شهرام اقبال‌زاده، دبیر انجمن نویسندگان کودک و نوجوان در این‌باره می‌گوید: بی‌تردید یکی از رویداد‌های مهم تاریخی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، شروع جنگ تحمیلی بوده است، بویژه تعرض صدام به خرمشهر که با شهید شدن رزمندگان و ویرانی‌های متعددی توأم بود. ما ملتی بودیم که بدون داشتن آمادگی قبلی در برابر این تجاوز و غارت ایستادگی کردیم تا توانستیم خرمشهر را از اشغال بعثی‌ها نجات دهیم. اقبال‌زاده اینگونه سخنان خود را پی می‌گیرد: بعد از پایان هشت سال دفاع مقدس آثار متعددی با این محوریت در ادبیات کودک و نوجوان پدید آمد که نمونه بارز آن داستان بلند «شبی که جرواسک نخواند» نوشته جمشید خانیان است. به‌طوری که این نویسنده سعی کرد در این اثر، ساعت‌های نخستین اشغال خرمشهر را خوب به تصویر بکشد. وی افزود: در «شبی که جرواسک نخواند» ما با یک راوی نوجوان مواجه هستیم که بعد از به هم خوردن مراسم خواستگاری خواهرش با خانواده‌اش مهاجرت می‌کند و به نوعی درگیر مسأله جنگ می‌شود.
خانیان از معدود نویسندگانی است که توانسته قصه جنگ را در این کتاب خود به خوبی برای مخاطب ترسیم کند. این اثر نوجوانانه در زمره ادبیات پایداری طبقه‌بندی می‌شود و توانست در جایزه ادبی مهرگان نیز نامزد بشود. اقبال‌زاده ادامه می‌دهد: رمان «حیاط خلوت» فرهاد حسن‌زاده از دیگر نمونه کتاب‌های نوجوانانه در زمینه ادبیات پایداری است که موضوعش در دو شهر آبادان و خرمشهر می‌گذرد و به روایت نسل مظلوم و از جان‌گذشته‌ای می‌پردازد که با شهامت در برابر دشمنان ایستادگی کردند. او ادامه می دهد: در حال حاضر ما در انجمن نویسندگان کودک و نوجوان دارای کار‌گروه‌های مختلفی هستیم. هرچند به‌طور خاص در این مدت روی ادبیات پایداری کار نکرده‌ایم ولی ادبیات پایداری را جزو ادبیات داستانی می‌دانیم و در این‌باره فعالیت‌هایی از جانب نویسندگان
انجام شده است.
محمد ایوبی نیز در این باره اعتقاد دارد: من به شخصه کوشیده‌ام در آثاری چون «آواز طولانی جنوب» و «اندوه جنوبی» به روایت وقایع خرمشهر در زمان جنگ بپردازم. این نویسنده ادامه می‌دهد: دلیلش هم این است که من چیزی حدود 28 سال در خرمشهر زندگی کردم و نوع زندگی در خرمشهر و مسائل آن در زمان هشت سال جنگ تحمیلی را کاملا می‌شناختم. او درباره تم آثارش چنین می‌گوید: من در «اندوه جنوبی» با الهام از خرمشهر به روایت زندگی افرادی پرداختم که پیش از شروع جنگ به عراق رفت و آمد داشتند؛ حالا این رفت و آمد یا به واسطه داشتن اقوام در عراق بود یا داد و ستد‌های تجاری. در زمان جنگ این آدم‌ها به دستور صدام به ایران برگردانده شدند و حتی اوراق هویت آنها توسط عراق گرفته شد. من در این کتاب قصد داشتم ضمن ترسیم نموداری از حال و هوای خرمشهر به مخاطب نشان دهم در طول هشت سال دفاع مقدس چه انسان‌های بی‌گناهی قربانی جنایت صدام شدند. این داستان ته‌مایه واقعی دارد یعنی من با شخصیت‌های «اندوه جنوبی» از نزدیک آشنا بوده‌ام و بعضی آنها را می‌شناسم. ایوبی اضافه می‌کند: در داستان «پایی برای دویدن» نیز تمام تلاش من برای نشان دادن تبعات جنگ بوده است. او در عین حال متذکر می‌شود: نکته‌ای که باید به آن اشاره کنم این است که ما این سال‌ها بیش از آنکه به ادبیات انقلاب بپردازیم به ادبیات دفاع مقدس پرداختیم، شاید به این خاطر که ما بعد از انقلاب بلافاصله وارد جنگ شدیم، بنابراین از نگارش داستان‌هایی درباره پیروزی انقلاب بازماندیم و جز چند اثر داستانی انگشت‌شمار کار چندانی در این زمینه انجام نداده‌ایم.
