روز گذشته، بخش نخست گفت و گو با سیده زهرا حسینی راوی کتاب «دا» منتشر شد. بخش دوم و پایانی گفت و گو در پی می آید:
بچه توی خواب مرده بود؟
شاید باور نکنید اما پشهبند بچه کاملا آب شده بود و اطرافش پر از ترکش بود و خودش اصلا تکان نمیخورد. حتی یک پاره آجر بزرگ روی بچه افتاده بود ولی از تن عبدالله یک قطره خون هم خارج نشده بود. با این حال بچه به خواست خداوند زنده ماند! او حتی از خواب بیدار نشده بود. آنجا بود که وقتی کودکم را در آغوش گرفتم پی بردم که مادرم و تمام مادرانی که عزیزانشان را از دست دادهاند، چه میکشند. امروز عبدالله 27 ساله است و داماد هم شده. به هر حال من همیشه خواب پدر و برادرم را میبینم بویژه خواب علی را. مادرم همیشه ناراحت بود که چرا علی به خواب او نمیآید و من میگفتم از بس گریه میکنی، علی از تو دلگیر است.
وقتی به خرمشهر میرویم حین تماشای نخلهای سوخته و بدون سر، نوای غمناک «ممد نبودی ببینی» را میشنویم و بیاختیار یادمان میافتد که این شعر زمان فتح خرمشهر در فراق شهید محمد جهانآرا سروده شد. اگر ممکن است درباره ابعاد شخصیتی او بگویید.
به نظرم جهانآرا واقعا شخصیت خاصی بود و ابعاد وجودیاش از گستردگی خاصی برخوردار بود. با وجود اینکه او فرمانده جنگ بود اما رؤوف و مهربان بود و ذرهای خشونت نداشت. موقع شهادت 27 سال داشت ولی برای همه رزمندگان یک پدر بود. وقتی یکی از بچهها شهید میشد گریه نمیکرد. به دلجویی دیگر بچهها میشتافت و میگفت ناراحت نباشید اگر یکی از ما شهید میشود امام که هست. او همیشه عاشق امام خمینی(ره) و تابع رهبر بود اما در خفا میگریست. او آدم عجیبی بود. یادم هست گروههای سه نفرهای ترتیب میداد تا به شهرها بروند و به آوارهها کمک کنند. ببینید این خیلی مهم است. او هم پشت جبهه را داشت و هم خود جبهه را. حتی زمانی پیش میآمد که میتوانست ساعات اندکی را کنار خانوادهاش سپری کند اما نمیرفت و به جای آن به خانواده رزمندگان رسیدگی میکرد. جهانآرا برای ما در یک کلمه در جبهه پدر بود. برای همین است که وقتی شعر «ممد نبودی ببینی» خوانده میشود آدم احساس اندوه عجیبی میکند. وقتی جهانآرا شهید شد همه ما احساس یتیمی میکردیم. وقتی او شهید شد من نامزد کرده بودم. به خودم گفتم بهتر است نامزدی را به هم بزنم. دیگر بدون جهانآرا این وصلت چه فایدهای دارد. احساس کردم علاوه بر اینکه فرماندهمان شهید شده، یک انسان واقعی هم از دست رفته است. او به بچهها در جبهه توصیه میکرد افراطی عمل نکنند. شادی و عروسی به جای خود، عزا، دعا، نماز و... هم همینطور.
وقتی سوم خرداد خرمشهر آزاد شد احساس خود شما چگونه بود؟
میدانید ما پیش از آن دو بار خرمشهر را از دست داده بودیم. یک دوره سلیمانیه را از دست دادیم تا خرمشهر را بگیریم و یک دوره هرات را. زیرا خرمشهر از دیرباز بندر استراتژیک بود و تقریبا بزرگترین بندر خاورمیانه محسوب میشود. به طوری که در خرمشهر اتاق بازرگانیهای وسیعی از تمام کشورها وجود داشت. بار سوم دیگر گروکشی نکردیم تا خرمشهر را به دست بیاوریم. این بار ذلت و ننگ را نپذیرفتیم و تن به جنگ دادیم تا این فتح نصیبمان شد. با وجود اینکه تمام جنگ علیه ما بود اسمش این بود که ما با عراق میجنگیم ولی پشت پرده ابرقدرتهایی چون شوروی و آمریکا فعالیت میکردند؛ با انواع ناوچهها، سلاحهای پیشرفته، تکاورهای آموزش دیده در اسرائیل.
