یک داور سابق و دست اندرکار کنونی داستان زیر را تعریف کرد: «به مسابقه‌های بین‌المللی در خاورمیانه رفته بودم. تیم X با تیم Y بازی می‌کرد. اگر Y می‌باخت، تیم سومی در رقابت‌ها باقی می‌ماند. 15 دقیقه مانده به شروع بازی «مردی تنومندی» در رختکن پیشم آمد. او از اعضای تیم سوم بود و یک‌راست رفت سر اصل مطلب. فقط به من گفت: نقد باشه یا چِک؟ چه جوری باشه؟
گفتم: ببخشید؟
گفت: نقد یا چک؟
- سر در نمی‌آرم.
- می‌تونم بگم پول رو تو هتلتون بهتون بدن...
آنچنان دستپاچه شده بودم که نمی‌دانستم، چه باید بگویم... شوکه شده بودم. مرد تنومند چند دقیقه بعد برگشت. او با خط نگه دارها عربی حرف می‌زد. تنها فهمیدم که آنها را از آنجا بیرون فرستاد.
وقتی که آنها بیرون بودند، به من رو کرد و گفت: 10هزار دلار.
گفتم: نه، می‌خواهم بازی سالمی را انجام بدهم.
او گفت: من هم می‌خواهم که شما بازی خوبی داشته باشید. فقط یک پنالتی می‌خواهم. یک پنالتی به نفع تیم X. فقط همین. نه بیشتر. 10 هزار دلار نقد. نمی‌خواهم نامش را فاش کنم. به نظر مرد راستگویی می‌رسید. کسی که براستی از تلاش برای پرداخت رشوه شوکه شده بود. از این گذشته صداقت یا افشاگری در AFC برای کارکنان تازه کار‌تر می‌تواند دردسر ساز باشد. زمانی که ما در سالن ورودی نشسته و سرگرم گفت‌وگو بودیم، لیموزین تیره محمد بن همام، رئیس قطری AFC از راه رسید. برای لحظه‌ای فکر کردم، رئیس کشوری آسیایی آمده است. آن کارمند زمانی که بن همام وارد لابی شد، با ترس تمام بلند شد. بن همام با ما 20 متری فاصله داشت و به ما یا دیگر کارکنان AFC که همگی خبردار ایستاده بودند، توجه زیادی نشان نداد. به نشانه سلام به همه لبخند‌زنان و دوستانه دست یا سری تکان داد و سوار آسانسور شد. تازه آن وقت بود که همه دوباره به وضعیت عادی خودشان برگشتند. پیتر ولاپان و همه دیگر کارمندان AFC که فاسد و رشوه‌گیر نیستند، دراین باره با مشکلی رو به رو هستند: مرد تنومندی که آن داور از او برایم تعریف کرده بود، از قرار معلوم یکی از کارکنان قدیمی و باسابقه‌تر بود که پس از نخستین تلاش ناکام برای پرداخت رشوه ادعا داشت، در انتخاب داوران برای رقابت‌های بین‌المللی نقش دارد. او به آن داور وعده داد، اگر تیم مرد تنومند را برای صعود به دور بعد یاری کند، ترتیبی خواهد داد تا در بازی‌های سطح بالاتر بین‌المللی هم قضاوت داشته باشد.
مرد تنومند تنها نیست. حتی در میان درستکارترین کارکنان هم نوعی ناهماهنگی و تناقض ذهنی درباره تبانی، فساد و رشوه حاکم است. بیشتر این کارکنان انسان‌هایی وظیفه شناس و کاری هستند که خواست واقعی‌شان این است که ورزش آنها همچنان باقی و پابرجا بماند. با این حال برخی این موضوع را به سادگی درک نمی‌کنند. با کارمندی که به نظر درستکار می‌رسید و برای کنار زدن رشوه خواری مشتاق نشان می‌داد، گفت‌و‌گویی طولانی و مفصل داشتم. در پایان از او پرسیدم: «تبانی در یک مسابقه چقدر هزینه دارد؟»
او پاسخ داد: «نمی دانم. اما صبر کنید. دوستی دارم که همیشه این کار را انجام می‌دهد. می‌خواهم به او تلفن بزنم و از او سوال کنم.»
او با فشار دادن روی یکی از کلیدهای شماره گیر سریع شماره‌ای را گرفت. دوستش گوشی را برداشت:
«سلام! آره پیش یکی از دوستام از آکسفوردم. امروز تبانی تو یک مسابقه فوتبال چقدر خرج داره؟ نه، نه. به کسی ارتباطی نداره. مهم نیست. بی‌خیال. چقدر؟ حدود 10هزار رینگیت مالزی (معادل 3 هزار دلار). خوبه. نه، نه. هفته بعد همدیگرو می‌بینیم. ممنون.»
