واکنش رئیس‌جمهور ایالات متحده به حوادث خارجی بویژه اغتشاش‌های خیابانی در کشور‌های دیگر را می‌توان با یادآوری دو حادثه مهم در تاریخ سیاست خارجه آمریکا مورد بررسی قرار داد. در 1956 آمریکاییها با تهییج احساسات عمومی علیه اشغال مجارستان توسط ارتش شوروی، خیزش‌های عمومی را دامن زدند و اوضاع عمومی این کشور را به کلی به هم ریختند به طوری که حدود دو هزار و 500 نفر کشته و یکهزار و 200 اعدامی بر جای گذاشت.
مورد دوم به اوکراین در سال 1991 برمی‌گردد که باز هم با تحریک احساسات عمومی علیه شوروی زمینه اغتشاش‌ها و آشوب‌های عمومی به وجود آمد که نهایتا نیز به فروپاشی شوروی منجر شد. در آن زمان و یک ماه پیش از همه‌پرسی استقلال اوکراین، جورج بوش پدر بازدیدی از جمهوری شوروی داشت و در حالی که همگان می‌دانستند حوادث اوکراین از حمایت‌های شبانه‌روزی آمریکا نشأت گرفته و ریشه در مواضع آمریکا علیه شوروی دارد، بوش پدر در کمال خونسردی هرگونه حمایت از آنها را انکار کرد و در ظاهر تلاش کرد خود را حامی شوروی و مخالف اغتشاشگران نشان دهد. ویلیام سافیر، این سخنرانی پر از دورویی را یکی از شواهد این مسأله می‌داند و می‌گوید دولت بوش در آن زمان به‌رغم وجود شواهد بسیار مبنی بر منفعت آمریکا در اوکراین، ترس فراوانی از امکان عدم استقلال اوکراین و قدرت‌گیری دوباره شوروی داشت و با حمایت پشت پرده از استقلال‌طلبان و لبخند ظاهری به مقامات شوروی این سیاست را تا لحظه تثبیت استقلال اوکراین ادامه داد و سرانجام نیز توانست اوکراین را تا حدود زیادی به اردوگاه غربی‌ها منتقل کند. اینها مواضعی است که در تاریخ ثبت شده و بسیاری آن را سندی واضح از مواضع دوگانه آمریکا می‌دانند. حال اگر واکنش باراک اوباما به حوادث اخیر تهران را نیز نمونه‌ای از این مساله بدانیم و سیاست‌های او را نیز دنباله رو سیاست بوش در این نمونه از اغتشاش‌ها قلمداد کنیم، جای شگفتی نیست که ادعا کنیم آمریکا در این مساله نیز همان خطوط مشخص خود در سیاست خارجی را دنبال می‌کند و آشکارا اگرچه حمایتی از اغتشاشگران تهران به عمل نمی‌آورد اما در باطن با تمام وجود به دنبال نتیجه‌گیری این اعتراض‌هاست. اوباما از ابتدای روی کار آمدن خود همواره تلاش کرده الگوی سیاست خارجی خود را ناب، بی‌نظیر و واقع‌گرا جلوه داده و سیمایی خوشرنگ و لعاب به آن بدهد. خود او نیز در یکی از سخنرانی‌های اخیر خود به صراحت گفت که با بوش پدر در بسیاری از مسائل سیاست خارجی احساس نزدیکی کرده و تلاش می‌کند الگوی او را در برخی مسائل دنبال کند. واقع‌گرایی خاصی که اوباما در سیاست خارجی خود مدعی آن است درباره مساله ایران به انتقاد محض از حاکمیت ایران منجر شده و رویکردی که اوباما در ابتدای کار خود درباره ایران دنبال می‌کرد حال با بروز حوادث اخیر در تهران کاملا از میان رفته و جلوه‌های جدیدی از اندیشه‌های ضدایرانی اوباما بروز کرده است. رویکرد فعلی اوباما در حال حاضر در قبال ایران شاید از بوش پسر متفاوت باشد اما کاملا مشخص است که او با پیگیری مداوم انتقاد‌های خود از حاکمیت ایران می‌خواهد
