حسین علوی: حسن روحانی می‌گوید اگر عملکرد او و تیم مذاکره‌کننده‌اش نبود و برجام به بار نمی‌آمد، به ایران حمله نظامی می‌شد! او دیروز در یک‌سالگی امضای برجام، یعنی توافقی که براساس وعده‌های روحانی قرار بود باعث لغو تحریم‌ها و بهبود وضعیت معیشتی جامعه شود؛ گفت اعضای شورای امنیت برای حمله نظامی به ایران با یکدیگر توافق کرده بودند. به گزارش «وطن امروز»، او دیروز در جلسه هیات دولت و به مناسبت یک‌سالگی امضای برجام با تأکید بر اینکه یکی از موفقیت‌های برجام برداشتن سایه تهدید از سر مردم بود، گفت: پرونده ایران در شورای امنیت، در چارچوب فصل هفتم منشور سازمان ملل قرار داده شده بود که زمینه را برای حمله نظامی به ایران آماده کنند و حتی در این زمینه به تفاهم هم رسیده بودند. مذاکرات توانست بهانه برای تهدیدات را برطرف و قدرت سیاسی، حقوقی و فنی ما را برای جهانیان آشکار کند و روشن شد فعالیت هسته‌ای و غنی‌سازی، حق مسلم ملت ایران است. این اظهارنظر روحانی البته از آن جهت قابل تامل است که طی چند ماه گذشته و همزمان با بدعهدی‌های آمریکا در مسیر اجرای برجام که باعث تشدید بی‌اعتمادی افکار عمومی نسبت به اثرگذاری توافق هسته‌ای شد؛ مقامات دولتی به جای توضیح درباره ایجاد شرایط فعلی و عدم تحقق مطالبات معیشتی مردم در برجام، یک ادعای عجیب مطرح کرده و مدعی شدند امنیت کشور به خاطر توافق هسته‌ای است! ابتدا این مجید انصاری، معاون سابق پارلمانی حسن روحانی بود که در این‌باره اظهارنظر کرد. او مدعی شد مقامات فرانسه به حسن روحانی گفته‌اند در صورت عدم توافق طرفین بر سر برجام، به ایران حمله نظامی می‌شد. این اظهارنظر انصاری کمی بعد با تایید حسن روحانی همراه شد و او به مناسبت سالگرد رحلت بنیانگذار جمهوری اسلامی، گفت برجام سایه جنگ را از سر کشور برداشت! اما حالا و در اولین سالگرد امضای برجام و پس از آنکه برخی نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد 70 درصد جامعه ایرانی اعتقادی به اثرگذاری برجام بر معیشت خود ندارند؛ آرایش دولتی‌ها و حامیان آنها نشان می‌دهد آنها برای توجیه برجام به دنبال «تهدید‌تراشی» و سپس قرار دادن برجام به عنوان مانع این تهدید هستند. اظهارات دیروز حسن روحانی مبنی بر حتمی بودن حمله نظامی به ایران در صورت نبود برجام، در حالی مطرح شد که شب قبل از آن یعنی سه‌شنبه‌شب، ناصر هادیان از حامیان برجام نیز در شبکه خبر حرف‌هایی مشابه حرف‌های روحانی زد و او نیز مدعی شد برجام مانع حمله نظامی به ایران شده است! به اعتقاد کارشناسان، دلیل و انگیزه طرح چنین ادعاهایی، ناتوانی دولتی‌ها در راضی کردن مردم برای کارآمد نشان دادن برجام است. آنچه افکار عمومی از توافق هسته‌ای مطالبه می‌کرد؛ بهبود وضعیت معیشت بود. آنچه حسن روحانی در ایام تبلیغات انتخاباتی مطرح می‌کرد شعارهایی برای بهبود معیشت از طریق توافق هسته‌ای بود. در واقع مذاکرات هسته‌ای برای برداشته شدن تحریم‌ها صورت گرفت. بنابراین طرح ادعاهای امنیتی می‌تواند تلاشی برای به انحراف کشاندن صورت مساله برجام در افکار عمومی با هدف رضایت دادن مردم به همین شرایط فعلی باشد! البته موضوع تهدید نظامی ایران در حالی از سوی