۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۰:۲۷

با کلمه

پیر دیروز جوان بود، موهای مشکی و پر، صورت بی‌چین و چروک، قدرتمند و مدعی، اما امروز همه چیز عوض شده است؛ موهای سفید و خالی، چهره پرچین و چروک، ضعیف و افتاده. در آینه که نگاه می‌کند، دنبال مویی سیاه می‌گردد اما به قول فریدون مشیری، 30 سال قبل دنبال مویی سفید بود و نیافت و امروز دنبال مویی سیاه! اما دریغ و درد! جوانی و پیری دو قطب رمنده از هم‌اند و جمع نقیضین محال است و به قول قائم‌مقام صحبت سنگ و سبوست و به تعبیر سعدی از قول جوانی که با پیر بسر می‌برد: اگر مرا تیری به پهلو نشیند به که پیری. اما کدام پیر، پیر کدام است؟ کلمه پیر که به معنای سالخورده، عمر فرسود، شیخ و پیشرو و در عرفان معنای استاد و دلیل و راهنما می‌دهد، بسیار و بسیار سخن‌گستری می‌خواهد اما اشاره‌وار سه نوع آن قابل بررسی است: 1- پیر عرفانی: آنکه در مسیر سیر و سلوک پر از تجربه و منتها به تزکیه و اتصال به معبود است. مرید یا سالک با دستگیری و هدایت او طی‌طریق می‌کند و به سرمنزل مقصود می‌رسد. ساقی، معلم، ادیب عشق و... نیز در همین معنی‌اند. حافظ: در مکتب حقایق پیش ادیب عشق / هان ای پسر بکوش که روزی پدر شوی 2- به تعبیر قابوس‌نامه، عده‌ای از پیران هستند که «برجای» نام می‌گیرند. 3- و عده‌ای که به پیران «نه بر جای» معروف‌اند. پیر برجای، سالخورده‌ای است که در طول عمرش به کسب تجربه پرداخته و می‌تواند هنگام پیری با رفتار، کردار و گفتار پخته و تجربی عامل تاثیرگذاری باشد برای اطرافیان در حل مشکلات و مشورت و ارائه پند و اندرز و نزد دیگران قابل احترام است. اما پیر «نه بر جای» یعنی سالخورده‌ای که به‌رغم ظاهر سال‌ها دیده‌اش، دارای رفتار و گفتاری جوانانه است؛ منظور ما طراوت نیست بلکه خامی و بی‌تجربگی و احساساتی بودن اوست. می‌شود با این مثال روشن‌تر بیان کرد: پیر «برجای» کسی است که عقل و سن او در موازات هم حرکت می‌کنند و رفتار و گفتارش همان است که توقع می‌رود یعنی پیر دانا. حافظ‌ گفت: نصیحت گوش کن جانا که از جان دوست‌تر دارند / جوانان سعادتمند پند پیر دانا را. اما پیر «نه بر جای» اوست که سنش سال‌ها جلوتر از عقلش حرکت می‌کند، به همین جهت هنوز خام و نرسیده است که این ناهماهنگی برازنده یک فرد سالخورده نیست. اگر پذیرفته شود کلمه‌هایی مثل پیر یا دیر و... بی‌حساب ساخته نشده‌اند، یک پیر باید با جوان تفاوت داشته باشد. کلمه‌های «پیر، پار، پور» از یک ریشه‌اند ولی برای تفاوت معنایی اینگونه ساخته شده‌اند: پیر- سالخورده / پور- جوان/ پار – زمان گذشته یا دار، دور، دیر. بنابراین پیر و پور متضادند و شخص پیر اول باید بپذیرد که عمری گذرانده و کهنسال شده است دوم اینکه مواظب رفتار، کردار و گفتارش باشد.ولی در مقابل «جوان» باید بر خود وظیفه بداند که هرگز حرمت پیران را نشکند، چرا که راهی را که قرار است آنها بروند، پیران با زحمت رفته‌اند و همچنین روزی جوانان نیز الزاما جای پیران خواهند نشست. بی‌جهت نیست که در روایتی آورده‌اند: علت اینکه خداوند بر ملت‌های ناسپاس عذاب نمی‌فرستد وجود پیران و بچه‌های خردسال‌است، چون آنها گناهی در این سن ندارند. پیر دانا را از دست ندهیم. «آتش سبز» در سينماتك فيلم «آتش سبز» به كارگرداني محمدرضا اصلاني همراه با جلسه نقد و بررسي، 27 خردادماه ساعت 15 در سالن سينماتك موزه هنرهاي معاصر تهران به نمايش درمي‌آيد. فيلم «آتش سبز» سرنوشت افسانه‌اي دختري به نام ناردانه است كه در كودكي سروش ازدواجش را با يك مرد مرده مي‌شنود و براي گريز از اين سرنوشت خوف‌انگيز ناخواسته گام در راهي دشوار مي‌گذارد. عزت‌الله انتظامي، مهتاب كرامتي، مهدي احمدي، پگاه آهنگراني، فرخ نعمتي و آهو خردمند در این فیلم بازی کرده اند. برگزاری نشست «تاريخ ادبيات و تاريخ علم» سيزدهمين نشست گروه ادب با موضوع «تاريخ‌ادبيات و تاريخ علم»، با سخنراني حسين معصومي همداني برگزار مي‌شود. از معصومي همداني تاكنون مقالات زيادي در دايرهًْ المعارف بزرگ اسلامي، دانشنامه جهان اسلام، نشر دانش، معارف، تحقيقات اسلامي و كيهان فرهنگي منتشر شده ‌است. این نشست امروز از ساعت 17 تا 19 در فرهنگستان زبان و ادب فارسي به نشاني خيابان شهيد بهشتي، خيابان شهيد احمد قصير (بخارست)، نبش خيابان سوم برگزار مي‌شود. «وحشی و گیشا» در سینماتک سپیده فیلم سینمایی «وحشی و گیشا» به کارگردانی جان هیوستن یکشنبه 31 خرداد در هفتاد و‌هفتمین برنامه سینماتک سپیده روی پرده می‌رود. سایت سینمایی سوره اعلام کرد برنامه‌های این دوره سینما تک سپیده با روی پرده رفتن فیلم سینمایی «دانشکده‌های من» پایان می‌یابد. در برنامه تیرماه سینما تک سپیده که از هفت تیر ماه آغاز می‌شود فیلم‌های «دوئل» استیون اسپیلبرگ محصول 1971، «گروهبان راتلج» جان فورد محصول 1960، «تا وقتی بادبان ها را برافرازید» رابرت وایز محصول 1957 و«چاپایف» برادران راسیلی یف محصول 1934 نمایش داده می‌شود. داستان فیلم «وحشی و گیشا» درباره شخصی به نام تاونسند است که به عنوان اولین سفیر آمریکا از طرف رئیس جمهوری این کشور به ژاپن می‌رود و در آنجا دلبسته یک گیشا می‌شود. جان وین، ایکو آندو، سام جافی و سو یامامارو بازیگران این فیلم هستند.
ارسال نظر
captcha
پربیننده