گروه اقتصادی: دلار آمریکا که در ابتدای آذر‌ماه با قیمت حدود ۳۵۹۰ تومان به طور متوسط در بازار عرضه می‌شد، با شیبی تند در 2 روز ابتدایی هفته از ۳۸۰۰ تومان هم عبور کرد. روز شنبه (ششم آذر‌ماه) دلار با نرخ ۳۷۸۰ تومان در بازار عرضه شد و روز یکشنبه (هفتم آذر‌ماه) با عبور از مرز ۳۸۰۰ تومان، این نرخ به ۳۸۴۰ تومان رسید تا رکورد جدیدی را در سال جاری ثبت کند. به گزارش «وطن‌امروز»، قیمت دلار که در ابتدای فعالیت دولت یازدهم سیر نزولی به خود گرفته بود با واکنش تند ولی‌الله سیف، رئیس کل بانک مرکزی مواجه شد. وی زمانی که نرخ ارز را کمتر از 3 هزار تومان دید به صراحت اعلام کرد نرخ پایین ارز به زیان اقتصاد کشور است. از این رو با توجه به سیاست ارز تک‌نرخی و تامین بخشی از منابع دولت از این طریق، بانک مرکزی از همان زمان ریال به ریال قیمت نرخ ارز دولتی را افزایش داد تا بتواند برای اجرای سیاست‌های خود زمینه را فراهم کند، این در حالی است که دولت تثبیت نرخ ارز را از دستاوردهای خود می‌داند. اگرچه نرخ دلار در مرکز مبادلات ارزی برای روز یکشنبه ثابت ماند و به روند رشد خود ادامه نداد اما بازار غیررسمی شاهد روند رو به رشد این ارز بود و نرخ‌ها روند فزاینده‌ای طی کرد به طوری که از ۳۷۸۰ تومان به بیش از 3800 تومان رسید. نرخ دلار مبادله‌ای نیز حدود ۳۲۱۰ تومان بود و فاصله آن با نرخ آزاد تا ۶۰۰ تومان افزایش یافت، این در حالی است که تا حدود یک ماه پیش این فاصله به کمتر از ۵۰۰ تومان کاهش یافته بود. این اختلاف قیمت در حالی رخ می‌دهد که قرار دولت و بانک مرکزی برای یکسان‌سازی نرخ ارز تا پایان سال جاری بوده که باید در این جریان فاصله بین 2 نرخ تا حد ممکن کاهش می‌یافت.
کسری بودجه پاستور بر دوش استانبول
روزی دلار ۳۸۰۰ تومانی یک رویا بود اما اکنون یک واقعیت است. اقتصاد ایران در آخرین سال دولت روحانی، طعم دلار ۳۸۰۰ تومانی را هم چشید؛ بار کسری بودجه پاستور را گویا این روزها استانبول به دوش می‌کشد. برخی می‌گویند دلار روزهای آرام را دیگر به خود نخواهد دید و شاید هم دیگر از مرز ۳۸۰۰ تومان پایین‌تر نیاید و برخی دیگر هم می‌گویند این تکانه‌ها مقطعی است و نمی‌توان انتظار داشت صعود پایداری در انتظار دلار باشد اما گویا دولت هم بدش نمی‌آید نرخ آزاد ارز در بازار رو به افزایش نهد تا بلکه بتواند علاوه بر گرانی ارزهای دولتی، در مضیقه ارزی ناشی از کاهش قیمت نفت، بخشی از کسری بودجه خود را هم جبران کند؛ هرچه باشد دولت چند ماه دیگر علاوه بر اینکه باید حقوق و دستمزد و عیدی و پاداش کارکنانش را بپردازد، باید فکری هم برای اوراقی کند که بابت بدهی به دست پیمانکاران و کشاورزان و طلبکارانش داده است و تا پایان سال، بخشی از آنها سررسید می‌شود، البته این تنها یک گمانه‌زنی است. برخی نزدیکان دولت می‌گویند روند فعلی نشانگر اشتیاق دولت به یکسان‌سازی نرخ ارز است و عدم ورود به بازار ارز در شرایطی که دلار کم‌کم خود را به ۳۸۰۰ تومان