مقامات دولتی ایران مطرح می‌شود که بارها مقامات آمریکایی اذعان کرده‌اند آخرین راهکار آنها برای عقب‌نشاندن ایران از پیشبرد برنامه هسته‌ای خود؛ رژیم تحریم‌ها بوده است. هم جان کری و هم وندی شرمن بلافاصله پس از برجام اعلام کردند این توافق هسته‌ای تنها راهی بود که آمریکا می‌توانست برنامه هسته‌ای ایران را متوقف کند البته روایت وندی شرمن از جدی نبودن گزینه نظامی علیه ایران، روایت دقیق‌تری است. وندی شرمن 14 آوریل (26 فروردین) در یک سخنرانی، توضیحات مفصلی درباره ماجرای تمایل جدی اوباما به توافق هسته‌ای و میزان کارآمدی گزینه‌های مذاکره و جنگ مطرح کرد. شرمن با اشاره به آغاز مذاکرات پشت صحنه در عمان، گفت: «اوباما مجبور شد تصمیمی مهم بگیرد. ایران به دانش هسته‌ای مسلط شده بود و ما هم گزینه نظامی واقعی‌ای داشتیم اما حمله نظامی دانش ایران را نابود نمی‌کرد و آن وقت ایران چند سال بعد دوباره به صورت مخفی برنامه هسته‌ای خود را از سر می‌گرفت و نه‌تنها مشکل حل نمی‌شد، بلکه مشکلات بیشتری ایجاد می‌شد». وی افزود: «به همین جهت رئیس‌جمهور اجازه داد مذاکره‌کنندگان به ایران اعلام کنند ایران ممکن است بتواند یک برنامه بسیار محدود غیرنظامی داشته باشد و جهان هم سازوکار نظارتی محکمی را برای کسب اطمینان از صلح‌آمیز بودن برنامه ایران به کار می‌گیرد». شرمن گفت: «نگاه واقع‌بینانه رئیس‌جمهور اوباما» به توانمندی‌های ایران راه را برای پیشبرد مذاکرات باز کرد.
اظهاراتی به زیان کشور
البته غیر از ادعاهای تهدید نظامی، مواضع روحانی درباره وضعیت اجرای تعهدات طرف مقابل در برجام نیز حاکی از رضایت او است. او در این‌باره با اشاره به اینکه به واسطه توافق، تحریم‌های مربوط به هسته‌ای در همه زمینه‌ها برداشته شده، خاطرنشان کرد: البته در برخی زمینه‌ها از جمله بانک‌ها هنوز به روال مدنظر و مورد انتظار نرسیده‌ایم، هر چند قدم‌های خوبی در این راستا برداشته شده و ارتباطاتی با بانک‌های بزرگ دنیا برقرار شده است. این اظهارات روحانی در حالی است که مهم‌ترین رکن تحریم‌ها، انسداد مراودات بانکی با دنیا بوده است بنابراین در حوزه تحریم‌های هسته‌ای، مهم‌ترین تحریم، تحریم بانکی است. یعنی همان تحریمی که آمریکایی‌ها اجازه لغو عملی آن را نمی‌دهند. از سوی دیگر لغو نشدن این تحریم، باعث می‌شود تقریبا مصائب دوران قبل از برجام باقی بماند. به همین دلیل ولی‌الله سیف در اعتراض به سنگ‌اندازی آمریکایی‌ها بر سر از سرگیری تجارت بانک‌ها با ایران گفت دستاورد برجام برای ایران «تقریبا هیچ» بوده است. در اولین سالگرد امضای برجام آنچه کارشناسان را به صورت جدی نگران کرده است؛ مواضع مقامات دولتی است که می‌تواند در میزان بی‌تعهدی آمریکایی‌ها و سنگ‌اندازی آنها در مسیر اجرای برجام بسیار اثرگذار باشد. به اعتقاد کارشناسان، رضایت از وضعیت فعلی اجرای برجام یا طرح این ایده که برجام مانع جنگ شده پس دستاورد بزرگی است؛ می‌تواند باعث ترغیب آمریکایی‌ها به تداوم مسیر فعلی یعنی نقض برجام و سنگ‌اندازی در مسیر از سرگیری تجارت با ایران شود. بر همین اساس این مواضع در شکل‌گیری چهارچوب برآوردهای آمریکا درباره وضعیت فعلی ایران بسیار اثرگذار است.