14آوریل مصادف با24 خرداد روز جهانی اهداکنندگان خون است. به همین بهانه در این ستون چند توصیه به اهدا کنندگان خون داریم. توصیه‌های زیر سبب می‌شوند تا شما اهدا کننده عزیز، سلامتی خود را همیشه حفظ کرده و با حفظ این سلامتی و اهدای همیشگی خون، جان انبوه بیماران و نیازمندان را نجات دهید.
پس از اهدای خون به مدت 10 تا 15 دقیقه روی تخت خون‌گیری استراحت کنید و از جای خود بلند نشوید. بدن شما به این زمان نیاز دارد تا خود را با حجم خون اهدایی تطبیق دهد. چنانچه شما زودتر از آنکه کارشناسان اجازه می‌دهند از جای خود برخیزید ممکن است دچار سرگیجه و ضعف شوید یا حتی تعادل خود را از دست داده و غش کنید.
مراقب محل خون‌گیری روی بازوی خود باشید و حداقل تا 4 ساعت به پوششی که کارشناس خون‌گیری روی بازوی شما قرار داده، دست نزنید.
اگر از محل خون‌گیری هر گونه خونریزی مشاهده کردید کافی است بازوی خود را بالا نگه داشته و به کمک یک گاز استریل یا پارچه‌ای تمیز و با استفاده از برآمدگی گوشتی کف دست خود به آن فشار آورید تا خونریزی متوقف شود. در صورت ادامه یافتن خونریزی به پایگاه اهدای خون مراجعه کنید.
بعد از استراحت پذیرایی مختصری با شربت و شیرینی انجام می‌شود که اولاً به تطابق بدن شما با حجم خونی که اهدا کرده‌اید کمک می‌کند و دوم آنکه بعد از اهدای خون باعث توقف بیشتر شما برای دقایقی دیگر در محل خون‌گیری می‌شود که زمانی مناسب را برای مراقبت‌های پزشکی و انتقال توصیه‌های بهداشتی توسط کارشناسان مرکز خون‌گیری به شما فراهم می‌کند.
به دستی که از آن خون گرفته شده است فشار وارد نکرده و حداقل تا 4 ساعت پس از آن با آن دست بار سنگین بلند نکنید.
چنانچه سیگاری هستید حداقل برای نیم الی یک ساعت بعد از اهدای خون سیگار نکشید.
اگر پس از اهدای خون دچار سرگیجه شده یا آنکه احساس ضعف یا غش کردن و از حال رفتن به شما دست داد، سریعا روی زمین دراز بکشید و پاهایتان را بالا قرار دهید (مثلا پاها را به دیوار یا صندلی تکیه دهید یا زیر پاها بالشی قرار دهید.) اگر امکان دراز کشیدن برای شما وجود نداشت، می‌توانید بنشینید و خم شده و سر را بین زانوهای خود قرار دهید.
بعد از اهدای خون می‌توانید بعد از نیم ساعت به کار و زندگی روزمره خود برگردید، منوط به آنکه تا 24 ساعت به دستی که از طریق آن خون‌گیری انجام شده است فشار وارد نکنید و از انجام کارهای سخت و بلند کردن اجسام سنگین بپرهیزید تا ناحیه سوزن زده شده دچار کبودی یا خونریزی نشود.
تا 24 ساعت اقدام به انجام ورزش (به‌غیر از پیاده‌روی) و تمرینات بدنی سنگین نکنید.
خلبانان و خدمه پروازی هواپیماهای مسافری، خلبانان هواپیماهای جنگی، رانندگان جرثقیل و همه وسایل نقلیه سنگین، غواصان، کسانی که در آتش نشانی کار می‌کنند، ورزشکارانی که ورزش سنگین و حرفه‌ای انجام می‌دهند، افرادی که از نردبان بالا می‌روند یا در ساختمان‌های مرتفع روی داربست کار می‌کنند، رانندگان قطار و کوهنوردان باید حداقل 12 تا 24 ساعت بین اهدای خون و برگشت به کار و شغل‌شان فاصله باشد.
برای جبران خونی که اهدا کرده‌اید مقدار بیشتری آب و نوشیدنی (در 24 ساعت آینده و بویژه 4 ساعت اول) میل کرده و غذایی کامل بخورید. سعی کنید از غذاهای مغذی و غنی از آهن (مانند انواع گوشت قرمز، جگر، مرغ، تخم مرغ، ماهی و حبوبات مانند نخود، لوبیا و عدس) بیشتر استفاده کنید. برخی از میوه‌ها مانند مرکبات (پرتقال و لیمو ترش)، کیوی و سبزیجات، گوجه فرنگی و فلفل سرشار از ویتامین C هستند. ویتامین C در جذب بیشتر آهن بسیار موثر است. بلافاصله پس از صرف غذا برای جذب بهتر آهن از میوه‌ها و سبزیجات حاوی ویتامین C میل کنید. برخی مواد غذایی جذب آهن را کاهش می‌دهند. چای، قهوه و لبنیات جزو این مواد هستند. حداقل یک ساعت فاصله بین مصرف اینها و مواد غذایی باید فاصله زمانی باشد.
