رأی‌دهندگان ریاست‌جمهوری بخوانند!
هر انسانی در زیست جهان اجتماعی خاصی سکونت فرهنگی دارد که دارای ساختار‌های تربیتی منحصر به فردی است چرا که این ساختار‌ها منشأ فرهنگی، تاریخی، سیاسی، اجتماعی، دینی و اقتصادی متفاوتی نسبت به هم دارند. کشور فرهنگی ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست. ایران با تمدنی کهن و فرهنگی عمیق دارای ادبیاتی پرمحتوا و قدیمی است. ما ایرانی‌ها خواسته و ناخواسته در زندگی روزمره خود از ادبیات فرهنگی‌مان استفاده می‌کنیم چرا که دقایق و ظرایف فکری ما از تار و پود فرهنگ ایرانی بافته شده است.
فرهنگ رفتاری ما ایرانیان معجونی از ساختار‌های تربیتی است که در طول زمان در عقل تاریخی کشورمان شکل یافته و تار و پود ذهن هر ایرانی را با سبک و سیاق خود بافته است. فرهنگ سیاسی ما ایرانیان نیز یکی از قدیمی‌ترین فرهنگ‌های سیاسی جهان محسوب می‌شود که با به‌کارگیری و مصادره به مطلوب مفاهیم ادبی موجود در ادبیات کهن و درآمیختن با مدل نظام انتخاباتی ملغمه‌ای شده که امروز شاهد نوع رقابت آن هستیم. استفاده از افسانه‌های کهن در راستای پیروزی در فرآیند انتخاباتی، موضوعی است که امروزه با نگاهی دقیق‌تر به تبلیغات انتخابات ریاست‌جمهوری در ادبیات بعضی کاندیداها و طرفداران آنها در قالب سخنرانها و نویسندگان می‌توان مشاهده کرد تا از این طریق به کسب هرچه بیشتر آرا بپردازند. استفاده از افسانه اژدها یکی از کاربرد‌های ادبیات در رقابت سیاسی امروز ایران است . اژدها در افسانه‌پردازی‌های سراسر جهان –جز کشور چین – نمود نیروهای پلید و ناپاک است، اژدها آب را از بارور کردن باز می‌دارد و می‌خواهد خورشید و ماه را فرو برد. بنابراین برای اینکه جهان بماند باید اژدها نابود شود، چرا که اژدها چیزی را در اسارت دارد که برای آزادسازی آن باید با اژدها جنگید و او را کشت. فریدون با اژدهای سه سر (ضحاک) نبرد و خواهر جمشید را رها می‌کند، گرشاسب با اژدها می‌جنگد و آب‌ها را آزاد می‌کند، رستم، اسفندیار، اردشیر و ... نیز به همین شکل.
حال نگاهی به ادبیات رقابت سیاسی ایران در قرن بیست و یکم می‌اندازیم. فرآیند انتخابات ریاست‌جمهوری؛ جایی که گفتارها و نوشتارهای سخنرانها و نویسندگان و حتی بعضی از کاندیداها نشان از فرآیند «اژدهاسازی و اژدهاکشی» دارد.
گویی نه میدان رقابت سیاسی بلکه به میدان اژدهاکشی پا گذاشته‌ایم. در قدم اول اژدهاسازی می‌کنند، چه کسی اژدهاست؟ کسی که کرسی قدرت را در دست دارد، یعنی رئیس‌جمهور کنونی کشور. پس با ابزار‌های اژدهاکشی قرن بیست و یکم به جنگ این اژدها باید رفت. وسایل کشتن اژدها در عصر حاضر نیز دچار دگردیسی مفهومی شده است، دیگر با نیزه، کمان و شمشیر و حتی توپ و تفنگ نمی‌توان به کشتن اژدها رفت بلکه با کلام، شعار، شایعه و مفاهیم به ترور نه شخص بلکه شخصیت او می‌پردازیم. خشونت جزء‌لاینفک این ادبیات شده است. به کار بردن مفاهیمی چون استبداد، خودکامه، خودرأی، توتالیتر و ... و پردازش فحاشی‌های سیاسی به نام انتقاد در چارچوب رقابت تبلیغاتی، وضعیت انتخابات در ایران را به وضعیتی بی‌مانند تبدیل کرده است و پهلوانان خود را کاندیدا می‌کنند تا اژدها را بکشند. هر کاندیدایی تلاش می‌کند تا در ترور شخصیت اژدها گوی سبقت را از دیگری برباید تا بتواند خود را پهلوان‌تر نشان دهد و آرای بیشتری را در سبد مشروعیت خویش جمع‌آوری کند. حال سؤال اینجاست که آیا می‌دانید چرا ما ایرانیان برای رقابت سیاسی، سیاست اژدهاکشی را پیش می‌گیریم؟ چرا هیچگاه سوار بر مرکب عقل نمی‌شویم و با تهییج احساسات به سراغ مشروعیت‌سازی خود می‌رویم؟ آیا می‌دانید چرا ما ایرانیان به جای پردازش شخصیت خویش و معرفی آن به مردم در ابتدا در صدد ترور شخصیت رقیب هستیم تا نعش او را پله ترقی خود کنیم؟ جوابش خیلی ساده نیست؛ اول اینکه ما ایرانی‌ها داستان را تا آخر نمی‌خوانیم و اگر هم می‌خوانیم دچار آلزایمر تاریخی شده‌ایم و فراموش می‌کنیم. امروز می‌‌جنگیم که اژدها را بکشیم و اگر پیروز شویم چه می‌شود؟ خودمان جای او را می‌گیریم، یعنی خودمان «اژدها»یی دیگر می‌شویم. اگر این بازی را با حاصل‌جمع صفر تقسیم کردیم و پیروز این میدان هم شدیم همه چیز به ما می‌رسد. چه چیز؟ «مقام شامخ اژدها». چشم‌ها را باید شست، جور دیگر باید دید. اگر زاویه دیدمان را عوض نکنیم و اگر درست دیدن را نیاموزیم در صورت برد بازی سیاست نیز بازنده‌ای بیش نیستم و دوم اینکه، دلیل استمرار این نگاه بین بعضی از نخبگان ما و اتخاذ آن به عنوان اصلی‌ترین و محوری‌ترین سیاست تبلیغاتی چیست؟ ما مردم. انتخابات یک فرآیند کاملا عقلانی شده‌ای است. اگر من رأی‌دهنده در مقابل سیاست‌ها، استراتژی‌ها و تاکتیک‌های تهییج‌کننده برخی از کاندیداها پاسخ مثبت ندهم و انتخاب خود را بر اساس تجزیه و تحلیل عقلانی انجام دهم این نوع روش به خاطر عدم پاسخگویی از جانب مردم به حاشیه رفته و فراموش خواهد شد. در نتیجه فرهنگ سیاسی در طول زمان با ساختار‌های تربیتی خاص خود به جامعه‌پذیر کردن افراد جامعه می‌پردازد اما رفتار‌های سیاسی ما نیز در چگونگی اصلاح فرهنگ سیاسی موجود نقش بسزایی داشته و دارد.
بنابراین برای بهتر زیستن نسل آینده نیک‌اندیشیدن را باید از امروز شروع کنیم. دریچه
رأی‌دهندگان ریاست‌جمهوری بخوانند!
هر انسانی در زیست جهان اجتماعی خاصی سکونت فرهنگی دارد که دارای ساختار‌های تربیتی منحصر به فردی است چرا که این ساختار‌ها منشأ فرهنگی، تاریخی، سیاسی، اجتماعی، دینی و اقتصادی متفاوتی نسبت به هم دارند. کشور فرهنگی ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست. ایران با تمدنی کهن و فرهنگی عمیق دارای ادبیاتی پرمحتوا و قدیمی است. ما ایرانی‌ها خواسته و ناخواسته در زندگی روزمره خود از ادبیات فرهنگی‌مان استفاده می‌کنیم چرا که دقایق و ظرایف فکری ما از تار و پود فرهنگ ایرانی بافته شده است.
فرهنگ رفتاری ما ایرانیان معجونی از ساختار‌های تربیتی است که در طول زمان در عقل تاریخی کشورمان شکل یافته و تار و پود ذهن هر ایرانی را با سبک و سیاق خود بافته است. فرهنگ سیاسی ما ایرانیان نیز یکی از قدیمی‌ترین فرهنگ‌های سیاسی جهان محسوب می‌شود که با به‌کارگیری و مصادره به مطلوب مفاهیم ادبی موجود در ادبیات کهن و درآمیختن با مدل نظام انتخاباتی ملغمه‌ای شده که امروز شاهد نوع رقابت آن هستیم. استفاده از افسانه‌های کهن در راستای پیروزی در فرآیند انتخاباتی، موضوعی است که امروزه با نگاهی دقیق‌تر به تبلیغات انتخابات ریاست‌جمهوری در ادبیات بعضی کاندیداها و طرفداران آنها در قالب سخنرانها و نویسندگان می‌توان مشاهده کرد تا از این طریق به کسب هرچه بیشتر آرا بپردازند. استفاده از افسانه اژدها یکی از کاربرد‌های ادبیات در رقابت سیاسی امروز ایران است . اژدها در افسانه‌پردازی‌های سراسر جهان –جز کشور چین – نمود نیروهای پلید و ناپاک است، اژدها آب را از بارور کردن باز می‌دارد و می‌خواهد خورشید و ماه را فرو برد. بنابراین برای اینکه جهان بماند باید اژدها نابود شود، چرا که اژدها چیزی را در اسارت دارد که برای آزادسازی آن باید با اژدها جنگید و او را کشت. فریدون با اژدهای سه سر (ضحاک) نبرد و خواهر جمشید را رها می‌کند، گرشاسب با اژدها می‌جنگد و آب‌ها را آزاد می‌کند، رستم، اسفندیار، اردشیر و ... نیز به همین شکل.
