«فتح خرمشهر» در آثار نمایشی
باید منتظر یک اتفاق بود
گروه فرهنگ و هنر:«فتح خرمشهر» تا چه میزان و با چه کیفیتی در آثار نمایشی نمود داشته است؟ آیا تئاتر ما توانسته در این باره حق مطلب را ادا کند؟ در آستانه سوم خرداد سالروز فتح خرمشهر، خبرگزاری فارس این موضوع را با چند تن از اهالی تئاتر در میان گذاشته است.
در هنر نمایش اتفاقی نیفتاده است
حمیدرضا آذرنگ با اشاره به گذشت 21 سال از هشت سال دفاع مقدس گفت: هنوز نتوانستهایم کار حرفهای و شاخصی در حوزه تئاتر دفاع مقدس تولید کنیم. این کارگردان تئاتر و نمایشنامهنویس اظهار داشت: برای پرهیز از اجراهای کلیشهای در جشنوارههای مناسبتی بویژه جشنواره تئاتر مقاومت- فتح خرمشهر معتقدم تا پرورش و آموزشی دائمی نباشد و حمایتی وجود نداشته باشد، کار عمیقی صورت نخواهد گرفت. وی ادامه داد: ما نباید به برگزاری یک جشنواره در یک مدت معین و برای یک مناسبت بسنده کرده و تا سال بعد آن را رها کنیم، چرا که برگزاری جشنوارههای مناسبتی به طور قطع هیچ اتفاقی را در حوزه تئاتر مقاومت ایجاد نمیکند. قرار بر این بود که چشمانداز جشنوارهها طوری تعریف شود که سالهای آتیشان تکمیلکننده نقاط ضعف و قصور سالهای گذشته باشد. این کارگردان تصریح کرد: سالهای زیادی است که جشنوارههای متفاوت در کشور اجرا میشود و با گذشت چند سال یا تمام میشوند یا از رونق میافتند که نمونه بارز آن جشنواره تئاتر دفاع مقدس است. این جشنواره در 12 دوره برگزار شد و در حالی که داشت با جشنواره تئاتر فجر رقابت میکرد به یکباره منحل شد. وی بیان داشت: 21 سال از دفاع مقدس میگذرد و سؤال این است که آیا در این 21سال علاقهمندان و کسانی که علاقه هنری و استعداد هنری دارند و جزو جانبازان و کسانی هستند که جنگ تحمیلی را تجربه کردهاند، وجود نداشتند تا بتوانند مفاهیم آن دوران را به درستی به ما منتقل کنند؟ ما حتی روی کسانی که حق به گردن ما دارند سرمایهگذاری نکردیم و تعامل دوجانبهای بین نسل فراموش شده و نسلی که اکنون میخواهد با هنر نمایش، آن روزگاران و تأثیرات جنگ را در روزگار حال تصویر کند، وجود ندارد.
موضوعات کلیشهای موجب گریز میشود
سیروس همتی هم با اشاره به تولید متون نمایشی با موضوع دفاع مقدس گفت: در تمام نمایشها، کارگردانان از نشان دادن خاکریز، پلاک، پوتین و موضوعات کاملا کلیشهای استفاده میکنند که علاوه بر تماشاگر عادی، تماشاگرانی که عزیزانشان را در این راه از دست دادهاند هم از تئاتر گریزان میشوند. این نمایشنامهنویس و کارگردان تئاتر درباره راهکارهای پیشنهادی برای خارج شدن نمایشهای جشنواره تئاتر مقاومت - فتح خرمشهر از حالت کلیشهای و تکراری گفت: اگر من مدیر یا سیاستگذار در حوزه تولید متون نمایشی بودم اولین پیشنهادم این بود که ناگفتههای جنگ مطالعه شود. وی افزود: این کتب از سوی انتشارات معتبر مانند بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس، انجمن تئاتر انقلاب و دفاع مقدس و بنیاد شهید و امور ایثارگران ارائه میشوند و در این کتابها خاطرات فرماندهان، سربازان و اسرا در عملیات بیتالمقدس که منجر به آزادی خرمشهر بوده، آورده شده است. همتی تصریح کرد: خواندن خاطرات این عزیزان و گفتن مطالب و موضوعاتی که در سالهای قبل گفته یا چاپ نمیشد، میتواند به نمایشنامهنویسان و نویسندگان کمک زیادی کند، با دور شدن از جنگ، در حال حاضر به دلیل فضای باز سیاسی، اجتماعی و فرهنگی این امکان فراهم شده که ناگفتههای جنگ نوشته شود و این مطالب میتواند به ما در کنشهای نمایشی، شخصیتپردازی در نمایشنامه و جذابیتهای نمایشی کمک کند.
