۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۸:۴۲

نتانیاهو كله‌شق‌تر از اين حرف‌هاست

باراک اوباما به تازگی روشی را در برخورد با مسأله اسرائیل اتخاذ کرده که اگر چه طرفداران زیادی در میان اعراب منطقه پیدا کرده اما درمجموع آمریکایی ها آن را نگرشی افراطی به اوضاع فعلی خاورمیانه می‌دانند. به نظر می‌رسد اوباما بعد از رفت و آمدهایی که میان سران دستگاه دیپلماسی او و اسرائیلی‌ها صورت گرفته، قصد دارد با جدیت مسأله توقف شهرک‌سازی را در کرانه باختری دنبال کند و اسرائیل را مجاب کند که ادامه حمایت‌های آشکار اوباما از تل‌آویو در گرو توقف فعالیت‌های توسعه‌طلبانه اسرئیلی‌ها در کرانه باختری است. با سابقه‌ای که من از کار با دولت‌های جمهوریخواه و دموکرات قبلی داشته‌ام، گمان می‌کردم اوباما نیز از ابتدا به جای مقابله با اسرائیل از در نوازش و ملایمت با نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل وارد شود و با توجه به سابقه ذهنی موجود سعی کند دل اسرائیلی‌ها را به دست بیاورد. حتی جیمز بیکر که از ضد اسرائیلی‌ترین وزرای خارجه آمریکا در تاریخ این کشور محسوب می‌شود و در ابتدای روی کار آمدن دولت افراطی «اسحاق شامیر» برخوردهای فراوانی با آن پیدا کرد در نهایت سر تحریم کنفرانس صلح مادرید در 1991 با وی به توافق رسید و به این اجلاس نرفت، اما باراک اوباما بر خلاف بیل کلينتون و جورج بوش، دو رئیس‌جمهور قبلی آمریکا، تلاش گسترده‌ای را برای تحقق هدف خود درباره پرونده شهرک‌سازی ها آغاز کرده است. اما از آن‌طرف نتانیاهو و دیگر اعضای کابینه‌اش نیز مایل نیستند از شعارهای همیشگی خود دست بکشند و همچنان به تقابل فکری با اوباما ادامه خواهند داد. اما آنچه مشخص است اینکه آمریکا می‌تواند در این موضوع به دلیل حمایت‌های همیشگی‌اي که از اسرائیل انجام می‌دهد دست برتر را داشته باشد و برای تثبیت موضع خود هم که شده اگر لازم باشد اوباما دولت نتانیاهو را مجبور به استعفا و عقب نشینی کند و در این صورت هیچ مسأله خاصی برای اوباما و همکارانش در واشنگتن به وجود نخواهد آمد. از این منظر اوباما یکی از تند‌ترین مواضع ممکن را در قبال اسرائیلی‌ها اتخاذ کرده که کمتر نمونه‌ای را در این رابطه می‌توان در تاریخ مناسبات واشنگتن - تل‌آویو یافت. اصولا قدیمی‌تر‌های سیاست آمریکا می‌دانستند که آرمیدن در کنار اسرائیل و تکیه به آن در مسائل خاورمیانه همواره نیازمند روی خوش نشان دادن نیست و گاهی نیز لازم است از در یکدندگی و خودسری وارد شد. هنری کیسینجر، جیمی کارتر و جیمز بیکر همگی به خوبی این سیاست را در قبال اسرائیلی ها اجرا می‌کردند و توانستند جایگاه آمریکا را در قبال تندروی‌های سران وقت اسرائیل حفظ کنند. اما تفاوتی که میان اوباما و این چند نمونه وجود دارد، این است که اساسا جنس رویکرد تنش محور آنها با اسرائیل و دعواهای گاه و بیگاهی که میان آنان صورت می‌گرفت با جنس مواضع فعلی اوباما متفاوت بود و اهداف متفاوتی در این میان دنبال می‌شد. آنها