خليج‌فارس از قديم‌الايام به عنوان يكي از بحران‌خيزترين مناطق جهان مطرح بوده و اين منطقه بارها و بارها جنگ‌‌ها و درگيري‌هاي متعددي را نظاره كرده است. صرف راه داشتن خليج فارس به آب‌هاي آزاد سبب شده است كه اين منطقه صاحب اهميتي ژئوپلیتيك باشد و طمع طمع‌ورزان را به خود جلب كند. در اين ميان وجود تنگه هرمز نيز بر اهميت اين منطقه افزوده است. افزون بر اين وجود 90 درصد از نفت كل جهان در اين منطقه اهميت ژئوپلیتيك و ژئواستراتژيك آن را صدچندان كرده و سبب شده كشورهاي غربي همواره به اين منطقه چشم طمع داشته باشند و بكوشند در خليج فارس حضوري دائمي داشته و شريان اصلي حیاتشان را كه با عبور مطمئن نفت تأمين مي‌شود، تضمين كنند، از اين رو كشورهاي مذكور چه در زمان استعمار و استثمار كه غالبا با توسل به قدرت فائقه نظامي انجام مي‌شد و چه در شرايط كنوني و در زمان استعمار فرانوين از هيچ تلاشي براي حضور در اين منطقه دريغ نمي‌كنند. يكي از شيوه‌هايي كه در حال حاضر براي كشورهاي غربي مطرح است و آنها تلاش مي‌كنند با استفاده از اين حربه‌ها پاي خود را به منطقه باز و سپس محكم كنند، امضاي قراردادهاي تسليحاتي است. اين قراردادهاي تجاري – نظامي از مختصات ويژه‌اي برخوردارند كه آنها را از دیگر قراردادها متمايز مي‌كند. غالبا در قراردادهاي تسليحاتي كشوري كه سلاح مي‌خرد ناچار است براي آموزش پرسنل خود از نيروهاي نظامي كشور فروشنده سلاح درخواست كند كه در قالب‌هاي مختلف در كشور حضور يافته و استفاده از سلاح را آموزش داده و مسؤوليت تجهيز كشور را به دست گيرد، از اين رو عملا زمينه براي حضور كشور فروشنده سلاح در منطقه فراهم مي‌شود، لذا امضاي اين قراردادها با كشورهاي حاشيه خليج فارس از مطلوبيت بسياري براي غرب برخوردار است و همواره شاهد بوده‌ايم كه غرب از هيچ تلاشي براي به راه اندختن مسابقه تسليحاتي ميان كشورهاي منطقه فروگذار نكرده است. در سال‌هاي اخير شاهد خريد انبوه سلاح از سوی برخي از كشورهاي اين حوزه بویژه عربستان و امارات بوده‌ايم. امارات عربي متحده در حال حاضر به سومين واردکننده سلاح در جهان و نخستین واردكننده در خاورميانه مبدل شده است و اشتهاي سيري‌ناپذيري در اين‌باره در ميان رهبران اين اميرنشين ديده مي‌شود. امارات در سال جاري يک بودجه هفت ميليارد دلاري نظامي را تصويب کرده که بالاترين سرانه نظامي در جهان است. امارات در فاصله سال‌هاي 1999 تا 2003 در رده پانزدهمين واردکننده بزرگ تسليحات در جهان قرار داشت ولی در سال 2008 پس از چين و هند به سومين خريدار بزرگ تسليحات در دنيا تبديل شده است. وجود رويكردهاي شديد ميليتاريستي در ميان شيوخ اين كشور عربي سبب شد پاي فرانسه نيز به منطقه خليج فارس باز شود و اين كشور بعد از ايالات متحده و انگلستان سومين كشوري باشد كه در منطقه پايگاه نظامي تأسيس مي‌كند.