و انواع سلاحهای شیمیایی...
بله و با ما که با دست خالی و تنها خواهان استقلال بودیم جنگیدند. جنگ ما در واقع تاوان استقلالمان بود، در حالی که مردم آن زمان تجربه جنگ نداشتند. هرچند ایمانشان به خدا قوی بود و به اهلبیت (ع) و رهبر دانا «امام خمینی (ره)» متوسل شده بودند، بنابراین چون برحق بودیم پیروز شدیم. از احساس من نسبت به آزادی خرمشهر پرسیدید، باید بگویم وقتی خرمشهر آزاد شد دلمان کلی گرفت و این مصداق را که «در بهار آزادی جای شهدا خالی» و «ممد نبودی ببینی شهر آزاد شده» را با تمام وجود حس کردیم.
هرچند دیگر از خرمشهر تنها ویرانهای باقی مانده بود.
درست است. همه جای شهر ویران شده بود. ما جزو نخستین کسانی بودیم که بعد از آزادی وارد خرمشهر شدیم چون آن زمان مسؤولیت امنیت شهر برعهده همسرم بود. به هر حال حتم دارم روح شهدایی که برای این جنگ از جان خود مایه گذاشته بودند همیشه حاضر و ناظر به اعمال ما است. امیدوارم امروز ما جلوی آنها سرافکنده نباشیم تا وقتی از ما پرسیدند که بعد از ما چکار کردید چیزی برای گفتن داشته باشیم. گفت و گوی «وطن امروز» با سیده زهرا حسینی، راوی کتاب «دا»
با شهادت« جهان آرا» احساس یتیمی کردیم
روز گذشته، بخش نخست گفت و گو با سیده زهرا حسینی راوی کتاب «دا» منتشر شد. بخش دوم و پایانی گفت و گو در پی می آید:
بچه توی خواب مرده بود؟
شاید باور نکنید اما پشهبند بچه کاملا آب شده بود و اطرافش پر از ترکش بود و خودش اصلا تکان نمیخورد. حتی یک پاره آجر بزرگ روی بچه افتاده بود ولی از تن عبدالله یک قطره خون هم خارج نشده بود. با این حال بچه به خواست خداوند زنده ماند! او حتی از خواب بیدار نشده بود. آنجا بود که وقتی کودکم را در آغوش گرفتم پی بردم که مادرم و تمام مادرانی که عزیزانشان را از دست دادهاند، چه میکشند. امروز عبدالله 27 ساله است و داماد هم شده. به هر حال من همیشه خواب پدر و برادرم را میبینم بویژه خواب علی را. مادرم همیشه ناراحت بود که چرا علی به خواب او نمیآید و من میگفتم از بس گریه میکنی، علی از تو دلگیر است.
وقتی به خرمشهر میرویم حین تماشای نخلهای سوخته و بدون سر، نوای غمناک «ممد نبودی ببینی» را میشنویم و بیاختیار یادمان میافتد که این شعر زمان فتح خرمشهر در فراق شهید محمد جهانآرا سروده شد. اگر ممکن است درباره ابعاد شخصیتی او بگویید.