عباس جهانگیریان درباره تجلی حماسه خرمشهر در ادبیات کودک و نوجوان می‌گوید: به محض آزادسازی خرمشهر من شعری سرودم که «خرمشهر بمان» نام داشت و در واقع احساس صادقانه مرا نسبت به خرمشهر نشان می‌داد. این شعر تاکنون بارها از رادیو و تلویزیون پخش شده است. این نویسنده و نمایشنامه‌نویس ادامه می‌دهد: البته جز سرودن شعر «خرمشهر بمان»فعالیت‌های مکتوبی نیز انجام داده‌ام که نمونه‌اش کتابی با عنوان «دفترچه مشکل‌گشا» بوده که با محوریت ادبیات پایداری نوشته شده است. من در این کتاب به روایت زندگی پیرزن، تنهایی که پسرش را به اسارت به عراق برده‌اند، پرداخته و سعی کرده‌ام دغدغه‌ها و تنهایی‌های بازماندگان جنگ را مورد کاوش قرار دهم.
وی اضافه می‌کند: در زمینه ادبیات پایداری بیش از انتشار آثار داستانی با کارهای پژوهشی مواجه بوده‌ایم اما می‌توان گفت در هر دو حوزه به شکل جدی به آسیب‌شناسی نپرداخته‌ایم. در صورتی که جنگ ما این قابلیت را دارد که در قالب‌های داستان، نمایشنامه و... به رشته تحریر درآید. او اینگونه ختم کلام می‌کند: اما فراموش نکنیم که ادبیات جنگ را نباید سفارشی نوشت، این نوع نوشتن ایمان و صداقت می‌خواهد. در واقع نویسنده باید دغدغه نوشتن از جنگ داشته باشد تا بتواند اثر ماندگاری ارائه کند اما متاسفانه بخشی از ادبیات پایداری ما متکی به سفارشی‌نویسی است.
احمد بیگدلی اما از موضوع خرمشهر فراتر می‌رود و به کلیت ادبیات دفاع مقدس می‌پردازد: اگر بخواهیم نگاهی کلی به ادبیات دفاع مقدس داشته باشیم باید بگوییم آثار ارزشمند در این حوزه اندک است. این نویسنده ادامه می‌دهد: البته مجموعه داستان‌های خوبی در زمینه ادبیات دفاع مقدس به نسبت رمان چاپ شده است، شاید به این خاطر که نویسندگان در زمینه نگارش رمان دفاع مقدس به سفارشی‌نویسی روی آورده‌اند اما در این راستا به‌عنوان مثال زمانی که من به نگارش رمان «زمانی برای پنهان شدن» مشغول بودم واقعا از سفارشی‌نویسی پرهیز کردم، ضمن اینکه این اثر کاملا از دل خودم برآمده بود. او می‌گوید: در حال حاضر بنیاد شهید به جمع‌آوری خاطرات شهدا و آزادگان پرداخته است. اما متاسفانه اغلب این متون آثار باارزش و منسجمی به لحاظ ادبی و فنی نیستند بویژه اینکه اغلب این آثار شعارزده هستند و از تبیین بیان خلاقانه هنری به دورند. بیگدلی تصریح می‌کند: متاسفانه ما به ادبیات دفاع مقدس نگاه ابزاری کرده‌ایم نه نگاه خلاقانه و کار را در برخی آثار به جایی رسانده ایم که مخاطب دلزده شده است. او ادامه می‌دهد: علاوه بر این، سوژه ادبیات دفاع مقدس از سوی بعضی نویسندگان به سمت تکراری شدن پیش رفته و حقیقت پشت سیم‌خاردارهای زمان جنگ، ایثارگران و رزمندگان مکتوم مانده است.