به واقع در حال حاضر فرانسه در دوران سارکوزي به عمده‌ترين شريک نظامي ابوظبي تبديل شده است. از اين منظر، بسياري از تحليلگران نظامي، همکاري‌هاي دفاعي پاريس - ابوظبي را مهم‌ترين محور سفر سارکوزي به اين کشور ارزيابي و امضاي قراردادهاي مهم دفاعي و هسته‌‌اي را مهم‌ترين دستاورد سفر رئيس‌جمهور فرانسه ارزيابي مي‌كنند. جدا از اهداف بلند‌پروازانه‌اي كه به نظر مي‌رسد سران اميرنشين امارات در سر دارند، فرانسه نيز با فروش تسليحات مدرن خود به امارات، خواهان بازاريابي براي محصولات نظامي خود در منطقه است و بدش نمي‌آيد بتواند در رابطه با صادرات سلاح به كشورهايي نظير ايالات متحده، روسيه و انگلستان تنه بزند. از جمله اهداف سفر سارکوزي به امارات افتتاح پايگاه نظامي اين کشور در ابوظبي بود كه بالاخره تحقق يافت و پاريس را به يكي از بزرگ‌ترين آرزوهايش در خاورميانه رساند. پايگاه ابوظبي، يک پايگاه دائمي و مشترک بين سه نيروي زميني، هوايي و دريايي ارتش فرانسه است که در مجموع 400 تا 500 نفر از نيروهاي مسلح فرانسه در اين پايگاه مستقر خواهند شد. فرانسه از 50 سال پيش تاکنون هيچ‌گونه پايگاه نظامي‌ای در خارج از کشور تاسيس نکرده است. در حال حاضر فرانسه براي نخستين‌بار پس از پايان دوران استعمار، مشغول تاسيس يک پايگاه نظامي در بيرون از قاره اروپاست. به باور ناظران آگاه، اين پايگاه به‌طور رسمي مرکزي لجستيکي براي ناوگان دريايي فرانسه در اقيانوس هند به شمار ميآيد. پاريس در نظر دارد بخشي از هواپيماهاي نظامي خود را از جيبوتي و قرقيزستان به امارات منتقل کند. فرانسه در قرقيزستان دو هواپيماي غول‌پيکر سوخت‌رساني دارد که بزودي مهلت استقرار آنان در اين کشور به پايان مي‌رسد. به واقع به نظر مي‌رسد فرانسه در تلاش است با حضور در منطقه علاوه بر امارات عربي متحده از ديگر متحدان خود نظير رژيم صهيونيستي نيز حمايت كند. چندي پيش و در آستانه سفر ساركوزي به امارات، وي خود را دوست واقعي اسرائيل خوانده بود.
از سوي ديگر به نظر مي‌رسد اين پايگاه نظامي حساسيت برخي از كشورهاي منطقه نظير جمهوري اسلامي ايران را نيز به درستي برانگيخته باشد چراكه در حال حاضر جمهوري اسلامي ايران دشمن اصلي رژيم صهيونيستي در منطقه محسوب مي‌شود و همواره تقابلي شديد با صهيونيست‌ها داشته است. از سوي ديگر تهران و ابوظبي سال‌هاست با يكديگر مناقشات ارضي دارند و امارات تلاش مي‌كند به انحای مختلف ادعاهاي واهي ارضي خود را درباره جزاير سه‌گانه در مجامع بين‌المللي طرح كند؛ هرچند تاكنون اندك توفيقي هم نيافته است. گرچه در زمان عقد قرارداد براي تاسيس پايگاه نظامي فرانسه در ابوظبي، اعلام شد اين همکاري نظامي عليه هيچ کشور مشخصي نخواهد بود، اما تاسيس اين پايگاه نظامي در ابوظبي و درست در برابر ايران و تنگه استراتژيک هرمز امري اتفاقي نبوده است بویژه كه ايران بارها و به صورت رسمي اعلام كرده با حضور هر كشور خارجي در منطقه بشدت مخالف است. به باور تحليلگران، فرانسه خود را همچون نگهباني در خليج فارس مي‌پندارد و از اين طريق خواهان حفاظت از صدور نفت براي کشورهاي صنعتي است. گرچه توان نظامي فرانسه در مقايسه با آمريکا در خليج فارس محدود به نظر مي‌رسد، اما اين موضوع بخشي از سياست پنهان پاريس به حساب ميآيد.
