محمدرضا کردلو: شب دیدار شعرا با مقام معظم رهبری، وقتی برای نوشتن حاشیه دیدار آن نزدیک ایستاده بودم تا حرف‌ها را خوب بشنوم، وقتی حاج ولی‌الله کلامی‌زنجانی در میان شاعرانی که با آقا سلام و احوالپرسی می‌کردند، نزدیک آمد و چند کلامی صحبت کرد، متوجه علاقه متفاوت رهبری به ایشان شدم. آنگاه که خیلی راحت و بی‌تکلف با کلامی «آذری» صحبت می‌کرد و حتی درباره مسائل کشوری و استانی هم در همان مدت کوتاه حرف زدند. کلامی‌زنجانی از جمله شاعران آذری‌زبان است که نقش قابل توجهی در رشد شعر آیینی دارد. آن هم نه فقط اشعار ترکی که در سرودن انواع شعر فارسی هم مهارت دارد. یادم هست در دیدار شعرای آیینی با رهبر انقلاب در روز میلاد حضرت امیر(ع) در سال 90، شعر فارسی خواند که عیار بالایی داشت.
مطلع غزل این بود:
«حق روز ازل کل نعم را به علی داد
بین حکما حکم حَکم را به علی داد
معنای یدالله همین است و جز این نیست
کاتب که خدا بود قلم را به علی داد
می‌خواست به تصویر کشد قدرت خود را
در معرکه شمشیر دودم را به علی داد»
کلامی را کلام از دل برآید
رهبر انقلاب در یکی از دیدار‌ها درباره استاد کلامی می‌گویند: «کلامی را کلام از دل برآید». کلامی زنجانی شاعری گوشه‌گیر نیست که سالی یک‌بار طبع شعر گفتنش گل کند و قلم بردارد و بنویسد. او میاندار شعر آذری است. شهر به شهر و استان به استان، بی‌خستگی، بی‌آنکه بخواهد خود را از عامه مردم جدا کند، در میان مردم حاضر می‌شود و شعر می‌خواند. روحیه دوست‌داشتنی، طبع خوش و اخلاق حسنه‌اش زبانزد است. یوم‌العباس زنجان یک ایران است و یک کلامی که با دودمه‌هایی که می‌سراید و جمعیت آن را تکرار می‌کند، فضای خیره‌کننده و غیرقابل وصفی می‌سازد. کلامی‌زنجانی اتفاقا در میان شاعران فارسی نیز محترم و عزیز است. در شب دیدار شعرا با رهبر انقلاب همه دوست دارند او هم بخواند. امسال با همه اینکه فرصتی در اختیار داشت تا شعری بخواند اما تصمیم گرفت شعری از شاعری جوان- که در جلسه حضور نداشت و دوست داشت شعرش در حضور رهبری خوانده شود- بخواند. همین روحیه و مواجهه او را متمایز کرده است. او مخمسی زیبا از بهلول حبیبی خواند:
باخما که آل‌سعود ئولدورور اهل یمنی
باخما که منطقه‌ده ظلمون ائدوبدی علنی
چکوری فرشچیان، طرح ضریح حسنی
اوردا رهبر گورورم خطبه توفانی اوخور
پای منبر اونا حاج اصغر زنجانی اوخور
حبیبی پیش‌تر در گفت‌وگویی درباره این شعر به «وطن‌امروز» گفته بود: «لحظه‌ای که آن شعر را نوشتم، تمام که شد، عنایت اهل‌بیت علیهم‌السلام را دیدم که در 5 مصراع خیلی حرف زده شده است. خیلی دوست داشتم این شعر به دست رهبری برسد. الحمدلله آقای کلامی این شعر را در محضر رهبری خواندند».