بعد از اهدای خون مصرف اضافی هیچ گونه مواد غذایی مکمل و مقوی ضرورت ندارد و حجم و سلول‌های خونی شما بطور خودکار جایگزین می‌شود. به هرحال در صورتی که تمایل دارید سلول‌های خونی شما سریع‌تر جبران شود مصرف محدود قرص‌های حاوی ترکیبات آهن و ویتامین C طی روزهای بعد از اهدای خون، با مجوز پزشک مستقر در واحد اهدای خون با میزانی که ایشان تعیین می‌کند بلامانع است. باید دانست که حجم مایع خون اهدایی شما در 24 ساعت و تعداد گلبول‌های قرمز خون شما نیز حداکثر در عرض 4-2 هفته توسط بدن جبران می‌شود.
اگر در 2 هفته پس از اهدای خون دچار هر نوع بیماری عفونی شدید، حتماً به پایگاه انتقال خون اطلاع دهید. شاید لازم باشد تا از ورود خون اهدایی شما به چرخه مصرف خون جلوگیری شده یا آزمایش‌های تکمیلی بطور رایگان توسط سازمان انتقال خون روی خون شما انجام شود.
اگر در 6 ماه پس از اهدای خون دچار زردی، یرقان یا هر نوع بیماری عفونی منتقله از راه خون و تماس جنسی نظیر ایدز، سیفلیس و مانند آنها شدید حتماً پایگاه انتقال خون را در جریان قرار دهید.
روی خون اهدایی شما بطور روتین آزمایش‌هایی با هدف ردیابی بیماری‌های منتقله از راه خون، نظیر ایدز، هپاتیت B، هپاتیت C و سیفلیس و نیز تعیین گروه خونی انجام می‌شود و نتیجه حاصله در قالب کارت خون به نشانی شما ارسال می‌شود. لطفا در مراجعه‌های بعدی خود به پایگاه‌های اهدای خون کارت خون قبلی خود را به همراه بیاورید.
* دبیر آموزش شرکت پالایش و پژوهش خون چند توصیه پس از اهدای خون
14آوریل مصادف با24 خرداد روز جهانی اهداکنندگان خون است. به همین بهانه در این ستون چند توصیه به اهدا کنندگان خون داریم. توصیه‌های زیر سبب می‌شوند تا شما اهدا کننده عزیز، سلامتی خود را همیشه حفظ کرده و با حفظ این سلامتی و اهدای همیشگی خون، جان انبوه بیماران و نیازمندان را نجات دهید.
پس از اهدای خون به مدت 10 تا 15 دقیقه روی تخت خون‌گیری استراحت کنید و از جای خود بلند نشوید. بدن شما به این زمان نیاز دارد تا خود را با حجم خون اهدایی تطبیق دهد. چنانچه شما زودتر از آنکه کارشناسان اجازه می‌دهند از جای خود برخیزید ممکن است دچار سرگیجه و ضعف شوید یا حتی تعادل خود را از دست داده و غش کنید.
مراقب محل خون‌گیری روی بازوی خود باشید و حداقل تا 4 ساعت به پوششی که کارشناس خون‌گیری روی بازوی شما قرار داده، دست نزنید.
اگر از محل خون‌گیری هر گونه خونریزی مشاهده کردید کافی است بازوی خود را بالا نگه داشته و به کمک یک گاز استریل یا پارچه‌ای تمیز و با استفاده از برآمدگی گوشتی کف دست خود به آن فشار آورید تا خونریزی متوقف شود. در صورت ادامه یافتن خونریزی به پایگاه اهدای خون مراجعه کنید.
بعد از استراحت پذیرایی مختصری با شربت و شیرینی انجام می‌شود که اولاً به تطابق بدن شما با حجم خونی که اهدا کرده‌اید کمک می‌کند و دوم آنکه بعد از اهدای خون باعث توقف بیشتر شما برای دقایقی دیگر در محل خون‌گیری می‌شود که زمانی مناسب را برای مراقبت‌های پزشکی و انتقال توصیه‌های بهداشتی توسط کارشناسان مرکز خون‌گیری به شما فراهم می‌کند.
به دستی که از آن خون گرفته شده است فشار وارد نکرده و حداقل تا 4 ساعت پس از آن با آن دست بار سنگین بلند نکنید.
چنانچه سیگاری هستید حداقل برای نیم الی یک ساعت بعد از اهدای خون سیگار نکشید.