مصطفی خرامان معتقد است: نباید موضوع پایداری را محدود به خرمشهر کنیم و باید تمام دوران دفاع مقدس را برای کودکان به نثر و نظم درآوریم. این نویسنده کودک و نوجوان می‌گوید: من با انتشار دو کتاب «حادثه چهارم» و «مزه زندگی» سابقه فعالیت در زمینه رمان ادبیات پایداری برای طیف نوجوان را داشته‌ام اما جا دارد در این حیطه از کارهای سفارشی‌نویسی پرهیز شود تا بتوانیم حقیقت جنگ را آن‌طور که باید، تصویر کنیم. در واقع آثار ادبیات پایداری ضرورت دارد که خودجوش باشد و نویسنده در عین داشتن دغدغه، صداقت و اشراف، وقت کافی برای آن صرف کند. وی می‌افزاید: حتی اگر نویسنده‌ای دارای تمام این مولفه‌ها نیز باشد، نوشتن از جنگ نیازمند پژوهش و مطالعه است اما اغلب کتاب‌هایی که ماحصل سفارشی‌نویسی‌اند به لحاظ ساختار و محتوا شبیه یکدیگر هستند. همانطور که اشاره کردم نگارش جنگ به مطالعه و تحقیقات میدانی احتیاج دارد و نویسنده باید فرصت کافی برای نوشتن داشته باشد، نه اینکه سفارش‌دهنده در نهایت ضیق وقت کار را به نویسنده سفارش دهد و نویسنده نیز در دقیقه 90 اثر را بنویسد. مسلما در چنین شرایطی، اثر پخته و به تکامل رسیده‌ای شکل نخواهد گرفت و ماندگار نخواهد شد. نویسنده کتاب «فرشته‌ها از کجا می‌آیند» اضافه می‌کند: وقتی نگارش آثار سفارشی افزایش می‌یابد، نویسندگانی که بحق است درباره جنگ بنویسند، در خود احساس نیاز به نوشتن از این موضوع نمی‌کنند، در نتیجه آثار سفارشی در سطح نازل ارائه می‌شوند و مخاطب رغبتی به خواندن آنها نشان نمی‌دهد. او تاکید می‌کند: بویژه سفارشی‌نویسی در حوزه ادبیات کودک و نوجوان آسیب‌های زیادی به این حوزه وارد می‌کند و برای نوجوانان از جذابیت به دور است. او متذکر می‌شود: سیاستگذاران فرهنگی باید با درایت بیشتری به جای روی آوردن به سفارشی‌نویسی از نویسندگان پشتیبانی کنند تا آثاری مطلوب و با کیفیت در این وادی به رشته تحریر درآید.
