اسدالله خسروی: چگونگی تعیین نرخ سود بانکی پس از کش‌وقوس‌های فراوان بالاخره با توافق بانک‌ها مشخص شد تا نرخ سود سپرده‌ها 3 درصد کاهش یابد.
به گزارش «وطن امروز» اقدام بانک‌ها در جهت تغییر نرخ سود بانکی که از دیروز شکل عملیاتی به خود گرفت اگرچه به دنبال کاهش نرخ تورم است اما تصمیم‌گیری درباره نرخ سود بانکی باید با در نظر گرفتن جوانب مختلف چون توجه به نرخ سود و تسهیلات بانکی و... باشد که متاسفانه اینگونه نشد و بانک‌ها به نفع خود فقط نرخ سود سپرده‌ها را یکطرفه کاهش دادند و این درحالی است که نرخ سود وام بانکی بدون تغییر همچنان پابرجاست. البته در شرایط کنونی که اقتصاد کشور در رکود شدید به سر می‌برد و مراکز تولیدی صنعتی تشنه منابع بانکی هستند بی‌توجهی به کاهش نرخ سود تسهیلات رویکردی برخلاف تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی است. از طرف دیگر چون بانک‌ها سود وام و تسهیلات را با فرمول‌های خاص و شیوه‌های مختلف محاسبه می‌کنند بنابراین نرخ سود واقعی وام بانکی که
22 درصد است اما در عمل تا 25 درصد نیز می‌رسد و وام‌گیرنده بی‌پناه چون نیازمند منابع بانکی است تحت هر شرایطی تسلیم تصمیم بانک می‌شود. درحالی که دیروز اول تیرماه نرخ سود سپرده‌ها به ۱۵ درصد کاهش یافت، هنوز زمان کاهش نرخ سود تسهیلات بانکی مشخص نشده است. بر این اساس نرخ سود سالانه سپرده‌های بانکی با کاهش ۳ درصدی از ۱۸ به ۱۵ درصد رسید. البته طی روزهای اخیر چند بانک خصوصی آغاز این طرح را کلید زده و نرخ‌های سود سپرده خود را کاهش داده بودند. رئیس شورایعالی کانون بانک‌ها و موسسات اعتباری خصوصی طی نامه‌ای به رئیس کل بانک مرکزی و رئیس شورای هماهنگی بانک‌های دولتی این موضوع را اعلام کرده بود و در واقع با این اقدام قصد داشت به اجرای این طرح مشروعیت ببخشد. رئیس شورایعالی کانون بانک‌ها و موسسات اعتباری خصوصی در این نامه با موضوع تعدیل نرخ سود سپرده‌های بانکی آورده بود: «کوشش بانک مرکزی و دولت در کاهش نرخ تورم و تدارک زمینه‌های رشد بالنده در اقتصاد کشور، مدیران عامل بانک‌ها و موسسات اعتباری را بر آن داشت تا در چارچوب اقتصاد مقاومتی، اقدام و عملی متناسب با سیاست‌های اقتصادی دولت به‌عمل آورند. از این روز مدیران عامل سیستم بانکی کشور در بیستمین نشست مشترک خود که در تاریخ 23/3/1395 برگزار گردید، پیشنهاد نمودند از تاریخ 1/4/95 نرخ سود علی‌الحساب سپرده‌های مدت‌دار یک ساله خود را حداکثر معادل ۱۵ درصد قرار داده و نرخ سایر سپرده‌های کوتاه‌مدت به تناسب نرخ مزبور کاهش یابد». این اقدام بانک‌های خصوصی در ظاهر در راستای کاهش نرخ تورم و متناسب با آن بوده اما واقعیت این است که بالا بودن نرخ سود سپرده‌های بانکی در حالی که نرخ تورم در مرز تک‌رقمی قرار گرفته است، به ضرر بانک‌هاست. این واقعیت وقتی مشخص می‌شود که مشاهده کنیم هنوز تغییری در