اگر پس از اهدای خون دچار سرگیجه شده یا آنکه احساس ضعف یا غش کردن و از حال رفتن به شما دست داد، سریعا روی زمین دراز بکشید و پاهایتان را بالا قرار دهید (مثلا پاها را به دیوار یا صندلی تکیه دهید یا زیر پاها بالشی قرار دهید.) اگر امکان دراز کشیدن برای شما وجود نداشت، می‌توانید بنشینید و خم شده و سر را بین زانوهای خود قرار دهید.
بعد از اهدای خون می‌توانید بعد از نیم ساعت به کار و زندگی روزمره خود برگردید، منوط به آنکه تا 24 ساعت به دستی که از طریق آن خون‌گیری انجام شده است فشار وارد نکنید و از انجام کارهای سخت و بلند کردن اجسام سنگین بپرهیزید تا ناحیه سوزن زده شده دچار کبودی یا خونریزی نشود.
تا 24 ساعت اقدام به انجام ورزش (به‌غیر از پیاده‌روی) و تمرینات بدنی سنگین نکنید.
خلبانان و خدمه پروازی هواپیماهای مسافری، خلبانان هواپیماهای جنگی، رانندگان جرثقیل و همه وسایل نقلیه سنگین، غواصان، کسانی که در آتش نشانی کار می‌کنند، ورزشکارانی که ورزش سنگین و حرفه‌ای انجام می‌دهند، افرادی که از نردبان بالا می‌روند یا در ساختمان‌های مرتفع روی داربست کار می‌کنند، رانندگان قطار و کوهنوردان باید حداقل 12 تا 24 ساعت بین اهدای خون و برگشت به کار و شغل‌شان فاصله باشد.
برای جبران خونی که اهدا کرده‌اید مقدار بیشتری آب و نوشیدنی (در 24 ساعت آینده و بویژه 4 ساعت اول) میل کرده و غذایی کامل بخورید. سعی کنید از غذاهای مغذی و غنی از آهن (مانند انواع گوشت قرمز، جگر، مرغ، تخم مرغ، ماهی و حبوبات مانند نخود، لوبیا و عدس) بیشتر استفاده کنید. برخی از میوه‌ها مانند مرکبات (پرتقال و لیمو ترش)، کیوی و سبزیجات، گوجه فرنگی و فلفل سرشار از ویتامین C هستند. ویتامین C در جذب بیشتر آهن بسیار موثر است. بلافاصله پس از صرف غذا برای جذب بهتر آهن از میوه‌ها و سبزیجات حاوی ویتامین C میل کنید. برخی مواد غذایی جذب آهن را کاهش می‌دهند. چای، قهوه و لبنیات جزو این مواد هستند. حداقل یک ساعت فاصله بین مصرف اینها و مواد غذایی باید فاصله زمانی باشد.
بعد از اهدای خون مصرف اضافی هیچ گونه مواد غذایی مکمل و مقوی ضرورت ندارد و حجم و سلول‌های خونی شما بطور خودکار جایگزین می‌شود. به هرحال در صورتی که تمایل دارید سلول‌های خونی شما سریع‌تر جبران شود مصرف محدود قرص‌های حاوی ترکیبات آهن و ویتامین C طی روزهای بعد از اهدای خون، با مجوز پزشک مستقر در واحد اهدای خون با میزانی که ایشان تعیین می‌کند بلامانع است. باید دانست که حجم مایع خون اهدایی شما در 24 ساعت و تعداد گلبول‌های قرمز خون شما نیز حداکثر در عرض 4-2 هفته توسط بدن جبران می‌شود.
اگر در 2 هفته پس از اهدای خون دچار هر نوع بیماری عفونی شدید، حتماً به پایگاه انتقال خون اطلاع دهید. شاید لازم باشد تا از ورود خون اهدایی شما به چرخه مصرف خون جلوگیری شده یا آزمایش‌های تکمیلی بطور رایگان توسط سازمان انتقال خون روی خون شما انجام شود.
اگر در 6 ماه پس از اهدای خون دچار زردی، یرقان یا هر نوع بیماری عفونی منتقله از راه خون و تماس جنسی نظیر ایدز، سیفلیس و مانند آنها شدید حتماً پایگاه انتقال خون را در جریان قرار دهید.
روی خون اهدایی شما بطور روتین آزمایش‌هایی با هدف ردیابی بیماری‌های منتقله از راه خون، نظیر ایدز، هپاتیت B، هپاتیت C و سیفلیس و نیز تعیین گروه خونی انجام می‌شود و نتیجه حاصله در قالب کارت خون به نشانی شما ارسال می‌شود. لطفا در مراجعه‌های بعدی خود به پایگاه‌های اهدای خون کارت خون قبلی خود را به همراه بیاورید.
* دبیر آموزش شرکت پالایش و پژوهش خون ارسال نظر
پربیننده