فرهاد حسن‌زاده هم می‌گوید: تصور من بر این است که آثاری از رهگذر ادبیات پایداری می‌توانند به درجه متعالی دست یابند که از درون خود نویسنده برآمده باشند. این نویسنده کودک و نوجوان ادامه می‌دهد: من یک آبادانی هستم و سعی کرده‌ام در دو کتاب اخیرم بویژه «حیاط خلوت» دغدغه خود را از جنگ مکتوب کنم. در واقع من خود را موظف دانسته‌ام تا تاریخ کشور خود را برای نوجوانان بنویسم. او سخنش را اینگونه پی می‌گیرد: اما اینکه چرا آثار داستانی در گونه ادبیات دفاع مقدس کمتر نوشته می‌شوند به نگاه جانبدارانه متولیان فرهنگی برمی‌گردد، ضمن اینکه آثار پژوهشی نیز در این زمینه اندک انجام شده است. این مساله در حالی صورت می‌گیرد که جا دارد به مقوله جنگ از ابعاد مختلف نگاه شود. من در رمان«حیاط خلوت» دو نوجوان که به نوعی با جنگ مواجه می‌شوند را نشان داده‌ام. در این مواجهه نوجوانی می‌ماند و دیگری می‌رود. اساسا رمان در دو شهر آبادان و خرمشهر می‌گذرد و به دغدغه‌ها و کشمکش‌های آدم‌ها با خودشان اختصاص دارد. حسن‌زاده در پایان می‌گوید: تصور می‌کنم برای نوشتن یک اثر با مضمون ادبیات پایداری، حتما لازم نیست روی آبادان و خرمشهر تمرکز کنیم بلکه می‌توانیم روح میهن‌پرستی را در کودکان و نوجوانانمان تقویت کنیم و از قهرمانان ملی- مذهبی حرف بزنیم.
شهریار عباسی، نویسنده رمان «زنی پنهان میان واژه‌ها» نیز معتقد است: هر جنگی در همه جای دنیا همواره دستمایه خوبی برای تبدیل شدن به داستان است زیرا جنگ همیشه با حادثه همراه بوده است بویژه جنگ ایران و عراق که تمام اقشار و طیف‌های جامعه را درگیر خود ساخت. او یادآور می‌شود: در حال حاضر آثار سینمایی و حتی ادبی بسیاری در کشورهای اروپایی ساخته می‌شود که با بن‌مایه جنگ جهانی تولید شده‌اند. در واقع جنگ می‌تواند ادبیات را دگرگون کند. وی می‌افزاید: فراموش نکنیم که نوشتن از جنگ تنها محدود به عده‌ای از نویسندگان نباشد بلکه تمام نویسندگان بتوانند خارج از این انحصار به نگارش از جنگ بپردازند زیرا جنگ همانطور که اشاره کردم، حادثه‌ای عظیم و زمان‌بر است که تک‌تک افراد جامعه را تحت‌تاثیر خود قرار داده است، پس همه می‌توانند به نوشتن از آن بپردازند. صرف‌نظر از این مساله، نویسنده‌ای که می‌خواهد از جنگ بنویسد نباید به قهرمان‌پردازی بپردازد بلکه بهتر است واقعیت‌های جنگ تصویر شود تا کتاب نزد مخاطبان ملموس‌تر شود. این نویسنده ادامه می‌دهد: دست‌اندرکاران و سیاستگذاران فرهنگی باید به وسعت دید خود نسبت به نگارش آثار ادبیات پایداری بپردازند تا واقعیت‌های جنگ منعکس شود. من به شخصه در رمان «می‌خواهم یک نامه کوتاه بنویسم» که با مضمون جنگ ارائه شده است، کوشیده‌ام بیش از آرمان‌پروری به بازتاب حقایق جنگ بپردازم. این اعتقاد من است که در مواجهه با ادبیات همواره با خود صادق باشم. عباسی می‌افزاید: «می‌خواهم یک نامه کوتاه بنویسم» در عین اینکه برای طیف بزرگسال نوشته شده به روایت ماجرای دو نوجوان خرم‌آبادی می‌پردازد که اواخر جنگ وسوسه می‌شوند به جبهه بروند و در نهایت، آنکه برای رفتن به جبهه مصمم‌تر است از رفتن باز می‌ماند و آنکه تردیدش در رفتن بیشتر است رهسپار جبهه می‌شود.