هنرمندان آثار موفقی تولید کردهاند
رحمت امینی نیز معتقد است: برگزاری جشنوارههای مناسبتی توانسته تولید تئاتر را در ایران رواج دهد اما هنرمندان به صورت خودجوش و بدون توجه به جشنوارهها هم توانستهاند آثار درخور توجهی تولید کنند. این نویسنده و کارگردان تئاتر اظهار داشت: یکی از حسنهای جشنوارههای مناسبتی بویژه آنهایی که در شهرستان برگزار میشود، این است که رواجدهنده تئاتر هستند و به دلیل اینکه مناسبتی هستند به طور معمول مورد حمایت یکی از نهادهای دولتی نیز قرار میگیرند و این حسن بزرگ اینگونه از جشنوارههاست. وی درباره راهکارهای پیشنهادی برای نگارش و کار موضوعات مناسبتی در قالب تئاتر گفت: اصل این است که هنرمندان به صورت خودجوش و از روی علاقه، موضوعی را انتخاب کرده و به آن بپردازند و این اتفاق هم درباره دفاع مقدس و هم مسائل دینی رخ داده و میتوانیم در این زمینه هنرمندان شاخص و بزرگی چون علیرضا نادری، محمد رحمانیان و مهرداد رایانیمخصوص را نام ببریم. امینی افزود: اما برخی هنرمندان هستند که گاهی اوقات بر اساس مناسبتی بودن و گاهی برای اینکه بخواهند در جشنواره کار کنند، متنی را نوشته یا کاری را انجام دادهاند. وی تصریح کرد: زمانی که هنرمند خود عامل بشود و مشوقهای خاصی هم به دنبال نداشته باشد، کارها هم تأثیرگذارتر و هم موفقتر میشود. امینی بیان داشت: با این وجود من هر دو شکل را مناسب دانسته و تایید میکنم، چرا که گاهی اوقات یک فراخوان موجب میشود یک نویسنده یکباره موضوعی به ذهنش میرسد که میشود درباره خرمشهر هم نوشت یا کاری انجام داد. وی گفت: پس درباره خرمشهر و وقایع متفاوت دینی و مذهبی همچنان باید دو شکل را داشته باشیم یعنی هم شکلی که هنرمندان خودشان تحتتأثیر قرار میگیرند و کاری به فراخوان یا جشنواره ندارند یا شکلی که فراخوان جشنوارهها یک انگیزه میشود. نگاه
«فتح خرمشهر» در آثار نمایشی
باید منتظر یک اتفاق بود
گروه فرهنگ و هنر:«فتح خرمشهر» تا چه میزان و با چه کیفیتی در آثار نمایشی نمود داشته است؟ آیا تئاتر ما توانسته در این باره حق مطلب را ادا کند؟ در آستانه سوم خرداد سالروز فتح خرمشهر، خبرگزاری فارس این موضوع را با چند تن از اهالی تئاتر در میان گذاشته است.
در هنر نمایش اتفاقی نیفتاده است
حمیدرضا آذرنگ با اشاره به گذشت 21 سال از هشت سال دفاع مقدس گفت: هنوز نتوانستهایم کار حرفهای و شاخصی در حوزه تئاتر دفاع مقدس تولید کنیم. این کارگردان تئاتر و نمایشنامهنویس اظهار داشت: برای پرهیز از اجراهای کلیشهای در جشنوارههای مناسبتی بویژه جشنواره تئاتر مقاومت- فتح خرمشهر معتقدم تا پرورش و آموزشی دائمی نباشد و حمایتی وجود نداشته باشد، کار عمیقی صورت نخواهد گرفت. وی ادامه داد: ما نباید به برگزاری یک جشنواره در یک مدت معین و برای یک مناسبت بسنده کرده و تا سال بعد آن را رها کنیم، چرا که برگزاری جشنوارههای مناسبتی به طور قطع هیچ اتفاقی را در حوزه تئاتر مقاومت ایجاد نمیکند. قرار بر این بود که چشمانداز جشنوارهها طوری تعریف شود که سالهای آتیشان تکمیلکننده نقاط ضعف و قصور سالهای گذشته باشد. این کارگردان تصریح کرد: سالهای زیادی است که جشنوارههای متفاوت در کشور اجرا میشود و با گذشت چند سال یا تمام میشوند یا از رونق میافتند که نمونه بارز آن جشنواره تئاتر دفاع مقدس است. این جشنواره در 12 دوره برگزار شد و در حالی که داشت با جشنواره تئاتر فجر رقابت میکرد به یکباره منحل شد. وی بیان داشت: 21 سال از دفاع مقدس میگذرد و سؤال این است که آیا در این 21سال علاقهمندان و کسانی که علاقه هنری و استعداد هنری دارند و جزو جانبازان و کسانی هستند که جنگ تحمیلی را تجربه کردهاند، وجود نداشتند تا بتوانند مفاهیم آن دوران را به درستی به ما منتقل کنند؟ ما حتی روی کسانی که حق به گردن ما دارند سرمایهگذاری نکردیم و تعامل دوجانبهای بین نسل فراموش شده و نسلی که اکنون میخواهد با هنر نمایش، آن روزگاران و تأثیرات جنگ را در روزگار حال تصویر کند، وجود ندارد.