تأثیر استاد کلامی درپیشرفت شعر آذری
بهلول حبیبی، شاعر زنجانی درباره ویژگی‌های شخصیتی استاد کلامی به «وطن‌امروز» می‌گوید: شکسته‌نفسی و اخلاق والای استاد کلامی و احترامی که برای همه اقشار قائل می‌شوند، زبانزد است. من بارها دیده‌ام که ایشان به پای کودکان هم بلند می‌شود و احترام می‌گذارد. با همه به زبان خودشان سخن می‌گوید و جوانان را مورد تشویق قرار می‌دهد. مکرر دیدم که از وقت خودش به شاعران و مداحان جوان‌تر می‌دهد تا آنها هم شعر بخوانند و مداحی کنند. حبیبی درباره شاخصه‌های شعر استاد کلامی می‌گوید: استاد شعر روز می‌گویند. شعر متناسب با حال و ضرورت‌های زمانه، شعری که پیام دارد. استاد کلامی به معنای واقعی کلمه ولایی است و این نکته در اشعارش بروز و ظهور دارد. تاثیر کلامی‌زنجانی در پیشرفت شعر آذری هم نکته‌ای است که حبیبی درباره آن معتقد است: حضور استاد کلامی در این عصر و دوره، به عنوان میاندار شعر آذری قابل اهمیت است. اشعار آذری در استان‌های مختلف آذری زبان و ترک خوانده می‌شدند اما آنطور که باید مورد توجه قرار نمی‌گرفتند. در واقع این استاد کلامی بود که در این عصر و دوره توجه‌ها را به شعر آذری جلب کرد. حضور ایشان در جلسات دیدار شعرا با رهبر انقلاب و خواندن شعرهای فاخر باعث شده تا بسیاری به این فضا علاقه‌مند شوند. خیلی‌ها بعد از این جریان دنبال ترجمه اشعار استاد هستند تا معانی آن را بفهمند.
فرزند استاد کلامی: اخم پدر را ندیده‌ام
عبدالحسین کلامی، فرزند استاد کلامی در مطلبی کوتاه که در اختیار «وطن‌امروز» قرار داده درباره وجوه شخصیتی استاد کلامی‌زنجانی می‌نویسد: بسیاری از دوستان اکثر اوقات از حالات حاج آقا در منزل از من سوال می‌کنند که اغلب بعد از توضیحاتم تعجب می‌کنند. شاید تنها موردی هم که می‌توانم راجع به حاج‌آقا صحبت کنم همین مورد باشد. البته شاید حاج‌آقا راضی نباشند این مسائل را مطرح کنم اما ایشان و اشخاص مثل ایشان امروز الگوی جوانان ما هستند و باید این خصوصیات به جوان‌ها گفته شود. اکثر ما پای منبرهای جلسات پیرامون ثواب خوشرویی و کمک کردن مرد در کار منزل احادیث و روایات فراوانی شنیده‌ایم که برای مردی که به خانواده خود خدمت کند به وی پاداشی برابر پیامبران عطا می‌شود یا مردان با کار کردن در منزل و کمک به همسر و فرزندان‌شان در زمره شهیدان قرار می‌گیرند و بسیاری حدیث و روایت دیگر... نکته بسیار ظریفی است که بحمدالله حاج‌آقا به این موضوع کاملا عمل می‌کنند. شاید به جرأت بتوانم عرض کنم سال‌هاست اخم و ناراحتی حاج‌آقا را ندیده‌ام مگر در مواقعی که به کسی ظلمی شده باشد یا در مواجهه با مشکلات مردم که بسیار مراجعه می‌کنند به ایشان برای حل مشکلات‌شان و حاج‌آقا در حد توان مساعدت می‌کنند و در مواقعی که نمی‌توانند کاری انجام دهند شاهد ناراحتی ایشان هستم. در باب اخلاق حاج‌آقا چندی پیش با یکی از شعرای خوب زنجان صحبت می‌کردیم که شاید بازگو کردن سخنان‌شان خالی از لطف نباشد. ایشان می‌گفتند: «در وجود استاد کلامی حس حسادت نیست و دوستی بزرگ و بزرگوارند. همواره مشوق بزرگ شاعران جوانند و ادب و احترام شاخصه وجودی ایشان است و همیشه قدرشناس استادان خویش بوده و از آنان به نیکی یاد می‌کنند». حرف در این باب بسیار است و مجال کوتاه... در آخر یک رباعی از حاج‌آقا تقدیم به همه آستان بوستان خانواده نور علیهم‌السلام:
ای جوهر جان تو گوهر ناب منی
اندر شب پرستاره مهتاب منی
می‌گویم و صد بار دگر خواهم گفت
من بنده این درم تو ارباب منی