رفته رفته زمینه حملات گسترده‌تر را به ایران فراهم کرده و با استفاده از شرایط درون ایران این رویکرد را در آینده‌ای نزدیک عملی کند. آمریکاییها ادعا می‌کنند در حوادث اخیر اگر بخواهند در امور ایران دخالت کنند، نمی‌توانند به اهداف خود برسند و می‌خواهند به قول خود اجازه دهند این اعتراض‌ها و اغتشاش‌ها در ایران مسیر خود را دنبال کند اما همین نگرش اوج سطحی‌نگری و ساده‌انگاری مقام‌های آمریکایی را نشان می‌دهد. در مجموع منطق سیاست خارجی اقتضا می‌کند رئیس‌جمهور آمریکا هیچگونه اظهارنظری به صورت مستقیم درباره انتخابات ایران یا اعتراض‌های پس از آن انجام ندهد. پس در مجموع رویکرد فعلی آمریکاییها در قبال ایران منطق روشنی را دنبال نمی‌کند. همانطور که در ظاهر مواضع بوش در قبال اوضاع اوکراین در ابتدای دهه 90 نیز منطق روشنی نداشت. امروزه همه با داشتن کوچک‌ترین سابقه‌ای از روابط دو کشور می‌دانند که انتقاد دامنه‌دار و گسترده از حاکمیت ایران همواره در صدر منافع آمریکا بوده است و این انتقاد حتی در دوران آرامش و پیشرفت ایران نیز با جدیت دنبال می‌شده است. به همین دلیل است که منتقدان اوباما در روزهای اخیر با نقد گسترده موضع وی در قبال ناآرامی‌های ایران وی را متهم کرده‌اند که نمی‌خواهد از جایگاه جهانی خود و آمریکا در این مسأله استفاده کند و با حمایت از آشوبگران در ایران پشت‌گرمی بیشتری را برای آنها به وجود بیاورد، اما شاید این عده به درستی نمی‌دانند که اوباما چه نیت و هدفی دارد. اوباما در ماه‌های گذشته بارها و بارها و به انحای مختلف از ایرانی‌ها خواسته در تعامل و گفت‌و‌گو را با آمریکا باز کنند و در حالی که آمریکا با مشکلات متعددی در سیاست خارجی خود مواجه بوده و مسائلی به مراتب مهم‌تر از ایران داشته است، اما با اولویت دادن به ایران و اهمیت دادن به این موضوع آن را در متن افکار عمومی جهان قرار داده است. حال نیز با وقوع حوادث بعد از انتخابات در ایران، اوباما می‌خواهد همان نگرش را دنبال کند و با عدم حمایت از معترضان نشان دهد که همچنان خواهان گفت‌و‌گو با مقامات ایران است، اما هیچ‌کس روی این مسأله تأکید نمی‌کند که اوباما با این رویکرد نرم و ظاهرا بی‌طرفانه بیشتر به دنبال تحقق همان هدف‌های قدیمی آمریکاست که در دوران دیگر رؤسای جمهور نیز ادامه داشته است. هرچه باشد اوباما با شعار تعامل با دولت ایران وارد صحنه شده که شعار بسیار جذابی است، خود او نیز نمی‌خواهد ذهنیتی را که فعلا ساخته از بین ببرد، اما اگر به همان حوادث تاریخی در دوران بوش پدر نگاهی دقیق‌تر بیندازیم و نتایج به دست آمده از آنها را با تأمل بیشتری مورد کاوش قرار دهیم، می‌بینیم اوباما نیز در این‌باره نسخه دیگری از بوش پدر است و تفاوت خاصی با او ندارد.