حال نگاهی به ادبیات رقابت سیاسی ایران در قرن بیست و یکم می‌اندازیم. فرآیند انتخابات ریاست‌جمهوری؛ جایی که گفتارها و نوشتارهای سخنرانها و نویسندگان و حتی بعضی از کاندیداها نشان از فرآیند «اژدهاسازی و اژدهاکشی» دارد.
گویی نه میدان رقابت سیاسی بلکه به میدان اژدهاکشی پا گذاشته‌ایم. در قدم اول اژدهاسازی می‌کنند، چه کسی اژدهاست؟ کسی که کرسی قدرت را در دست دارد، یعنی رئیس‌جمهور کنونی کشور. پس با ابزار‌های اژدهاکشی قرن بیست و یکم به جنگ این اژدها باید رفت. وسایل کشتن اژدها در عصر حاضر نیز دچار دگردیسی مفهومی شده است، دیگر با نیزه، کمان و شمشیر و حتی توپ و تفنگ نمی‌توان به کشتن اژدها رفت بلکه با کلام، شعار، شایعه و مفاهیم به ترور نه شخص بلکه شخصیت او می‌پردازیم. خشونت جزء‌لاینفک این ادبیات شده است. به کار بردن مفاهیمی چون استبداد، خودکامه، خودرأی، توتالیتر و ... و پردازش فحاشی‌های سیاسی به نام انتقاد در چارچوب رقابت تبلیغاتی، وضعیت انتخابات در ایران را به وضعیتی بی‌مانند تبدیل کرده است و پهلوانان خود را کاندیدا می‌کنند تا اژدها را بکشند. هر کاندیدایی تلاش می‌کند تا در ترور شخصیت اژدها گوی سبقت را از دیگری برباید تا بتواند خود را پهلوان‌تر نشان دهد و آرای بیشتری را در سبد مشروعیت خویش جمع‌آوری کند. حال سؤال اینجاست که آیا می‌دانید چرا ما ایرانیان برای رقابت سیاسی، سیاست اژدهاکشی را پیش می‌گیریم؟ چرا هیچگاه سوار بر مرکب عقل نمی‌شویم و با تهییج احساسات به سراغ مشروعیت‌سازی خود می‌رویم؟ آیا می‌دانید چرا ما ایرانیان به جای پردازش شخصیت خویش و معرفی آن به مردم در ابتدا در صدد ترور شخصیت رقیب هستیم تا نعش او را پله ترقی خود کنیم؟ جوابش خیلی ساده نیست؛ اول اینکه ما ایرانی‌ها داستان را تا آخر نمی‌خوانیم و اگر هم می‌خوانیم دچار آلزایمر تاریخی شده‌ایم و فراموش می‌کنیم. امروز می‌‌جنگیم که اژدها را بکشیم و اگر پیروز شویم چه می‌شود؟ خودمان جای او را می‌گیریم، یعنی خودمان «اژدها»یی دیگر می‌شویم. اگر این بازی را با حاصل‌جمع صفر تقسیم کردیم و پیروز این میدان هم شدیم همه چیز به ما می‌رسد. چه چیز؟ «مقام شامخ اژدها». چشم‌ها را باید شست، جور دیگر باید دید. اگر زاویه دیدمان را عوض نکنیم و اگر درست دیدن را نیاموزیم در صورت برد بازی سیاست نیز بازنده‌ای بیش نیستم و دوم اینکه، دلیل استمرار این نگاه بین بعضی از نخبگان ما و اتخاذ آن به عنوان اصلی‌ترین و محوری‌ترین سیاست تبلیغاتی چیست؟ ما مردم. انتخابات یک فرآیند کاملا عقلانی شده‌ای است. اگر من رأی‌دهنده در مقابل سیاست‌ها، استراتژی‌ها و تاکتیک‌های تهییج‌کننده برخی از کاندیداها پاسخ مثبت ندهم و انتخاب خود را بر اساس تجزیه و تحلیل عقلانی انجام دهم این نوع روش به خاطر عدم پاسخگویی از جانب مردم به حاشیه رفته و فراموش خواهد شد. در نتیجه فرهنگ سیاسی در طول زمان با ساختار‌های تربیتی خاص خود به جامعه‌پذیر کردن افراد جامعه می‌پردازد اما رفتار‌های سیاسی ما نیز در چگونگی اصلاح فرهنگ سیاسی موجود نقش بسزایی داشته و دارد.
بنابراین برای بهتر زیستن نسل آینده نیک‌اندیشیدن را باید از امروز شروع کنیم. ارسال نظر
پربیننده