این کارمند و رفتاری که از خود نشان داد، عجیب و استثنا نیستند. در هر گفت و‌گویی که با کارگزاران دیگر انجام دادم، بی‌چون و چرا همین طور عمل می‌کردند.
در نخستین سفر تحقیقاتی‌ام با فردی رده بالا از فوتبال آسیا برخورد داشتم. در شناخته‌شده‌ترین باشگاه ورزشی شهر با هم درباره شیوه مبارزه با فساد حرف زدیم. در جریان گفت و گو در جایگاه ویژه نشسته بودیم و مسابقه کریکت را تماشا می‌کردیم... برایش از مسابقه فوتبالی که شب قبل دیده بودم، تعریف کردم: «بازی فوق‌العاده‌ای بود. 2-4. و هر چهار گل تیم برنده در 20 دقیقه آخر زده شد. محشر بود. [نمایشی] از پشتکار بازیکنان را که دوست داشتم، دیدم.» ناباورانه به من نگاه کرد و پرسید:«می‌خواهید باز هم این جور بازی‌ها را تماشا کنید؟ شما باید همین جا بمانید. فکر می‌کنید در آن بازی تقلب و ساخت و‌پاخت نشده بود؟ تیمی که همه گل هایش را در نیمه دوم بزند! اگر شما از این بازی‌ها دوست دارید و خوشتان می‌آید، آن وقت جای درستی آمده‌اید. پشتکار! خنده‌ام نگیرد؟»
از سادگی‌ام قهقهه بلندی سر داد. مرد تاجری سر میز ما آمد. «هی وینگ(نام مستعار)! باید این مرد را بهت معرفی کنم. او فوتبالیست‌های سنگاپوری رو آدمای درستکاری می‌دونه و فکر می‌کنه اونا هیچ وقت کم نمیارن و کوتاه نمیان.»
و هر دو خندیدند. مرد تاجر مودبانه با من دست داد و پاکتی قهوه‌ای رنگ را به دست آن شخص با اهمیت داد. مرد بلندپایه بسته را باز کرد و اسکناس‌ها را در‌آورد. آنها را شمرد و آن وقت گفت: «ممنونم. بیا و با ما چیزی بنوش.» مرد سوم هم پاسخ داد: «نه نمی‌تونم. باز هم از این کارها دارم».
ترجمه: محمدعليجاني بائي پیروزی‌های مطمئن (19)
یک داور سابق و دست اندرکار کنونی داستان زیر را تعریف کرد: «به مسابقه‌های بین‌المللی در خاورمیانه رفته بودم. تیم X با تیم Y بازی می‌کرد. اگر Y می‌باخت، تیم سومی در رقابت‌ها باقی می‌ماند. 15 دقیقه مانده به شروع بازی «مردی تنومندی» در رختکن پیشم آمد. او از اعضای تیم سوم بود و یک‌راست رفت سر اصل مطلب. فقط به من گفت: نقد باشه یا چِک؟ چه جوری باشه؟
گفتم: ببخشید؟
گفت: نقد یا چک؟
- سر در نمی‌آرم.
- می‌تونم بگم پول رو تو هتلتون بهتون بدن...
آنچنان دستپاچه شده بودم که نمی‌دانستم، چه باید بگویم... شوکه شده بودم. مرد تنومند چند دقیقه بعد برگشت. او با خط نگه دارها عربی حرف می‌زد. تنها فهمیدم که آنها را از آنجا بیرون فرستاد.
وقتی که آنها بیرون بودند، به من رو کرد و گفت: 10هزار دلار.
گفتم: نه، می‌خواهم بازی سالمی را انجام بدهم.
او گفت: من هم می‌خواهم که شما بازی خوبی داشته باشید. فقط یک پنالتی می‌خواهم. یک پنالتی به نفع تیم X. فقط همین. نه بیشتر. 10 هزار دلار نقد. نمی‌خواهم نامش را فاش کنم. به نظر مرد راستگویی می‌رسید. کسی که براستی از تلاش برای پرداخت رشوه شوکه شده بود. از این گذشته صداقت یا افشاگری در AFC برای کارکنان تازه کار‌تر می‌تواند دردسر ساز باشد. زمانی که ما در سالن ورودی نشسته و سرگرم گفت‌وگو بودیم، لیموزین تیره محمد بن همام، رئیس قطری AFC از راه رسید. برای لحظه‌ای فکر کردم، رئیس کشوری آسیایی آمده است. آن کارمند زمانی که بن همام وارد لابی شد، با ترس تمام بلند شد. بن همام با ما 20 متری فاصله داشت و به ما یا دیگر کارکنان AFC که همگی خبردار ایستاده بودند، توجه زیادی نشان نداد. به نشانه سلام به همه لبخند‌زنان و دوستانه دست یا سری تکان داد و سوار آسانسور شد. تازه آن وقت بود که همه دوباره به وضعیت عادی خودشان برگشتند. پیتر ولاپان و همه دیگر کارمندان AFC که فاسد و رشوه‌گیر نیستند، دراین باره با مشکلی رو به رو هستند: مرد تنومندی که آن داور از او برایم تعریف کرده بود، از قرار معلوم یکی از کارکنان قدیمی و باسابقه‌تر بود که پس از نخستین تلاش ناکام برای پرداخت رشوه ادعا داشت، در انتخاب داوران برای رقابت‌های بین‌المللی نقش دارد. او به آن داور وعده داد، اگر تیم مرد تنومند را برای صعود به دور بعد یاری کند، ترتیبی خواهد داد تا در بازی‌های سطح بالاتر بین‌المللی هم قضاوت داشته باشد.