منبع: واشنگتن‌پست
ترجمه: مجتبی صادقیان نگاهی به مواضع اخیر اوباما در قبال ناآرامی‌های تهران
اوباما نسخه دیگری از بوش پدر است
واکنش رئیس‌جمهور ایالات متحده به حوادث خارجی بویژه اغتشاش‌های خیابانی در کشور‌های دیگر را می‌توان با یادآوری دو حادثه مهم در تاریخ سیاست خارجه آمریکا مورد بررسی قرار داد. در 1956 آمریکاییها با تهییج احساسات عمومی علیه اشغال مجارستان توسط ارتش شوروی، خیزش‌های عمومی را دامن زدند و اوضاع عمومی این کشور را به کلی به هم ریختند به طوری که حدود دو هزار و 500 نفر کشته و یکهزار و 200 اعدامی بر جای گذاشت.
مورد دوم به اوکراین در سال 1991 برمی‌گردد که باز هم با تحریک احساسات عمومی علیه شوروی زمینه اغتشاش‌ها و آشوب‌های عمومی به وجود آمد که نهایتا نیز به فروپاشی شوروی منجر شد. در آن زمان و یک ماه پیش از همه‌پرسی استقلال اوکراین، جورج بوش پدر بازدیدی از جمهوری شوروی داشت و در حالی که همگان می‌دانستند حوادث اوکراین از حمایت‌های شبانه‌روزی آمریکا نشأت گرفته و ریشه در مواضع آمریکا علیه شوروی دارد، بوش پدر در کمال خونسردی هرگونه حمایت از آنها را انکار کرد و در ظاهر تلاش کرد خود را حامی شوروی و مخالف اغتشاشگران نشان دهد. ویلیام سافیر، این سخنرانی پر از دورویی را یکی از شواهد این مسأله می‌داند و می‌گوید دولت بوش در آن زمان به‌رغم وجود شواهد بسیار مبنی بر منفعت آمریکا در اوکراین، ترس فراوانی از امکان عدم استقلال اوکراین و قدرت‌گیری دوباره شوروی داشت و با حمایت پشت پرده از استقلال‌طلبان و لبخند ظاهری به مقامات شوروی این سیاست را تا لحظه تثبیت استقلال اوکراین ادامه داد و سرانجام نیز توانست اوکراین را تا حدود زیادی به اردوگاه غربی‌ها منتقل کند. اینها مواضعی است که در تاریخ ثبت شده و بسیاری آن را سندی واضح از مواضع دوگانه آمریکا می‌دانند. حال اگر واکنش باراک اوباما به حوادث اخیر تهران را نیز نمونه‌ای از این مساله بدانیم و سیاست‌های او را نیز دنباله رو سیاست بوش در این نمونه از اغتشاش‌ها قلمداد کنیم، جای شگفتی نیست که ادعا کنیم آمریکا در این مساله نیز همان خطوط مشخص خود در سیاست خارجی را دنبال می‌کند و آشکارا اگرچه حمایتی از اغتشاشگران تهران به عمل نمی‌آورد اما در باطن با تمام وجود به دنبال نتیجه‌گیری این اعتراض‌هاست. اوباما از ابتدای روی کار آمدن خود همواره تلاش کرده الگوی سیاست خارجی خود را ناب، بی‌نظیر و واقع‌گرا جلوه داده و سیمایی خوشرنگ و لعاب به آن بدهد. خود او نیز در یکی از سخنرانی‌های اخیر خود به صراحت گفت که با بوش پدر در بسیاری از مسائل سیاست خارجی احساس نزدیکی کرده و تلاش می‌کند الگوی او را در برخی مسائل دنبال کند. واقع‌گرایی خاصی که اوباما در سیاست خارجی خود مدعی آن است درباره مساله ایران به انتقاد محض از حاکمیت ایران منجر شده و رویکردی که اوباما در ابتدای کار خود درباره ایران دنبال می‌کرد حال با بروز حوادث اخیر در تهران کاملا از میان رفته و جلوه‌های جدیدی از اندیشه‌های ضدایرانی اوباما بروز کرده است. رویکرد فعلی اوباما در حال حاضر در قبال ایران شاید از بوش پسر متفاوت باشد اما کاملا مشخص است که او با پیگیری مداوم انتقاد‌های خود از حاکمیت ایران می‌خواهد