فرانسه همچنين در اين راستا به منظور تامين نيازهاي لازم براي زيردريايي اتمي خود در اميرنشين فجيره، واقع در شرق تنگه هرمز نيز تاسيساتي بنا کرده است. به واقع از آنجا که امارات تنها همسايه جمهوري اسلامي است که نسبت به بخشي از قلمرو سرزميني کشورمان (جزاير سه‌گانه) ادعاي ارضي دارد و بارها از طريق فشارهاي سياسي و ادعاهاي بي‌اساس حقوقي آن را مطرح و دنبال کرده، از اين رو توجه جدي به اقدامات اين کشور در زمينه تقويت توان نظامي خود و همچنين يارگيري بين‌المللي درباره افزايش فشار بر جمهوري اسلامي ضروري به نظر مي‌رسد. از همه مهم‌تر آنكه اين دست قراردادها مي‌تواند سبب به راه افتادن جنگ تسليحاتي و نهادينه شدن رويكردهاي ميليتاريستي در منطقه خليج فارس شود كه مي‌تواند تبعات غيرقابل قبولي براي جامعه بين‌المللی داشته باشد. نگاهي به توافقات فرانسه و امارات
ميليتاريسم نهادينه مي‌شود؟
خليج‌فارس از قديم‌الايام به عنوان يكي از بحران‌خيزترين مناطق جهان مطرح بوده و اين منطقه بارها و بارها جنگ‌‌ها و درگيري‌هاي متعددي را نظاره كرده است. صرف راه داشتن خليج فارس به آب‌هاي آزاد سبب شده است كه اين منطقه صاحب اهميتي ژئوپلیتيك باشد و طمع طمع‌ورزان را به خود جلب كند. در اين ميان وجود تنگه هرمز نيز بر اهميت اين منطقه افزوده است. افزون بر اين وجود 90 درصد از نفت كل جهان در اين منطقه اهميت ژئوپلیتيك و ژئواستراتژيك آن را صدچندان كرده و سبب شده كشورهاي غربي همواره به اين منطقه چشم طمع داشته باشند و بكوشند در خليج فارس حضوري دائمي داشته و شريان اصلي حیاتشان را كه با عبور مطمئن نفت تأمين مي‌شود، تضمين كنند، از اين رو كشورهاي مذكور چه در زمان استعمار و استثمار كه غالبا با توسل به قدرت فائقه نظامي انجام مي‌شد و چه در شرايط كنوني و در زمان استعمار فرانوين از هيچ تلاشي براي حضور در اين منطقه دريغ نمي‌كنند. يكي از شيوه‌هايي كه در حال حاضر براي كشورهاي غربي مطرح است و آنها تلاش مي‌كنند با استفاده از اين حربه‌ها پاي خود را به منطقه باز و سپس محكم كنند، امضاي قراردادهاي تسليحاتي است. اين قراردادهاي تجاري – نظامي از مختصات ويژه‌اي برخوردارند كه آنها را از دیگر قراردادها متمايز مي‌كند. غالبا در قراردادهاي تسليحاتي كشوري كه سلاح مي‌خرد ناچار است براي آموزش پرسنل خود از نيروهاي نظامي كشور فروشنده سلاح درخواست كند كه در قالب‌هاي مختلف در كشور حضور يافته و استفاده از سلاح را آموزش داده و مسؤوليت تجهيز كشور را به دست گيرد، از اين رو عملا زمينه براي حضور كشور فروشنده سلاح در منطقه فراهم مي‌شود، لذا امضاي اين قراردادها با كشورهاي حاشيه خليج فارس از مطلوبيت بسياري براي غرب برخوردار است و همواره شاهد بوده‌ايم كه غرب از هيچ تلاشي براي به راه اندختن مسابقه تسليحاتي ميان كشورهاي منطقه فروگذار نكرده است. در سال‌هاي اخير شاهد خريد انبوه سلاح از سوی برخي از كشورهاي اين حوزه بویژه عربستان و امارات بوده‌ايم. امارات عربي متحده در حال حاضر به سومين واردکننده سلاح در جهان و نخستین واردكننده در خاورميانه مبدل شده است و اشتهاي سيري‌ناپذيري در اين‌باره در ميان رهبران اين اميرنشين ديده مي‌شود. امارات در سال جاري يک بودجه هفت ميليارد دلاري نظامي را تصويب کرده که بالاترين سرانه نظامي در جهان است. امارات در فاصله سال‌هاي 1999 تا 2003 در رده پانزدهمين واردکننده بزرگ تسليحات در جهان قرار داشت ولی در سال 2008 پس از چين و هند به سومين خريدار بزرگ تسليحات در دنيا تبديل شده است. وجود رويكردهاي شديد ميليتاريستي در ميان شيوخ اين كشور عربي سبب شد پاي فرانسه نيز به منطقه خليج فارس باز شود و اين كشور بعد از ايالات متحده و انگلستان سومين كشوري باشد كه در منطقه پايگاه نظامي تأسيس مي‌كند.