موضوعات کلیشهای موجب گریز میشود
سیروس همتی هم با اشاره به تولید متون نمایشی با موضوع دفاع مقدس گفت: در تمام نمایشها، کارگردانان از نشان دادن خاکریز، پلاک، پوتین و موضوعات کاملا کلیشهای استفاده میکنند که علاوه بر تماشاگر عادی، تماشاگرانی که عزیزانشان را در این راه از دست دادهاند هم از تئاتر گریزان میشوند. این نمایشنامهنویس و کارگردان تئاتر درباره راهکارهای پیشنهادی برای خارج شدن نمایشهای جشنواره تئاتر مقاومت - فتح خرمشهر از حالت کلیشهای و تکراری گفت: اگر من مدیر یا سیاستگذار در حوزه تولید متون نمایشی بودم اولین پیشنهادم این بود که ناگفتههای جنگ مطالعه شود. وی افزود: این کتب از سوی انتشارات معتبر مانند بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس، انجمن تئاتر انقلاب و دفاع مقدس و بنیاد شهید و امور ایثارگران ارائه میشوند و در این کتابها خاطرات فرماندهان، سربازان و اسرا در عملیات بیتالمقدس که منجر به آزادی خرمشهر بوده، آورده شده است. همتی تصریح کرد: خواندن خاطرات این عزیزان و گفتن مطالب و موضوعاتی که در سالهای قبل گفته یا چاپ نمیشد، میتواند به نمایشنامهنویسان و نویسندگان کمک زیادی کند، با دور شدن از جنگ، در حال حاضر به دلیل فضای باز سیاسی، اجتماعی و فرهنگی این امکان فراهم شده که ناگفتههای جنگ نوشته شود و این مطالب میتواند به ما در کنشهای نمایشی، شخصیتپردازی در نمایشنامه و جذابیتهای نمایشی کمک کند.
هنرمندان آثار موفقی تولید کردهاند
رحمت امینی نیز معتقد است: برگزاری جشنوارههای مناسبتی توانسته تولید تئاتر را در ایران رواج دهد اما هنرمندان به صورت خودجوش و بدون توجه به جشنوارهها هم توانستهاند آثار درخور توجهی تولید کنند. این نویسنده و کارگردان تئاتر اظهار داشت: یکی از حسنهای جشنوارههای مناسبتی بویژه آنهایی که در شهرستان برگزار میشود، این است که رواجدهنده تئاتر هستند و به دلیل اینکه مناسبتی هستند به طور معمول مورد حمایت یکی از نهادهای دولتی نیز قرار میگیرند و این حسن بزرگ اینگونه از جشنوارههاست. وی درباره راهکارهای پیشنهادی برای نگارش و کار موضوعات مناسبتی در قالب تئاتر گفت: اصل این است که هنرمندان به صورت خودجوش و از روی علاقه، موضوعی را انتخاب کرده و به آن بپردازند و این اتفاق هم درباره دفاع مقدس و هم مسائل دینی رخ داده و میتوانیم در این زمینه هنرمندان شاخص و بزرگی چون علیرضا نادری، محمد رحمانیان و مهرداد رایانیمخصوص را نام ببریم. امینی افزود: اما برخی هنرمندان هستند که گاهی اوقات بر اساس مناسبتی بودن و گاهی برای اینکه بخواهند در جشنواره کار کنند، متنی را نوشته یا کاری را انجام دادهاند. وی تصریح کرد: زمانی که هنرمند خود عامل بشود و مشوقهای خاصی هم به دنبال نداشته باشد، کارها هم تأثیرگذارتر و هم موفقتر میشود. امینی بیان داشت: با این وجود من هر دو شکل را مناسب دانسته و تایید میکنم، چرا که گاهی اوقات یک فراخوان موجب میشود یک نویسنده یکباره موضوعی به ذهنش میرسد که میشود درباره خرمشهر هم نوشت یا کاری انجام داد. وی گفت: پس درباره خرمشهر و وقایع متفاوت دینی و مذهبی همچنان باید دو شکل را داشته باشیم یعنی هم شکلی که هنرمندان خودشان تحتتأثیر قرار میگیرند و کاری به فراخوان یا جشنواره ندارند یا شکلی که فراخوان جشنوارهها یک انگیزه میشود. ارسال نظر
پربیننده