نودوپنجمین برنامه سینما روایت به نقد و بررسی مستند
«غزال ایرانی» اثر وحید فرجی و با حضور محمد تقی فهیم و رسول شادمانی مجری- کارشناس در مجموعه اسوه با حضور علاقه‌مندان به فیلم‌های مستند برگزار شد. اولین جلسه نقد و بررسی فیلم غزال ایرانی بود که یک روز قبل‌تر برای نخستین بار در حوزه هنری رونمایی شده بود.
تلاش کردم فیلم به گزارش صرف تبدیل نشود
وحید فرجی، کارگردان این فیلم که به حمایت حوزه هنری به مرحله تولید رسیده است درباره این اثر با بیان اینکه تولید این فیلم را سال گذشته در همین زمان کلید زدیم؛ ایده کلی این فیلم را علاقه‌اش به مسائل محیط زیست، انرژی‌های نو و توجه به جمع‌های دانشجویی عنوان کرد و یادآور شد: بزرگ‌ترین نگرانی من این بود که غزال ایرانی به یک فیلم گزارشی صرف تبدیل نشود. این کارگردان مستند تصریح کرد: برای اینکه به بچه‌ها نزدیک‌تر شوم و به سمت یک مستند جذاب حرکت کنم زمان زیادی را قبل از برگزاری مسابقه با دانشجویان سپری کردم تا آنان به من و دوربین اعتماد کنند. این در حالی بود که آنان خیلی با دوربین راحت نبودند و من برای 10 دقیقه اول فیلم، شاید نزدیک 2 ماه و نیم وقت صرف کردم.
خلأ نبود جریان فیلمسازی کشور در کنار جریان علمی
محمد تقی فهیم، منتقد سینمایی کشورمان در این برنامه با بیان اینکه فیلم «غزال ایرانی» پروژه مهمی است و اهمیت خودش را بیشتر از هر چیزی از موضوع و محتوا می‌گیرد، گفت: نکته مهمی که در این فیلم می‌توان بر روی آن متمرکز شد «حوزه مدیریتی کشور» است. فیلم در چند فراز به ما می‌گوید که از پروژه یک تا پروژه 3 غزال ایرانی، ده‌ها دانشجوی نخبه دخیل در غزال ایرانی به خارج از کشور مهاجرت کردند و این نکته مرکزی چنین پروژه‌هایی است که باید حین به تصویرکشیدن شکوفایی بچه‌ها، گوشه چشمی هم به نقد عملکرد مدیرانی داشته باشد که باید در کنار این پروژه‌ها قرار بگیرند و آنان را به لحاظ تبلیغی در تریبون‌های مختلف حمایت کنند. وی افزود: ما در فیلم غزال ایرانی شاهد یک روایت ساده از یک اتفاق مهم هستیم و متاسفانه این فیلم از حد یک گزارش فراتر نمی‌رود و تبدیل به یک روایت پرکشش برای مخاطب نمی‌شود. از سوی دیگر به نظر می‌رسد اتاق فکر دقیقی برای تولید این فیلم طراحی نشده است و ما چندان دچار تحولات روحی و فکری و هیجانی در موقع دیدن این فیلم نمی‌شویم. به گفته فهیم، ابتدا، میانه و پایان فیلم هیچ تفاوتی با همدیگر ندارد و دوربین خیلی به دست‌اندرکاران پروژه نزدیک نمی‌شود تا مخاطب خودش را داخل گروه احساس کند. این کارشناس و فعال رسانه‌ای ادامه داد: از ابتدا تماشاگر دلبسته مسابقه و غزال ایرانی نمی‌شود و به همین دلیل زمانی که ماشین حین مسابقه، منحرف می‌شود دل مخاطب نمی‌لرزد ضمن اینکه دوربین در چنین لحظاتی کم‌کار است و نمی‌تواند هیجان لازم را به مخاطب منتقل کند. محمدتقی فهیم تصریح کرد: معمولا این نوع مستندها از نظر رتبه‌بندی جایگاه بالایی دارند و توجه به این نوع مستندها جزو هوشمندی گروه‌های پشتیبانی فیلم محسوب می‌شود چون به استراتژی‌های علمی کشور بازمی‌گردد. این در حالی است که نبودن جریان فیلمسازی کشور در کنار جریان تولید علمی یک خلأ محسوب می‌شود. اگر جریان فیلمسازی ما پیشرو باشد و زودتر از مدیریت به این حوزه‌ها ورود کند و حتی نقد کند شاید تلنگری به مدیریت علمی کشور باشد تا جوانان نخبه را دریابند.
فیلم به هیچ عنوان سفارشی نیست
در ادامه وحید فرجی با بیان اینکه من به خاطر احساس دینی که به این موضوع داشتم این فیلم را تولید کردم هر چند که می‌دانستم ممکن است این فیلم یک فیلم متوسطی باشد، گفت: سعی کردم فیلم کاراکترمحور باشد و به همین منظور روی یکی، دو دانشجو متمرکز شدم اما خیلی فضا و دانشجویان اجازه این کار را به من نمی‌دادند بنابراین سعی کردم به کل تیم و به ماشین و تا حدی هم به جذابیت‌های مسابقه در استرالیا بپردازم. به گفته وی، او تلاش داشته در زمان روایی فیلم، جابه‌جایی ایجاد نشود، چرا که سبب سردرگمی مخاطب می‌شده است. کارگردان فیلم مستند غزال ایرانی اظهار داشت: هیچ سفارشی برای تولید این فیلم به من از سوی هیچ نهادی نشد بلکه این دغدغه و تمایل خود من بود ضمن اینکه من در فیلم به این نتیجه رسیدم که خیلی به بحث مهاجرت دانشجویان نپردازم و تنها به چند جمله اکتفا کردم و چون مشکلات عدم حمایت‌ها از زبان دانشجویان مطرح شده بود، نیازی برای رفتن سراغ مدیران برای عدم حمایت نبود.