به واقع در حال حاضر فرانسه در دوران سارکوزي به عمده‌ترين شريک نظامي ابوظبي تبديل شده است. از اين منظر، بسياري از تحليلگران نظامي، همکاري‌هاي دفاعي پاريس - ابوظبي را مهم‌ترين محور سفر سارکوزي به اين کشور ارزيابي و امضاي قراردادهاي مهم دفاعي و هسته‌‌اي را مهم‌ترين دستاورد سفر رئيس‌جمهور فرانسه ارزيابي مي‌كنند. جدا از اهداف بلند‌پروازانه‌اي كه به نظر مي‌رسد سران اميرنشين امارات در سر دارند، فرانسه نيز با فروش تسليحات مدرن خود به امارات، خواهان بازاريابي براي محصولات نظامي خود در منطقه است و بدش نمي‌آيد بتواند در رابطه با صادرات سلاح به كشورهايي نظير ايالات متحده، روسيه و انگلستان تنه بزند. از جمله اهداف سفر سارکوزي به امارات افتتاح پايگاه نظامي اين کشور در ابوظبي بود كه بالاخره تحقق يافت و پاريس را به يكي از بزرگ‌ترين آرزوهايش در خاورميانه رساند. پايگاه ابوظبي، يک پايگاه دائمي و مشترک بين سه نيروي زميني، هوايي و دريايي ارتش فرانسه است که در مجموع 400 تا 500 نفر از نيروهاي مسلح فرانسه در اين پايگاه مستقر خواهند شد. فرانسه از 50 سال پيش تاکنون هيچ‌گونه پايگاه نظامي‌ای در خارج از کشور تاسيس نکرده است. در حال حاضر فرانسه براي نخستين‌بار پس از پايان دوران استعمار، مشغول تاسيس يک پايگاه نظامي در بيرون از قاره اروپاست. به باور ناظران آگاه، اين پايگاه به‌طور رسمي مرکزي لجستيکي براي ناوگان دريايي فرانسه در اقيانوس هند به شمار ميآيد. پاريس در نظر دارد بخشي از هواپيماهاي نظامي خود را از جيبوتي و قرقيزستان به امارات منتقل کند. فرانسه در قرقيزستان دو هواپيماي غول‌پيکر سوخت‌رساني دارد که بزودي مهلت استقرار آنان در اين کشور به پايان مي‌رسد. به واقع به نظر مي‌رسد فرانسه در تلاش است با حضور در منطقه علاوه بر امارات عربي متحده از ديگر متحدان خود نظير رژيم صهيونيستي نيز حمايت كند. چندي پيش و در آستانه سفر ساركوزي به امارات، وي خود را دوست واقعي اسرائيل خوانده بود.
از سوي ديگر به نظر مي‌رسد اين پايگاه نظامي حساسيت برخي از كشورهاي منطقه نظير جمهوري اسلامي ايران را نيز به درستي برانگيخته باشد چراكه در حال حاضر جمهوري اسلامي ايران دشمن اصلي رژيم صهيونيستي در منطقه محسوب مي‌شود و همواره تقابلي شديد با صهيونيست‌ها داشته است. از سوي ديگر تهران و ابوظبي سال‌هاست با يكديگر مناقشات ارضي دارند و امارات تلاش مي‌كند به انحای مختلف ادعاهاي واهي ارضي خود را درباره جزاير سه‌گانه در مجامع بين‌المللي طرح كند؛ هرچند تاكنون اندك توفيقي هم نيافته است. گرچه در زمان عقد قرارداد براي تاسيس پايگاه نظامي فرانسه در ابوظبي، اعلام شد اين همکاري نظامي عليه هيچ کشور مشخصي نخواهد بود، اما تاسيس اين پايگاه نظامي در ابوظبي و درست در برابر ايران و تنگه استراتژيک هرمز امري اتفاقي نبوده است بویژه كه ايران بارها و به صورت رسمي اعلام كرده با حضور هر كشور خارجي در منطقه بشدت مخالف است. به باور تحليلگران، فرانسه خود را همچون نگهباني در خليج فارس مي‌پندارد و از اين طريق خواهان حفاظت از صدور نفت براي کشورهاي صنعتي است. گرچه توان نظامي فرانسه در مقايسه با آمريکا در خليج فارس محدود به نظر مي‌رسد، اما اين موضوع بخشي از سياست پنهان پاريس به حساب ميآيد.
فرانسه همچنين در اين راستا به منظور تامين نيازهاي لازم براي زيردريايي اتمي خود در اميرنشين فجيره، واقع در شرق تنگه هرمز نيز تاسيساتي بنا کرده است. به واقع از آنجا که امارات تنها همسايه جمهوري اسلامي است که نسبت به بخشي از قلمرو سرزميني کشورمان (جزاير سه‌گانه) ادعاي ارضي دارد و بارها از طريق فشارهاي سياسي و ادعاهاي بي‌اساس حقوقي آن را مطرح و دنبال کرده، از اين رو توجه جدي به اقدامات اين کشور در زمينه تقويت توان نظامي خود و همچنين يارگيري بين‌المللي درباره افزايش فشار بر جمهوري اسلامي ضروري به نظر مي‌رسد. از همه مهم‌تر آنكه اين دست قراردادها مي‌تواند سبب به راه افتادن جنگ تسليحاتي و نهادينه شدن رويكردهاي ميليتاريستي در منطقه خليج فارس شود كه مي‌تواند تبعات غيرقابل قبولي براي جامعه بين‌المللی داشته باشد. ارسال نظر
پربیننده