هفته گذشته بحثی را درباره هنر محیطی و برخی از ویژگی‌ها و مشخصه‌های آن آغاز کردیم و با بیان اینکه هنر محیطی، روشی است برای بهبود و ارتقای رابطه ما با طبیعت، به بررسی و معرفی برخی از واژه‌ها و اصطلاحات آن پرداختیم. در بخش دوم این نوشتار نیز سعی شده چند اصطلاح دیگر در این زمینه مطرح شود تا در نوشته‌های دیگر به صورت مفصل‌تری به آنها بپردازیم.
هنر در طبیعت (Art In Nature): اصطلاحی است که بیشتر به مذاق اروپاییان خوش‌آمده و آن‌را به کارهای هنرمندانی از قبیل «اندی گلدزورثی» و «نیلس اودو» اطلاق می‌کنند. استفاده از مواد طبیعی که در محیط یافت می‌شود مثل گُل، شاخه، گِل، تکه‌های یخ و... برای خلق فرم‌های زیبا، از مشخصات این شاخه از هنر است. هنر در طبیعت، گونه‌ای مینی‌مالیسم رمانتیک است که می‌کوشد از زیبایی انتزاعی و حتی دکوراتیو بالقوه‌ای که در فرم‌های ناپایدار طبیعی وجود دارد، الهام گیرد، از این‌رو، در این شاخه هنری خبری از محتوای غلیظ سیاسی، فمینیستی یا حتی اکولوژیک نبوده و پیام در این آثار بسیار نهفته و پوشیده است. پروژه‌های هنر در طبیعت، بیشتر اجراهایی فرمال و Site Specific یا چیدمان‌های به‌دقت کارشده‌ای هستند که عکس‌هایی به‌دقت فکرشده، از آنها گرفته می‌شود. در بیان تفاوت این شاخه با «لندآرت» می‌توان به این نکته اشاره کرد که پروژه‌های هنر در طبیعت در مقیاسی کوچک‌تر خلق شده و شخصی‌ترند. برخی آثار هنری باستانی از قبیل نقاشی‌های روی شن تبتی‌ها یا آثار قوم ناوایو که از بذر و گُل ساخته می‌شده، را می‌توان نمونه‌های «هنر در طبیعت» دانست که نشانه‌هایی از سمبلیسم و سنت فرهنگی آن اقوام را نیز در خود دارد. هنر در طبیعت و لندآرت، در برخی موارد همپوشانی هم دارند که نمونه بارزش را می‌توان در دایره‌های صفر
(Zero Circles) اثر «دانیل دنسر» دید. بسیاری از هنرمندانی که کارهایشان را می‌توان هنر در طبیعت خواند، ترجیح می‌دهند هنرمندان لندآرت به‌شمار آیند.
لند آرت(Land Art): اصطلاحی قدیمی‌تر از «هنر در طبیعت» است که از دهه‌های 60 و 70 میلادی رواج یافت و بیشتر در خارج از ایالات متحده بکاربرده می‌شود. اطلاق این واژه به دسته‌ای از آثار هنری تا به امروز هم ادامه دارد. جانمایه این شاخه از هنر، خلق اثر هنری در فضای خارجی و روی زمین است. «لانگ» و «اپنهایم» از هنرمندان پیشگام این شاخه محسوب می‌شوند که با قدم زدن و جلو و عقب رفتن روی ساحل شنی، اشکالی هندسی ایجاد کرده و آن‌را برای نخستین بار، لندآرت نامیدند. در بیان تفاوت این شاخه با «هنر در طبیعت» می‌توان به مفهومی‌تر و نمادگراتر بودن آن اشاره کرد. یکی از زیرشاخه‌های لندآرت، «Crop Art» است که به آثاری اطلاق می‌شود که از ساختن اشکالی روی مزارع کشاورزی و تصویربرداری آن از بالا، بوجود می‌آید. البته بسیاری با تسامح از اصطلاح لندآرت برای اشاره به دامنه گسترده‌ای از شاخه‌های هنری از هنرمحیطی تا هنر زمین (Earth Work) و... استفاده می‌کنند.