کاهش نرخ سود تسهیلات بانکی متناسب با کاهش نرخ سود سپرده‌ها اتفاق نیفتاده است. شاید به همین دلیل باشد که بانک‌های خصوصی بشدت برای کاهش نرخ سود سپرده‌های بانکی اصرار دارند. البته مدیران این بانک‌ها برای کاهش آن در آینده وعده داده‌اند اما زمان کاهش این نرخ مشخص نیست، این در حالی است که بخش تولید کشور هم‌اکنون با مشکلات فراوانی از جمله بالا بودن نرخ سود تسهیلات دست و پنجه نرم می‌کند. سیف نیز گفته است: تصمیمی که بانک‌ها برای کاهش ۱۵ درصدی سود سپرده بانکی گرفته‌اند در مسیر برنامه‌هایی است که بانک مرکزی ترسیم کرده و در عین حال بازار پول با عکس‌العمل طبیعی خود اهدافی را که بانک مرکزی ترسیم کرده است، محقق خواهد کرد. رئیس کانون بانک‌های خصوصی و موسسات اعتباری با بیان اینکه در آینده نه چندان دور نرخ سود تسهیلات هم کاهش می‌یابد، گفت: این تصمیم در پی اقدام داوطلبانه بانک‌ها و با توجه به کاهش نرخ تورم و حمایت بانک مرکزی از بازار
بین بانکی گرفته شده است. اما به اعتقاد برخی کارشناسان اقتصادی، این گفته‌ها یعنی اقدام داوطلبانه، نوعی فرافکنی است و در اصل بانک‌ها با این اقدام به نفع خود و نه به نفع سپرده‌گذاران عمل می‌کنند. سیدبهاءالدین حسینی‌هاشمی، تحلیلگر مسائل اقتصادی در گفت‌وگو با مهر، با تاکید بر اینکه امکان کاهش نرخ سود وجود ندارد، گفت: روند کاهشی نرخ سود قطعا به رشد و توسعه اقتصادی کمک می‌کند. یکی از پارامترهایی که به کاهش نرخ سود کمک می‌کند، نرخ تورم است. نرخ تورم در حال حاضر کاهش یافته اما الزاما قرار نیست نرخ سود هم کاهش پیدا کند. وی افزود: تقاضا بشدت افزایش یافته، طوری که برآورد می‌شود تقاضا برای پول از سیستم بانکی در بازار رسمی 2 برابر میزان عرضه است. وقتی این میزان 2 برابر باشد قطعا نرخ سود کاهش پیدا نخواهد کرد، چون کاهش نرخ سود تکافوی عرضه و تقاضا را نمی‌کند و به همین دلیل بالاتر خواهد بود. در عین حال اگر سیاست کاهش نرخ سود دستوری باشد، به ضرر سپرده‌گذاران و از طرف دیگر به نفع خود بانک‌هاست.
نرخ سود تسهیلات همچنان بیست وچند درصد است
رئیس کنفدراسیون صادرات ایران گفت: تجربه نشان داده هرگاه بانک‌ها نرخ سود سپرده را کاهش داده‌اند اما در کنار آن نرخ سود تسهیلات واحدهای صادراتی و تولیدی پایین نیامده است و امیدواریم این بار موضوع به شکل دیگری باشد. در چنین شرایطی با توجه به عملکرد بانک‌ها در یکی، دو سال اخیر این نگرانی وجود دارد که کاهش نرخ سود فقط مخصوص به سپرده‌ها بوده و عملاً نرخ سود تسهیلات ارائه‌شده به واحدهای تولیدی و صادراتی همان بیست‌وچند درصد باقی بماند که تنها در این میان درآمدزایی بیشتری نصیب بانک‌ها خواهد شد. محمد لاهوتی تصریح کرد: تجربه نشان داده بانک‌ها همواره با کاهش نرخ سود سپرده نرخ تسهیلات را تغییر نداده‌اند که در نتیجه چیزی جز افزایش قیمت تمام‌شده تولید در پی ندارد.