من در این کتاب قصد داشتم به مخاطب نشان دهم آدم‌هایی که به جبهه‌ها آمدند و حق‌طلبانه جنگیدند، آدم‌های عجیب و غریبی نبودند بلکه همین بچه‌های کوچه و خیابان خودمان بودند. خرمشهر در ادبیات کودکان و نوجوانان
داستان یک شهر
شهرام اقبال‌زاده، دبیر انجمن نویسندگان کودک و نوجوان در این‌باره می‌گوید: بی‌تردید یکی از رویداد‌های مهم تاریخی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، شروع جنگ تحمیلی بوده است، بویژه تعرض صدام به خرمشهر که با شهید شدن رزمندگان و ویرانی‌های متعددی توأم بود. ما ملتی بودیم که بدون داشتن آمادگی قبلی در برابر این تجاوز و غارت ایستادگی کردیم تا توانستیم خرمشهر را از اشغال بعثی‌ها نجات دهیم. اقبال‌زاده اینگونه سخنان خود را پی می‌گیرد: بعد از پایان هشت سال دفاع مقدس آثار متعددی با این محوریت در ادبیات کودک و نوجوان پدید آمد که نمونه بارز آن داستان بلند «شبی که جرواسک نخواند» نوشته جمشید خانیان است. به‌طوری که این نویسنده سعی کرد در این اثر، ساعت‌های نخستین اشغال خرمشهر را خوب به تصویر بکشد. وی افزود: در «شبی که جرواسک نخواند» ما با یک راوی نوجوان مواجه هستیم که بعد از به هم خوردن مراسم خواستگاری خواهرش با خانواده‌اش مهاجرت می‌کند و به نوعی درگیر مسأله جنگ می‌شود.
خانیان از معدود نویسندگانی است که توانسته قصه جنگ را در این کتاب خود به خوبی برای مخاطب ترسیم کند. این اثر نوجوانانه در زمره ادبیات پایداری طبقه‌بندی می‌شود و توانست در جایزه ادبی مهرگان نیز نامزد بشود. اقبال‌زاده ادامه می‌دهد: رمان «حیاط خلوت» فرهاد حسن‌زاده از دیگر نمونه کتاب‌های نوجوانانه در زمینه ادبیات پایداری است که موضوعش در دو شهر آبادان و خرمشهر می‌گذرد و به روایت نسل مظلوم و از جان‌گذشته‌ای می‌پردازد که با شهامت در برابر دشمنان ایستادگی کردند. او ادامه می دهد: در حال حاضر ما در انجمن نویسندگان کودک و نوجوان دارای کار‌گروه‌های مختلفی هستیم. هرچند به‌طور خاص در این مدت روی ادبیات پایداری کار نکرده‌ایم ولی ادبیات پایداری را جزو ادبیات داستانی می‌دانیم و در این‌باره فعالیت‌هایی از جانب نویسندگان
انجام شده است.
محمد ایوبی نیز در این باره اعتقاد دارد: من به شخصه کوشیده‌ام در آثاری چون «آواز طولانی جنوب» و «اندوه جنوبی» به روایت وقایع خرمشهر در زمان جنگ بپردازم. این نویسنده ادامه می‌دهد: دلیلش هم این است که من چیزی حدود 28 سال در خرمشهر زندگی کردم و نوع زندگی در خرمشهر و مسائل آن در زمان هشت سال جنگ تحمیلی را کاملا می‌شناختم. او درباره تم آثارش چنین می‌گوید: من در «اندوه جنوبی» با الهام از خرمشهر به روایت زندگی افرادی پرداختم که پیش از شروع جنگ به عراق رفت و آمد داشتند؛ حالا این رفت و آمد یا به واسطه داشتن اقوام در عراق بود یا داد و ستد‌های تجاری. در زمان جنگ این آدم‌ها به دستور صدام به ایران برگردانده شدند و حتی اوراق هویت آنها توسط عراق گرفته شد. من در این کتاب قصد داشتم ضمن ترسیم نموداری از حال و هوای خرمشهر به مخاطب نشان دهم در طول هشت سال دفاع مقدس چه انسان‌های بی‌گناهی قربانی جنایت صدام شدند. این داستان ته‌مایه واقعی دارد یعنی من با شخصیت‌های «اندوه جنوبی» از نزدیک آشنا بوده‌ام و بعضی آنها را می‌شناسم. ایوبی اضافه می‌کند: در داستان «پایی برای دویدن» نیز تمام تلاش من برای نشان دادن تبعات جنگ بوده است. او در عین حال متذکر می‌شود: نکته‌ای که باید به آن اشاره کنم این است که ما این سال‌ها بیش از آنکه به ادبیات انقلاب بپردازیم به ادبیات دفاع مقدس پرداختیم، شاید به این خاطر که ما بعد از انقلاب بلافاصله وارد جنگ شدیم، بنابراین از نگارش داستان‌هایی درباره پیروزی انقلاب بازماندیم و جز چند اثر داستانی انگشت‌شمار کار چندانی در این زمینه انجام نداده‌ایم.