هنر زمین (Earth Art): این شاخه که ترجمه صحیحش «هنر زمین» است و نه هنر زمینی یا خاکی، خود زیرشاخه‌ای از لندآرت به‌شمار می‌آید. ایده تغییرشکل زمین به شیوه‌ای زیباشناختی، قدمتی به درازای حضور آدمی بر زمین دارد، ولی اولین اثری که این نام را بر خود داشت، توسط «هربرت بایر» و در سال 1955به انجام رسید. ولی این اصطلاح رواج عام نیافت تا اینکه در سال 1969، گالری داون در نیویورک نمایشگاهی با این عنوان یعنی هنر زمین برگزار کرد و از آن پس، این اصطلاح پذیرفته شده و بر شاخه‌ای از هنر اطلاق شد. هر یک از کارها و آثار زیر را می‌توان «هنر زمین» دانست: جابجایی حجمی از خاک از فضای بیرونی به فضای درونی، کندن حفره‌های عظیم در زمین و ایجاد اشکال به‌وسیله آنها یا سازه‌هایی حجمی که در فضای بیرونی حتی با موادی چون سیمان ساخته می‌شود. سبک کار هر چه باشد استفاده از زمین به‌عنوان زمینه، ماده خام و بوم برای خلق ایده‌هایی از جنس هنر مفهومی، مشخصه اصلی همه آثاری است که به‌عنوان هنر زمین شناخته می‌شوند. نکته دیگر که در این باره باید مطرح شود این است که برخی از آثار معماری با ابعاد بزرگ نیز گاه تحت عنوان لندآرت دسته‌بندی می‌شود. همچنین هنر در طبیعت مفهومی است که با لندآرت قرابتی تمام دارد ولی از لحاظ مصالح به‌کار رفته در آن و نیز شخصی‌تر بودن و طبیعی‌تر بودنش، تفاوت‌هایی میان این دو شاخه سربرمی‌آورد.
هنر بوم‌شناختی (tra ocE) غایت نهایی حفظ محیط‌زیست را تعقیب کرده و فعالیتی مستقیم در این راستاست. از سویی دیگر و با اینکه اغلب هنرمندان، «هنر در طبیعت» و «هنر زمین» را تنها معطوف به گرایش‌های محیط‌زیستی نمی‌دانند ولی در نهایت نمی‌توان از هم‌خانوادگی این شاخه‌ها با «اکوآرت» چشمپوشی کرد اما نکته در اینجاست که هنر در طبیعت و هنر زمین در نزد هنرمند به مدیومی برای بیان خود و ایده‌های خود بدل می‌شود. اصطلاح اکوآرت نیز از سال 1990 وضع شده و امروز بسیاری از آثاری را که پیش‌تر تحت عنوان لندآرت دسته‌بندی می‌کردند، می‌توان اکوآرت دانست. هنر محیطی چیست؟(2)
بهبود ارتباط با طبیعت
هفته گذشته بحثی را درباره هنر محیطی و برخی از ویژگی‌ها و مشخصه‌های آن آغاز کردیم و با بیان اینکه هنر محیطی، روشی است برای بهبود و ارتقای رابطه ما با طبیعت، به بررسی و معرفی برخی از واژه‌ها و اصطلاحات آن پرداختیم. در بخش دوم این نوشتار نیز سعی شده چند اصطلاح دیگر در این زمینه مطرح شود تا در نوشته‌های دیگر به صورت مفصل‌تری به آنها بپردازیم.
هنر در طبیعت (Art In Nature): اصطلاحی است که بیشتر به مذاق اروپاییان خوش‌آمده و آن‌را به کارهای هنرمندانی از قبیل «اندی گلدزورثی» و «نیلس اودو» اطلاق می‌کنند. استفاده از مواد طبیعی که در محیط یافت می‌شود مثل گُل، شاخه، گِل، تکه‌های یخ و... برای خلق فرم‌های زیبا، از مشخصات این شاخه از هنر است. هنر در طبیعت، گونه‌ای مینی‌مالیسم رمانتیک است که می‌کوشد از زیبایی انتزاعی و حتی دکوراتیو بالقوه‌ای که در فرم‌های ناپایدار طبیعی وجود دارد، الهام گیرد، از این‌رو، در این شاخه هنری خبری از محتوای غلیظ سیاسی، فمینیستی یا حتی اکولوژیک نبوده و پیام در این آثار بسیار نهفته و پوشیده است. پروژه‌های هنر در طبیعت، بیشتر اجراهایی فرمال و Site Specific یا چیدمان‌های به‌دقت کارشده‌ای هستند که عکس‌هایی به‌دقت فکرشده، از آنها گرفته می‌شود. در بیان تفاوت این شاخه با «لندآرت» می‌توان به این نکته اشاره کرد که پروژه‌های هنر در طبیعت در مقیاسی کوچک‌تر خلق شده و شخصی‌ترند. برخی آثار هنری باستانی از قبیل نقاشی‌های روی شن تبتی‌ها یا آثار قوم ناوایو که از بذر و گُل ساخته می‌شده، را می‌توان نمونه‌های «هنر در طبیعت» دانست که نشانه‌هایی از سمبلیسم و سنت فرهنگی آن اقوام را نیز در خود دارد. هنر در طبیعت و لندآرت، در برخی موارد همپوشانی هم دارند که نمونه بارزش را می‌توان در دایره‌های صفر
(Zero Circles) اثر «دانیل دنسر» دید. بسیاری از هنرمندانی که کارهایشان را می‌توان هنر در طبیعت خواند، ترجیح می‌دهند هنرمندان لندآرت به‌شمار آیند.