رفته رفته زمینه حملات گسترده‌تر را به ایران فراهم کرده و با استفاده از شرایط درون ایران این رویکرد را در آینده‌ای نزدیک عملی کند. آمریکاییها ادعا می‌کنند در حوادث اخیر اگر بخواهند در امور ایران دخالت کنند، نمی‌توانند به اهداف خود برسند و می‌خواهند به قول خود اجازه دهند این اعتراض‌ها و اغتشاش‌ها در ایران مسیر خود را دنبال کند اما همین نگرش اوج سطحی‌نگری و ساده‌انگاری مقام‌های آمریکایی را نشان می‌دهد. در مجموع منطق سیاست خارجی اقتضا می‌کند رئیس‌جمهور آمریکا هیچگونه اظهارنظری به صورت مستقیم درباره انتخابات ایران یا اعتراض‌های پس از آن انجام ندهد. پس در مجموع رویکرد فعلی آمریکاییها در قبال ایران منطق روشنی را دنبال نمی‌کند. همانطور که در ظاهر مواضع بوش در قبال اوضاع اوکراین در ابتدای دهه 90 نیز منطق روشنی نداشت. امروزه همه با داشتن کوچک‌ترین سابقه‌ای از روابط دو کشور می‌دانند که انتقاد دامنه‌دار و گسترده از حاکمیت ایران همواره در صدر منافع آمریکا بوده است و این انتقاد حتی در دوران آرامش و پیشرفت ایران نیز با جدیت دنبال می‌شده است. به همین دلیل است که منتقدان اوباما در روزهای اخیر با نقد گسترده موضع وی در قبال ناآرامی‌های ایران وی را متهم کرده‌اند که نمی‌خواهد از جایگاه جهانی خود و آمریکا در این مسأله استفاده کند و با حمایت از آشوبگران در ایران پشت‌گرمی بیشتری را برای آنها به وجود بیاورد، اما شاید این عده به درستی نمی‌دانند که اوباما چه نیت و هدفی دارد. اوباما در ماه‌های گذشته بارها و بارها و به انحای مختلف از ایرانی‌ها خواسته در تعامل و گفت‌و‌گو را با آمریکا باز کنند و در حالی که آمریکا با مشکلات متعددی در سیاست خارجی خود مواجه بوده و مسائلی به مراتب مهم‌تر از ایران داشته است، اما با اولویت دادن به ایران و اهمیت دادن به این موضوع آن را در متن افکار عمومی جهان قرار داده است. حال نیز با وقوع حوادث بعد از انتخابات در ایران، اوباما می‌خواهد همان نگرش را دنبال کند و با عدم حمایت از معترضان نشان دهد که همچنان خواهان گفت‌و‌گو با مقامات ایران است، اما هیچ‌کس روی این مسأله تأکید نمی‌کند که اوباما با این رویکرد نرم و ظاهرا بی‌طرفانه بیشتر به دنبال تحقق همان هدف‌های قدیمی آمریکاست که در دوران دیگر رؤسای جمهور نیز ادامه داشته است. هرچه باشد اوباما با شعار تعامل با دولت ایران وارد صحنه شده که شعار بسیار جذابی است، خود او نیز نمی‌خواهد ذهنیتی را که فعلا ساخته از بین ببرد، اما اگر به همان حوادث تاریخی در دوران بوش پدر نگاهی دقیق‌تر بیندازیم و نتایج به دست آمده از آنها را با تأمل بیشتری مورد کاوش قرار دهیم، می‌بینیم اوباما نیز در این‌باره نسخه دیگری از بوش پدر است و تفاوت خاصی با او ندارد.
منبع: واشنگتن‌پست
ترجمه: مجتبی صادقیان ارسال نظر
پربیننده