عباس جهانگیریان درباره تجلی حماسه خرمشهر در ادبیات کودک و نوجوان می‌گوید: به محض آزادسازی خرمشهر من شعری سرودم که «خرمشهر بمان» نام داشت و در واقع احساس صادقانه مرا نسبت به خرمشهر نشان می‌داد. این شعر تاکنون بارها از رادیو و تلویزیون پخش شده است. این نویسنده و نمایشنامه‌نویس ادامه می‌دهد: البته جز سرودن شعر «خرمشهر بمان»فعالیت‌های مکتوبی نیز انجام داده‌ام که نمونه‌اش کتابی با عنوان «دفترچه مشکل‌گشا» بوده که با محوریت ادبیات پایداری نوشته شده است. من در این کتاب به روایت زندگی پیرزن، تنهایی که پسرش را به اسارت به عراق برده‌اند، پرداخته و سعی کرده‌ام دغدغه‌ها و تنهایی‌های بازماندگان جنگ را مورد کاوش قرار دهم.
وی اضافه می‌کند: در زمینه ادبیات پایداری بیش از انتشار آثار داستانی با کارهای پژوهشی مواجه بوده‌ایم اما می‌توان گفت در هر دو حوزه به شکل جدی به آسیب‌شناسی نپرداخته‌ایم. در صورتی که جنگ ما این قابلیت را دارد که در قالب‌های داستان، نمایشنامه و... به رشته تحریر درآید. او اینگونه ختم کلام می‌کند: اما فراموش نکنیم که ادبیات جنگ را نباید سفارشی نوشت، این نوع نوشتن ایمان و صداقت می‌خواهد. در واقع نویسنده باید دغدغه نوشتن از جنگ داشته باشد تا بتواند اثر ماندگاری ارائه کند اما متاسفانه بخشی از ادبیات پایداری ما متکی به سفارشی‌نویسی است.
احمد بیگدلی اما از موضوع خرمشهر فراتر می‌رود و به کلیت ادبیات دفاع مقدس می‌پردازد: اگر بخواهیم نگاهی کلی به ادبیات دفاع مقدس داشته باشیم باید بگوییم آثار ارزشمند در این حوزه اندک است. این نویسنده ادامه می‌دهد: البته مجموعه داستان‌های خوبی در زمینه ادبیات دفاع مقدس به نسبت رمان چاپ شده است، شاید به این خاطر که نویسندگان در زمینه نگارش رمان دفاع مقدس به سفارشی‌نویسی روی آورده‌اند اما در این راستا به‌عنوان مثال زمانی که من به نگارش رمان «زمانی برای پنهان شدن» مشغول بودم واقعا از سفارشی‌نویسی پرهیز کردم، ضمن اینکه این اثر کاملا از دل خودم برآمده بود. او می‌گوید: در حال حاضر بنیاد شهید به جمع‌آوری خاطرات شهدا و آزادگان پرداخته است. اما متاسفانه اغلب این متون آثار باارزش و منسجمی به لحاظ ادبی و فنی نیستند بویژه اینکه اغلب این آثار شعارزده هستند و از تبیین بیان خلاقانه هنری به دورند. بیگدلی تصریح می‌کند: متاسفانه ما به ادبیات دفاع مقدس نگاه ابزاری کرده‌ایم نه نگاه خلاقانه و کار را در برخی آثار به جایی رسانده ایم که مخاطب دلزده شده است. او ادامه می‌دهد: علاوه بر این، سوژه ادبیات دفاع مقدس از سوی بعضی نویسندگان به سمت تکراری شدن پیش رفته و حقیقت پشت سیم‌خاردارهای زمان جنگ، ایثارگران و رزمندگان مکتوم مانده است.