از تنش‌زایی در روابط با اسرائیل اهداف دیگری را دنبال می‌کردند و می‌خواستند با تنظیم روابط خود با اسرائیلی‌ها به امتیازات بلندمدتی دست پیدا کنند، اما این کار را هیچوقت به خاطر دوستی و نزدیکی با اعراب انجام نمی‌دادند، چه؛ اوباما امروز این هدف را کم و بیش دنبال می‌کند و دنبال امتیاز گرفتن از خود اسرائیلی‌ها نیست. در عوض اسرائيلی‌ها می‌دانند اگر بخواهند مواضع اوباما را بپذیرند مسأله فقط به توقف شهرک‌سازی‌ها ختم نخواهد شد و موضوعاتی چون مرزها، بازگشت آوارگان، تقسیم بیت‌المقدس و دیگر مسائل نیز در این میان بروز خواهد کرد. اوباما در ظاهر می‌گوید هدفی از این مسأله ندارد مگر تحقق هدفی که سال هاست در مناقشه اسرائیل و اعراب دنبال می‌شود، یعنی تشکیل دو کشور مستقل فلسطینی. اما همانطور که بسیاری در خود منطقه از نزدیک شرایط را دیده و سنجیده اند، می‌دانند که این مسأله ابعاد گسترده‌تری پیدا کرده و به این راحتی‌ها تحقق آن امکانپذیر نخواهد بود. از طرفی نتانیاهو رسما توقف شهرک‌سازی‌ها را به عنوان خواسته اصلی اوباما نپذیرفته است. ایران هر روز ابعاد گسترده‌تری از تهدیدات خود را برای اسرائیل نمایان می‌کند، درگیری و اختلاف میان جنبش‌های فعلی فلسطینی تشدید شده و محمود عباس نیز وجهه و اعتبار خود را در میان فلسطینیان تا حدود بسیار زیادی از دست داده است، اما این را هم نباید فراموش کرد که دستگاه دیپلماسی اوباما تجربه فراوانی در این زمینه دارد و تقریبا می‌توان گفت، به خوبی با کم و کیف ماجرا و شرایط ویژه آن آشنایی دارد. از طرفی کسانی چون «رام امانوئل» که خود صهيونيست است و دست راست اوباما در کاخ سفید محسوب می‌شود و همچنین هیلاری کلینتون سابقه آشنایی کافی با نحوه تفکرات بنیامین نتانیاهو در دولت قبلی وی در اواخر دهه گذشته را دارند و حتما به اوباما این نکته را رسانده‌اند که به سختی می‌توان با کسی چون نتانیاهو به توافق رسید، بویژه اینکه در دولت ائتلافی فعلی کسانی نیز چون آويگدور لیبرمن آمده‌اند که کار را بشدت دشوار کرده و این خودسری در دولت اسرائیل به اوج خود رسیده است. نتانیاهو اگر بخواهد توقف شهرک سازی را بپذیرد نه‌تنها تا حدود زیادی اعتبار خود را در افکار عمومی اسرائیل از دست خواهد داد بلکه این کار، کوتاه آمدن در برابر اعراب خواهد بود که اگر این مسأله محقق شود آن وقت نتانیاهو باید تقسیم بیت‌المقدس و بازگشت به مرزهای ژوئن 1967 را نیز بپذیرد. پس به نظر می‌رسد حال که نتانیاهو و دولتش حاضر به تغییر رفتار خود در این مسائل نیستند، اوباما از این اصرار خود اهداف دیگری را دنبال می‌کند. مشاوران اوباما به این نتیجه رسیده اند که نمی‌توان دولت فعلی اسرائیل را به این اهداف مجاب کرد و با توجه به سیاست‌های خاصی که اوباما در خاور میانه و بویژه درباره ایران پیش گرفته، بعید نیست فشار فعلی به استعفای دولت فعلی اسرائیل و کناره‌گیری نتانیاهوي كله شق از صحنه قدرت بینجامد. منبع: سی ان ان ترجمه: مجتبي صادقيان
ارسال نظر
captcha
پربیننده