مرد تنومند تنها نیست. حتی در میان درستکارترین کارکنان هم نوعی ناهماهنگی و تناقض ذهنی درباره تبانی، فساد و رشوه حاکم است. بیشتر این کارکنان انسان‌هایی وظیفه شناس و کاری هستند که خواست واقعی‌شان این است که ورزش آنها همچنان باقی و پابرجا بماند. با این حال برخی این موضوع را به سادگی درک نمی‌کنند. با کارمندی که به نظر درستکار می‌رسید و برای کنار زدن رشوه خواری مشتاق نشان می‌داد، گفت‌و‌گویی طولانی و مفصل داشتم. در پایان از او پرسیدم: «تبانی در یک مسابقه چقدر هزینه دارد؟»
او پاسخ داد: «نمی دانم. اما صبر کنید. دوستی دارم که همیشه این کار را انجام می‌دهد. می‌خواهم به او تلفن بزنم و از او سوال کنم.»
او با فشار دادن روی یکی از کلیدهای شماره گیر سریع شماره‌ای را گرفت. دوستش گوشی را برداشت:
«سلام! آره پیش یکی از دوستام از آکسفوردم. امروز تبانی تو یک مسابقه فوتبال چقدر خرج داره؟ نه، نه. به کسی ارتباطی نداره. مهم نیست. بی‌خیال. چقدر؟ حدود 10هزار رینگیت مالزی (معادل 3 هزار دلار). خوبه. نه، نه. هفته بعد همدیگرو می‌بینیم. ممنون.»
این کارمند و رفتاری که از خود نشان داد، عجیب و استثنا نیستند. در هر گفت و‌گویی که با کارگزاران دیگر انجام دادم، بی‌چون و چرا همین طور عمل می‌کردند.
در نخستین سفر تحقیقاتی‌ام با فردی رده بالا از فوتبال آسیا برخورد داشتم. در شناخته‌شده‌ترین باشگاه ورزشی شهر با هم درباره شیوه مبارزه با فساد حرف زدیم. در جریان گفت و گو در جایگاه ویژه نشسته بودیم و مسابقه کریکت را تماشا می‌کردیم... برایش از مسابقه فوتبالی که شب قبل دیده بودم، تعریف کردم: «بازی فوق‌العاده‌ای بود. 2-4. و هر چهار گل تیم برنده در 20 دقیقه آخر زده شد. محشر بود. [نمایشی] از پشتکار بازیکنان را که دوست داشتم، دیدم.» ناباورانه به من نگاه کرد و پرسید:«می‌خواهید باز هم این جور بازی‌ها را تماشا کنید؟ شما باید همین جا بمانید. فکر می‌کنید در آن بازی تقلب و ساخت و‌پاخت نشده بود؟ تیمی که همه گل هایش را در نیمه دوم بزند! اگر شما از این بازی‌ها دوست دارید و خوشتان می‌آید، آن وقت جای درستی آمده‌اید. پشتکار! خنده‌ام نگیرد؟»
از سادگی‌ام قهقهه بلندی سر داد. مرد تاجری سر میز ما آمد. «هی وینگ(نام مستعار)! باید این مرد را بهت معرفی کنم. او فوتبالیست‌های سنگاپوری رو آدمای درستکاری می‌دونه و فکر می‌کنه اونا هیچ وقت کم نمیارن و کوتاه نمیان.»
و هر دو خندیدند. مرد تاجر مودبانه با من دست داد و پاکتی قهوه‌ای رنگ را به دست آن شخص با اهمیت داد. مرد بلندپایه بسته را باز کرد و اسکناس‌ها را در‌آورد. آنها را شمرد و آن وقت گفت: «ممنونم. بیا و با ما چیزی بنوش.» مرد سوم هم پاسخ داد: «نه نمی‌تونم. باز هم از این کارها دارم».
ترجمه: محمدعليجاني بائي ارسال نظر
پربیننده