گروه اجتماعی: بر اساس یک پژوهش علمی در روزهایی که آلودگی هوای ناشی از ذرات معلق زیاد بوده، موارد پذیرش افرادی که دچار مشکلات قلبی عروقی و تنفسی شده‌اند، در مراکز درمانی افزایش یافته است.
هوا که رو به سردی می‌رود تعداد روزهای آلوده نیز افزایش پیدا می‌کند و نخستین تصمیم برای مهار آلودگی هوا افزایش محدودیت‌های ترددی شهروندان و تعطیلی مدارس است. تصمیم‌گیران این حوزه یک هشدار هم در انتهای هر تصمیمی به کودکان، سالمندان و زنان باردار می‌دهند که از خانه‌های‌شان بیرون نیایند. داستانی که هر سال پاییز و زمستان تکرار می‌شود! برخی مدیران شهری می‌گویند در روزهای آلوده هوای تهران یک شیفت کاری به بهشت زهرا افزوده می‌شود. موضوعی که تاکنون هیچ نهاد علمی آن را تایید نکرده اما یک مقاله علمی اثبات کرده است میان تعداد روزهای آلوده سال و افزایش مرگ‌ومیر ارتباط معناداری وجود دارد.
آلودگی هوا قربانی می‌گیرد
خبرگزاری مهر با انتشار مطلبی نوشت: شهر تهران یکی از آلوده‌ترین شهرهای جهان به حساب می‌آید که عواقب آن به صورت بیماری‌ها و امراض قلبی- عروقی، تنفسی و سکته مغزی متوجه ساکنان این شهر می‌شود. شواهد نشان داده است در روزهایی که آلودگی هوای ناشی از ذرات معلق زیاد بوده، موارد پذیرش افرادی که دچار مشکلات قلبی- عروقی و تنفسی شده‌اند، در مراکز درمانی بیشتر بوده است. در مطالعه‌ای که مسعود فشکی، کارشناس مهندسی بهداشت محیط درباره ارتباط مرگ‌ومیر شهروندان و آلودگی هوا در سال ۹۳ انجام داده است، مشخص شده میان افزایش آمار مرگ‌ومیر و روزهای آلوده ارتباط معناداری وجود دارد.
این مطالعه از نوع مطالعات مقطعی است که در شهر تهران انجام گرفته و داده‌های مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های تنفسی طی دوره آماری مورد مطالعه (سال ۱۳۹۴) از سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان بهشت زهرا دریافت شده است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد در سال ۱۳۹۳، ۵۱۵۸ نفر به دلیل مشکلات تنفسی جان خود را در شهر تهران از دست داده‌اند. همچنین ارتباط معناداری بین مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های مورد مطالعه با آلودگی هوا وجود دارد اما بین جنسیت افراد فوت شده و دلیل فوت ارتباط معناداری وجود ندارد. افراد بالای ۶۵ سال حساسیت بیشتری به آلودگی هوا دارند، 2/62درصد از فوت‌شدگان سنی بیشتر از ۶۵ سال داشتند. میانگین سنی فوت‌شدگان 57/65 سال بود. ۲۸۹۸ نفر از فوت‌شدگان مرد، ۲۱۵۶ نفر زن و ۱۰۴ نفر نوزاد بوده‌اند. بیشترین میزان مرگ و میر (۲۶۶۴ مورد) به خاطر نارسایی تنفسی و بیشترین ارتباط بین آلودگی و مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های تنفسی به ترتیب مربوط به ماه‌های دی، بهمن و اسفند بوده است.
