. اپتومتریست علاوه بر معاینه چشم، مسؤول فنی ساخت عینک نیز هست. این مسأله که از سرگردانی بیمار بین درمانگاه و عینک‌ساز که اغلب اظهارات متناقضی دارند، جلوگیری می‌کند در برخی کشورها موجب شده اپتومتریست‌ها از سیستم درمانی بیرون آمده و به مراکز تجاری فروش عینک نزدیک‌تر شوند طوری که تعیین نمره چشم، فروش قاب عینک و تراش شیشه آن، همگی زیر نظر اپتومتریست و در یک مغازه عینک‌فروشی صورت می‌گیرد. ناهماهنگی عینک‌سازان و اپتومتریست‌ها در ایران موجب شده در بسیاری موارد شیشه عینک تجویز شده اشتباه ساخته شود. به عنوان مثال محور آستیگمات عینک که در برخی شماره‌ها بسیار مهم است در موارد زیادی درست تنظیم نمی‌شود، به همین دلیل به مراجعان توصیه می‌شود پس از تحویل گرفتن عینک دوباره آن را برای کنترل نزد اپتومتریست ببرند.
آیا عینک باعث بهبود سلامت چشم می‌شود؟
عینک وسیله درمانی نیست بلکه فقط به تصحیح دید کمک می‌کند و این موضوع که عینک زدن از بالا رفتن شماره چشم جلوگیری می‌کند یک باور غلط اجتماعی است. تصحیح دید به وسیله عینک تنها برای افرادی که در کودکی به شماره مثبت یا همان هایپرمتروبی مبتلا بوده‌اند میسر است آن هم به شرطی که دیگر عیوب دید مانند آستیگماتیسم وجود نداشته باشد.
تجویز لنز چه ویژگی‌هایی دارد؟
درباره لنزهای طبی، قطر لنز و انحنای آن که با توجه به شعاع انحنای چشم هر فرد تعیین می‌شود، اهمیت خاصی دارد. متخصص اپتومتر برای تجویز لنز علاوه بر معاینه چشم و اندازه‌گیری شعاع انحنا برخی نکات بهداشتی درباره چگونگی استفاده از لنز را نیز برای بیمار شرح می‌دهد. درباره لنزهای غیر‌طبی که در داروخانه‌ها و حتی آرایشگاه‌ها هم به فروش می‌رسند افراد نیازمند معاینه کامل چشم هستند و باید چشم از نظر سلامت کامل قرنیه، پلک و ملتحمه ارزیابی شود. همچنین هر نوع حساسیت فصلی و عفونت باید پیش از استفاده از لنز کنترل شود زیرا استفاده از بهترین لنزها در صورت وجود هرگونه مشکل در چشم برای فرد ممکن نیست.
تنبلی چشم چیست؟
تنبلی چشم به دلایل متفاوتی به وجود می‌آید اما به‌طور کلی وقتی دید شخص حتی با عینک هم اصلاح نشود برای او تشخیص تنبلی چشم داده می‌شود. اگر فرد مبتلا به تنبلی چشم در نوجوانی و در سنین 12 تا 15سالگی معاینه نشود، پس از 20 سالگی دیگر درمان نخواهد شد. در واقع مغز این افراد به تدریج نمی‌تواند تصاویر را آنالیز کند. در برنامه ریشه‌کنی تنبلی چشم در کشور ابتدا مربیان بهداشت در مهد‌کودک‌ها از کودکان امتحان دید می‌گیرند و در صورت لزوم به اپتومتریست ارجاع می‌دهند. اگر تنبلی چشم در کودکی یکطرفه باشد، اپتومتریست، درمان را از طریق بستن چشم دنبال می‌کند و اگر دو‌طرفه باشد باید عینک تجویز شود. هم‌اکنون بیمارانی در کشور ما وجود دارند که به علت عدم‌آگاهی خانواده‌ها و درمان نشدن تنبلی چشم، به سنی رسیده‌اند که هیچ‌گونه جراحی یا درمان دیگری برای بهبود دید آنها وجود ندارد و متأسفانه بینایی خود را از دست داده‌اند. ارسال نظر
پربیننده