مصطفی خرامان معتقد است: نباید موضوع پایداری را محدود به خرمشهر کنیم و باید تمام دوران دفاع مقدس را برای کودکان به نثر و نظم درآوریم. این نویسنده کودک و نوجوان می‌گوید: من با انتشار دو کتاب «حادثه چهارم» و «مزه زندگی» سابقه فعالیت در زمینه رمان ادبیات پایداری برای طیف نوجوان را داشته‌ام اما جا دارد در این حیطه از کارهای سفارشی‌نویسی پرهیز شود تا بتوانیم حقیقت جنگ را آن‌طور که باید، تصویر کنیم. در واقع آثار ادبیات پایداری ضرورت دارد که خودجوش باشد و نویسنده در عین داشتن دغدغه، صداقت و اشراف، وقت کافی برای آن صرف کند. وی می‌افزاید: حتی اگر نویسنده‌ای دارای تمام این مولفه‌ها نیز باشد، نوشتن از جنگ نیازمند پژوهش و مطالعه است اما اغلب کتاب‌هایی که ماحصل سفارشی‌نویسی‌اند به لحاظ ساختار و محتوا شبیه یکدیگر هستند. همانطور که اشاره کردم نگارش جنگ به مطالعه و تحقیقات میدانی احتیاج دارد و نویسنده باید فرصت کافی برای نوشتن داشته باشد، نه اینکه سفارش‌دهنده در نهایت ضیق وقت کار را به نویسنده سفارش دهد و نویسنده نیز در دقیقه 90 اثر را بنویسد. مسلما در چنین شرایطی، اثر پخته و به تکامل رسیده‌ای شکل نخواهد گرفت و ماندگار نخواهد شد. نویسنده کتاب «فرشته‌ها از کجا می‌آیند» اضافه می‌کند: وقتی نگارش آثار سفارشی افزایش می‌یابد، نویسندگانی که بحق است درباره جنگ بنویسند، در خود احساس نیاز به نوشتن از این موضوع نمی‌کنند، در نتیجه آثار سفارشی در سطح نازل ارائه می‌شوند و مخاطب رغبتی به خواندن آنها نشان نمی‌دهد. او تاکید می‌کند: بویژه سفارشی‌نویسی در حوزه ادبیات کودک و نوجوان آسیب‌های زیادی به این حوزه وارد می‌کند و برای نوجوانان از جذابیت به دور است. او متذکر می‌شود: سیاستگذاران فرهنگی باید با درایت بیشتری به جای روی آوردن به سفارشی‌نویسی از نویسندگان پشتیبانی کنند تا آثاری مطلوب و با کیفیت در این وادی به رشته تحریر درآید.