به نظرم جهانآرا واقعا شخصیت خاصی بود و ابعاد وجودیاش از گستردگی خاصی برخوردار بود. با وجود اینکه او فرمانده جنگ بود اما رؤوف و مهربان بود و ذرهای خشونت نداشت. موقع شهادت 27 سال داشت ولی برای همه رزمندگان یک پدر بود. وقتی یکی از بچهها شهید میشد گریه نمیکرد. به دلجویی دیگر بچهها میشتافت و میگفت ناراحت نباشید اگر یکی از ما شهید میشود امام که هست. او همیشه عاشق امام خمینی(ره) و تابع رهبر بود اما در خفا میگریست. او آدم عجیبی بود. یادم هست گروههای سه نفرهای ترتیب میداد تا به شهرها بروند و به آوارهها کمک کنند. ببینید این خیلی مهم است. او هم پشت جبهه را داشت و هم خود جبهه را. حتی زمانی پیش میآمد که میتوانست ساعات اندکی را کنار خانوادهاش سپری کند اما نمیرفت و به جای آن به خانواده رزمندگان رسیدگی میکرد. جهانآرا برای ما در یک کلمه در جبهه پدر بود. برای همین است که وقتی شعر «ممد نبودی ببینی» خوانده میشود آدم احساس اندوه عجیبی میکند. وقتی جهانآرا شهید شد همه ما احساس یتیمی میکردیم. وقتی او شهید شد من نامزد کرده بودم. به خودم گفتم بهتر است نامزدی را به هم بزنم. دیگر بدون جهانآرا این وصلت چه فایدهای دارد. احساس کردم علاوه بر اینکه فرماندهمان شهید شده، یک انسان واقعی هم از دست رفته است. او به بچهها در جبهه توصیه میکرد افراطی عمل نکنند. شادی و عروسی به جای خود، عزا، دعا، نماز و... هم همینطور.
وقتی سوم خرداد خرمشهر آزاد شد احساس خود شما چگونه بود؟
میدانید ما پیش از آن دو بار خرمشهر را از دست داده بودیم. یک دوره سلیمانیه را از دست دادیم تا خرمشهر را بگیریم و یک دوره هرات را. زیرا خرمشهر از دیرباز بندر استراتژیک بود و تقریبا بزرگترین بندر خاورمیانه محسوب میشود. به طوری که در خرمشهر اتاق بازرگانیهای وسیعی از تمام کشورها وجود داشت. بار سوم دیگر گروکشی نکردیم تا خرمشهر را به دست بیاوریم. این بار ذلت و ننگ را نپذیرفتیم و تن به جنگ دادیم تا این فتح نصیبمان شد. با وجود اینکه تمام جنگ علیه ما بود اسمش این بود که ما با عراق میجنگیم ولی پشت پرده ابرقدرتهایی چون شوروی و آمریکا فعالیت میکردند؛ با انواع ناوچهها، سلاحهای پیشرفته، تکاورهای آموزش دیده در اسرائیل.
و انواع سلاحهای شیمیایی...
بله و با ما که با دست خالی و تنها خواهان استقلال بودیم جنگیدند. جنگ ما در واقع تاوان استقلالمان بود، در حالی که مردم آن زمان تجربه جنگ نداشتند. هرچند ایمانشان به خدا قوی بود و به اهلبیت (ع) و رهبر دانا «امام خمینی (ره)» متوسل شده بودند، بنابراین چون برحق بودیم پیروز شدیم. از احساس من نسبت به آزادی خرمشهر پرسیدید، باید بگویم وقتی خرمشهر آزاد شد دلمان کلی گرفت و این مصداق را که «در بهار آزادی جای شهدا خالی» و «ممد نبودی ببینی شهر آزاد شده» را با تمام وجود حس کردیم.
هرچند دیگر از خرمشهر تنها ویرانهای باقی مانده بود.
درست است. همه جای شهر ویران شده بود. ما جزو نخستین کسانی بودیم که بعد از آزادی وارد خرمشهر شدیم چون آن زمان مسؤولیت امنیت شهر برعهده همسرم بود. به هر حال حتم دارم روح شهدایی که برای این جنگ از جان خود مایه گذاشته بودند همیشه حاضر و ناظر به اعمال ما است. امیدوارم امروز ما جلوی آنها سرافکنده نباشیم تا وقتی از ما پرسیدند که بعد از ما چکار کردید چیزی برای گفتن داشته باشیم. ارسال نظر
پربیننده