لند آرت(Land Art): اصطلاحی قدیمی‌تر از «هنر در طبیعت» است که از دهه‌های 60 و 70 میلادی رواج یافت و بیشتر در خارج از ایالات متحده بکاربرده می‌شود. اطلاق این واژه به دسته‌ای از آثار هنری تا به امروز هم ادامه دارد. جانمایه این شاخه از هنر، خلق اثر هنری در فضای خارجی و روی زمین است. «لانگ» و «اپنهایم» از هنرمندان پیشگام این شاخه محسوب می‌شوند که با قدم زدن و جلو و عقب رفتن روی ساحل شنی، اشکالی هندسی ایجاد کرده و آن‌را برای نخستین بار، لندآرت نامیدند. در بیان تفاوت این شاخه با «هنر در طبیعت» می‌توان به مفهومی‌تر و نمادگراتر بودن آن اشاره کرد. یکی از زیرشاخه‌های لندآرت، «Crop Art» است که به آثاری اطلاق می‌شود که از ساختن اشکالی روی مزارع کشاورزی و تصویربرداری آن از بالا، بوجود می‌آید. البته بسیاری با تسامح از اصطلاح لندآرت برای اشاره به دامنه گسترده‌ای از شاخه‌های هنری از هنرمحیطی تا هنر زمین (Earth Work) و... استفاده می‌کنند.
هنر زمین (Earth Art): این شاخه که ترجمه صحیحش «هنر زمین» است و نه هنر زمینی یا خاکی، خود زیرشاخه‌ای از لندآرت به‌شمار می‌آید. ایده تغییرشکل زمین به شیوه‌ای زیباشناختی، قدمتی به درازای حضور آدمی بر زمین دارد، ولی اولین اثری که این نام را بر خود داشت، توسط «هربرت بایر» و در سال 1955به انجام رسید. ولی این اصطلاح رواج عام نیافت تا اینکه در سال 1969، گالری داون در نیویورک نمایشگاهی با این عنوان یعنی هنر زمین برگزار کرد و از آن پس، این اصطلاح پذیرفته شده و بر شاخه‌ای از هنر اطلاق شد. هر یک از کارها و آثار زیر را می‌توان «هنر زمین» دانست: جابجایی حجمی از خاک از فضای بیرونی به فضای درونی، کندن حفره‌های عظیم در زمین و ایجاد اشکال به‌وسیله آنها یا سازه‌هایی حجمی که در فضای بیرونی حتی با موادی چون سیمان ساخته می‌شود. سبک کار هر چه باشد استفاده از زمین به‌عنوان زمینه، ماده خام و بوم برای خلق ایده‌هایی از جنس هنر مفهومی، مشخصه اصلی همه آثاری است که به‌عنوان هنر زمین شناخته می‌شوند. نکته دیگر که در این باره باید مطرح شود این است که برخی از آثار معماری با ابعاد بزرگ نیز گاه تحت عنوان لندآرت دسته‌بندی می‌شود. همچنین هنر در طبیعت مفهومی است که با لندآرت قرابتی تمام دارد ولی از لحاظ مصالح به‌کار رفته در آن و نیز شخصی‌تر بودن و طبیعی‌تر بودنش، تفاوت‌هایی میان این دو شاخه سربرمی‌آورد.
هنر بوم‌شناختی (tra ocE) غایت نهایی حفظ محیط‌زیست را تعقیب کرده و فعالیتی مستقیم در این راستاست. از سویی دیگر و با اینکه اغلب هنرمندان، «هنر در طبیعت» و «هنر زمین» را تنها معطوف به گرایش‌های محیط‌زیستی نمی‌دانند ولی در نهایت نمی‌توان از هم‌خانوادگی این شاخه‌ها با «اکوآرت» چشمپوشی کرد اما نکته در اینجاست که هنر در طبیعت و هنر زمین در نزد هنرمند به مدیومی برای بیان خود و ایده‌های خود بدل می‌شود. اصطلاح اکوآرت نیز از سال 1990 وضع شده و امروز بسیاری از آثاری را که پیش‌تر تحت عنوان لندآرت دسته‌بندی می‌کردند، می‌توان اکوآرت دانست. ارسال نظر
پربیننده