فرهاد حسن‌زاده هم می‌گوید: تصور من بر این است که آثاری از رهگذر ادبیات پایداری می‌توانند به درجه متعالی دست یابند که از درون خود نویسنده برآمده باشند. این نویسنده کودک و نوجوان ادامه می‌دهد: من یک آبادانی هستم و سعی کرده‌ام در دو کتاب اخیرم بویژه «حیاط خلوت» دغدغه خود را از جنگ مکتوب کنم. در واقع من خود را موظف دانسته‌ام تا تاریخ کشور خود را برای نوجوانان بنویسم. او سخنش را اینگونه پی می‌گیرد: اما اینکه چرا آثار داستانی در گونه ادبیات دفاع مقدس کمتر نوشته می‌شوند به نگاه جانبدارانه متولیان فرهنگی برمی‌گردد، ضمن اینکه آثار پژوهشی نیز در این زمینه اندک انجام شده است. این مساله در حالی صورت می‌گیرد که جا دارد به مقوله جنگ از ابعاد مختلف نگاه شود. من در رمان«حیاط خلوت» دو نوجوان که به نوعی با جنگ مواجه می‌شوند را نشان داده‌ام. در این مواجهه نوجوانی می‌ماند و دیگری می‌رود. اساسا رمان در دو شهر آبادان و خرمشهر می‌گذرد و به دغدغه‌ها و کشمکش‌های آدم‌ها با خودشان اختصاص دارد. حسن‌زاده در پایان می‌گوید: تصور می‌کنم برای نوشتن یک اثر با مضمون ادبیات پایداری، حتما لازم نیست روی آبادان و خرمشهر تمرکز کنیم بلکه می‌توانیم روح میهن‌پرستی را در کودکان و نوجوانانمان تقویت کنیم و از قهرمانان ملی- مذهبی حرف بزنیم.
شهریار عباسی، نویسنده رمان «زنی پنهان میان واژه‌ها» نیز معتقد است: هر جنگی در همه جای دنیا همواره دستمایه خوبی برای تبدیل شدن به داستان است زیرا جنگ همیشه با حادثه همراه بوده است بویژه جنگ ایران و عراق که تمام اقشار و طیف‌های جامعه را درگیر خود ساخت. او یادآور می‌شود: در حال حاضر آثار سینمایی و حتی ادبی بسیاری در کشورهای اروپایی ساخته می‌شود که با بن‌مایه جنگ جهانی تولید شده‌اند. در واقع جنگ می‌تواند ادبیات را دگرگون کند. وی می‌افزاید: فراموش نکنیم که نوشتن از جنگ تنها محدود به عده‌ای از نویسندگان نباشد بلکه تمام نویسندگان بتوانند خارج از این انحصار به نگارش از جنگ بپردازند زیرا جنگ همانطور که اشاره کردم، حادثه‌ای عظیم و زمان‌بر است که تک‌تک افراد جامعه را تحت‌تاثیر خود قرار داده است، پس همه می‌توانند به نوشتن از آن بپردازند. صرف‌نظر از این مساله، نویسنده‌ای که می‌خواهد از جنگ بنویسد نباید به قهرمان‌پردازی بپردازد بلکه بهتر است واقعیت‌های جنگ تصویر شود تا کتاب نزد مخاطبان ملموس‌تر شود. این نویسنده ادامه می‌دهد: دست‌اندرکاران و سیاستگذاران فرهنگی باید به وسعت دید خود نسبت به نگارش آثار ادبیات پایداری بپردازند تا واقعیت‌های جنگ منعکس شود. من به شخصه در رمان «می‌خواهم یک نامه کوتاه بنویسم» که با مضمون جنگ ارائه شده است، کوشیده‌ام بیش از آرمان‌پروری به بازتاب حقایق جنگ بپردازم. این اعتقاد من است که در مواجهه با ادبیات همواره با خود صادق باشم. عباسی می‌افزاید: «می‌خواهم یک نامه کوتاه بنویسم» در عین اینکه برای طیف بزرگسال نوشته شده به روایت ماجرای دو نوجوان خرم‌آبادی می‌پردازد که اواخر جنگ وسوسه می‌شوند به جبهه بروند و در نهایت، آنکه برای رفتن به جبهه مصمم‌تر است از رفتن باز می‌ماند و آنکه تردیدش در رفتن بیشتر است رهسپار جبهه می‌شود.
من در این کتاب قصد داشتم به مخاطب نشان دهم آدم‌هایی که به جبهه‌ها آمدند و حق‌طلبانه جنگیدند، آدم‌های عجیب و غریبی نبودند بلکه همین بچه‌های کوچه و خیابان خودمان بودند. ارسال نظر
پربیننده