مشکلات تنفسی عامل ۷۰ درصد مرگ‌ها
تخمین زده می‌شود که حدود ۷۰ درصد مرگ‌ومیرها در تهران ناشی از مشکلات تنفسی و قلبی است که این مشکلات ارتباط مستقیم یا غیرمستقیم با آلودگی هوای تهران دارد. با توجه به آمار و اطلاعات موجود، مصرف انرژی‌های فسیلی در بخش حمل‌ونقل روند روبه‌رشدی دارد که به همین میــزان شاهد رشد انواع آلاینده‌های ناشی از این بخش در هوای کشور هستیم به شکلی که در سال ۱۳۸۰ بخش حمل‌ونقل بیشترین سهم را در آلودگی داشته و به میزان 6/2درصد اکسیدهای ازت، ۲۲ درصد دی‌اکسید گوگرد، 98/3 درصد منواکسیدکربن، ۹۰ درصد هیدروکربن‌ها و ۷۵ درصد ذرات معلق را منتشر کرده است. بر اساس این پژوهش معابر تهران حداکثر برای ۲ میلیون دستگاه خودرو ظرفیت دارد، در حالی که در حال حاضر 3/5 میلیون دستگاه خودرو در تهران تردد می‌کند، نتیجه اینکه آمارها نشان می‌دهد تهران یکی از آلوده‌ترین شهرهای دنیا به حساب می‌آید. آمار بین‌المللی بیماری‌های ناشی از آلودگی هوا چهارمین رتبه مرگ‌ومیر را به خود اختصاص داده‌اند و بنا بر گزارش سازمان ملل متحد هر ساله
۳ میلیون نفر از مردم جهان بر اثر این پدیده جان خود را از دست می‌دهند. همچنین تحقیقات انجام شده توسط شرکت کنترل کیفیت هوا و وزارت بهداشت نیز حاکی است میزان این آلاینده‌ها در شهر تهران 2/8 برابر استاندارد جهانی است، به این ترتیب روزانه ۱۲۰۰ تن آلاینده در هوای تهران پخش می‌شود و این در حالی است که رشد سالانه انتشار CO2 در کشور برابر ۲۵ درصد است. از سوی دیگر باید توجه داشت که آلودگی‌های شهری تا 100 کیلومتر را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد، همچنین سوانح رانندگی را افزایش داده و با کاهش دما این نوع آلودگی‌ها تشدید می‌شود. نتایج مطالعات پیشین نشان می‌دهد منوکسیدکربن و ذرات معلق بیشترین غلظت آلاینده‌ها را در شهر تهران دارا هستند. همچنین براساس طرح جامع ارزیابی اقتصادی خسارات وارده بر سلامتی حاصل از هوای تهران در سال ۱۳۸۲، بیشترین ارتباط بین کل مرگ‌ومیر و ذرات آلاینده مشاهده شده است. بیشترین مرگ‌ومیر جمعیت شهر تهران مربوط به نارسایی تنفسی 6/51 درصد، بیماری ریوی ۲۶درصد، پنومونی 2/15درصد، ادم ریوی 8/2درصد، سایر بیماری‌ها 7/1درصد، آسم و برونشیت ۱/۱درصد، آپنه 9/0درصد، عفونت تنفسی 6/0درصد و آبسه 1/0درصد بوده است.
بیشترین و کمترین قربانی در مناطق
در این بررسی مشخص شده است در مناطق بیست‌ودوگانه تهران، منطقه ۱۰ بیشترین فراوانی مرگ‌ومیر را (۳۲۵ مورد) دارا بوده و منطقه ۲۲ تهران (۴۶ مورد) کمترین فراوانی مرگ‌ومیر را به خود اختصاص داده است. بیشترین ارتباط بین آلودگی و مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های تنفسی به ترتیب مربوط به ماه‌های دی، بهمن و اسفند است و کمترین مقدار مرگ‌ومیر مربوط به ماه‌های خرداد، مرداد، آذر و شهریور است. پدیده آلودگی هوا یکی از رهاوردهای توسعه صنعتی است که با افزایش جمعیت و گسترش شهرنشینی، توسعه حمل‌ونقل و افزایش مصرف سوخت، روز به روز بر شدت آن افزوده می‌شود. این پدیده امروز به یکی از معضلات شهر تهران مبدل شده است.
شهر تهران به‌عنوان بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهر کشور به دلیل شرایط خاص جغرافیایی، اجتماعی، فرهنگی و توسعه شهری، دچار معضل آلودگی هواست و از مصرف بی‌رویه انرژی در بخش حمل‌ونقل شهری رنج می‌برد. رشد بی‌رویه شهر تهران در چند دهه اخیر و فقدان یک برنامه‌ریزی مدون برای توسعه شهر و طراحی خیابان‌ها و مساکن، موقعیت قرارگیری صنایع و کارخانجات و کوه‌ها و جهت باد، باعث ایجاد آلودگی‌های شدید بویژه در زمان وقوع وارونگی‌های شدید دمایی شده است. آلودگی هوا اثرات بسیار گسترده‌ای بر سلامت انسان بر جا می‌گذارد. کودکی که ١٦ سال پیش در چنین روزی در تهران متولد شده از مجموع ٥٨٤٠ روزی که از عمرش سپری شده تنها 5/3درصد از روزهای عمر خود را در هوای «پاک» تنفس کرده و تقریبا در بیش از ٩٦ درصد دیگر از روزهای باقیمانده، هوای «ناپاک» به داخل ریه‌های خود فرو داده است. البته اگر به یاد بیاوریم براساس اعلام سازمان بهداشت جهانی، استاندارد روزانه آلاینده ذرات معلق کوچک‌تر از 5/2 میکرون در هوا ١٠ میکروگرم در مترمکعب و در ایران استاندارد ملی ما ٣٥ میکروگرم در مترمکعب است، یعنی همین 5/3 درصد از کل روزهایی که براساس استاندارد کشورمان مدعی هستیم هوای پاک داشته‌ایم، به کابوس آلودگی تبدیل می‌شود.