رسانده، نشان از سودای تامین بخشی از بودجه مورد نیاز کشور در ماه‌های پایانی سال به واسطه تغییرات نرخ دلار دارد. در این میان البته برخی در ذهن سودای دلار ۴ هزار تومانی تا پایان سال را هم می‌پرورانند، البته فعالان اقتصادی بر این باورند دلار در بودجه سال ۹۶ نیز به دلیل همین نوسانات و عزم دولت برای یکسان‌سازی نرخ ارز که قطعا منجر به افزایش نرخ دلار می‌شود، از سوی دولت در حدود ۳۳۰۰ تومان در نظر گرفته می‌شود. به هرحال اقتصاددانان و کارشناسان مسائل ارزی، تا حدودی بخشی از این نوسانات را طبیعی می‌دانند و بخش دیگری از آن را نیز به عزم دولت برای اجرای یکسان‌سازی نرخ ارز نسبت می‌دهند. حسین درودیان، اقتصاددان در گفت‌وگو با مهر می‌گوید: اگرچه دولت عزم خود را جزم کرده تا سیاست یکسان‌سازی نرخ ارز را پیاده کند اما به هرحال باید به این نکته هم توجه داشت که هر چقدر فاصله ارز دولتی با ارز آزاد در بازار بیشتر شود، اجرای سیاست یکسان‌سازی سخت‌تر و فرآیند آن دچار مشکل می‌شود، چراکه یکسان‌سازی نرخ ارز نیازمند این است که نرخ ارز مبادله‌ای با نرخی که در بازار اعمال می‌شود، یکسان باشد. وی می‌افزاید: هر چقدر این شکاف بیشتر شود، باید مجدد پر شود تا بتوان اجرای این سیاست را شاهد بود، این در شرایطی است که در 2 تا
3 سال اخیر، نرخ ارز رشد قابل توجهی نداشته و اگر تورم داخلی را روی قیمت آن لحاظ کنیم، افزایش نرخ ارز در ایران چندان اتفاق عجیبی نیست و حتی برخی دلار ۴ هزار تومانی را نیز نوید می‌دهند. این اقتصاددان معتقد است هنوز هم بانک مرکزی بازیگر اصلی بازار ارز است. همچنین اباذر نجمی، کارشناس مسائل ارزی در گفت‌وگو با مهر می‌گوید: افزایش قیمت ارز طی روزهای گذشته و شاید بهتر بگوییم 2 ماه اخیر، با زمزمه دولت برای تک‌نرخی کردن ارز شروع شده که البته به نظر می‌رسد اجرای این سیاست به سال آینده موکول خواهد شد، در حالی که قرار بود از سال 93 ارز تک‌نرخی شود ولی اکنون برآوردها حکایت از آن دارد که اجرای این سیاست، به بعد از انتخابات ریاست‌جمهوری موکول خواهد شد. وی افزود: سیاست ارز تک‌نرخی به احتمال زیاد در لایحه بودجه سال آینده دیده شده و به همین جهت، بانک مرکزی به این سمت رفته است که نرخ ارز مبادلاتی را به نرخ بازار آزاد نزدیک کند ولی بازار، نسبت به این سیاست واکنش نشان داده و نرخ ارز بازار آزاد و غیررسمی نیز با افزایش مواجه شده، بنابراین نرخ دلار طی هفته‌های گذشته رو به افزایش بوده است. نجمی عامل دیگر در افزایش نرخ دلار طی روزهای گذشته و بویژه یکشنبه هفته جاری را پیش رو بودن سال جدید میلادی دانست و خاطرنشان کرد: به طور سنتی زمانی که به ایام پایانی سال میلادی نزدیک می‌شویم، به خاطر تسویه‌حساب نمایندگی‌های شرکت‌های خارجی در ایران و نیز مسافرت‌های ژانویه، تقاضا برای دلار بالا می‌رود و یکی از پیک‌های تقاضا برای دلار به وقوع می‌پیوندد که خود این امر هم سبب بالا رفتن قیمت دلار طی هفته‌ها و روزهای گذشته بوده است.