۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۹:۴۱
بازخوانی پرونده مناقشه‌ فلسطین - اسرائیل

آمریکا‌ حامی اصلی نتانیاهو

اظهارات بنیامین نتانیاهو،‌ نخست وزیر رژیم صهیونیستی بار دیگر جنجال برانگیز شد و سخنان اخیر وی در دانشگاه بار- ایلان تل‌آویو، بسیاری از جهانیان را شوکه کرد. دانشگاهى که نتانیاهو اقدام به سخنرانى در آن کرد به عنوان مرکز و کانون گروه‌هاى مذهبى‌ اسرائیل محسوب مى‌شود. دانشگاه بار– ایلان تل‌آویو دانشگاهى است که قاتل اسحاق رابین نخست وزیر اسبق در آن تحصیل کرده است و در این دانشگاه بندرت فردى یافت مى‌شود که حامى ایجاد تعادل در رابطه با فلسطین باشد. نتانیاهو در سخنان اخیر خود برای تشکیل دولت فلسطینی شرط و شروط‌هایی گذاشت که محقق شدن آنها از سوی گروه‌های فلسطینی تقریباً غیرممکن است. نتانیاهو گفت دولت جدید فلسطینی نباید ارتش داشته باشد و در عین حال فلسطینی‌ها، اسرائیل را به‌عنوان یک کشور کاملاً یهودی به رسمیت بشناسند. این اظهارات با اینکه از سوی فلسطینی‌ها با انتقاد مواجه شد اما از سوی دولت‌های غربی به‌طور تلویحی مورد استقبال قرار گرفت و کشورهایی نظیر ایالات متحده با ذوق‌زدگی از این مواضع استقبال و آن را شروع خوبی برای تشکیل دولت مستقل فلسطینی قلمداد کردند. در نقطه مخالف، اعراب بشدت از مواضع نتانیاهو اظهار شگفتی کردند و رهبر حزب لیکود را به‌خاطر اظهاراتش بشدت زیر سوال بردند. این در حالی است که سخنان نتانیاهو اساسا چندان جای تعجب نداشت و وی مواضع افراطی رژیم صهیونیستی و حزب لیکود را بار دیگر تکرار کرد. حزب لیکود از ابتدا بر چند موضوع تأکید می‌ورزید؛ مسأله اول مخالفت با توقف شهرک‌سازی‌ها، دوم ممانعت از بازگشت آوارگان، سوم موضوع قدس شریف و دست آخر هم مسأله بازگشت به اراضی اشغالی 1967 بود که آنها را قابل بحث نمی‌دانست و نتانیاهو هم همواره این رویکرد را دنبال و تأکید کرده است که قدس به‌طور کامل به اسرائیل تعلق دارد، آوارگان حق بازگشت به سرزمین خود را نخواهند داشت، مرزهای اسرائیل و فلسطین را اسرائیل تعیین می‌کند و شهرک‌سازی را نیز حق صهیونیست‌ها می‌داند. اساسا در چنین شرایطی انتظار اتخاذ مواضع بهتر از جانب نتانیاهو چندان معقول به نظر نمی‌رسید. در این میان چیزی که بسیار جای تعجب داشت و همگان را شگفت‌زده کرد، این بود که نتانیاهو این بار با صراحت اسرائیل را دولتی یهودی خواند و از فلسطینی‌ها خواست این موضوع را بپذیرند. پیش از این همه تصور می‌کردند یهودی خواندن اسرائیل جزو برنامه‌های لیبرمن است و تاکنون از سوی نتانیاهو در این سطح بیان نشده بود. به واقع این اظهار نظر نخست وزیر رژیم صهیونیستی تأکیدی مجدد بر وجود رویکردهای نژادپرستانه در این رژیم محسوب می‌شد. اظهارات نتانیاهو در شرایطی بیان شد که اوباما پیش از این مدام از دو دولت در یک سرزمین و توقف شهرک سازی‌ها سخن گفته بود. در چنین شرایطی انتظار این بود که موج به اصطلاح تغییر دولت آمریکا کمترین تأثیری بر مواضع دولت افراطی اسرائیل داشته باشد، بر این اساس برای خیلی از کشورها قابل هضم نیست که نتانیاهو تندتر از گذشته عامل جدید دیگری را هم به شرایط گذشته خود اضافه کرده باشد. نکته دیگر این است که در این ماجرا چهره نفاق دولت‌های آمریکا و اروپا یک‌بار دیگر آشکار شد. آنها که تا پیش از مواضع نتانیاهو مدام از لزوم تشکیل دو دولت در یک سرزمین صحبت کرده و بعضاً مواضع افراطی لیبرمن را محکوم می‌کردند، بعد از اظهارات نتانیاهو مواضع متناقضی گرفتند. دولت آمریکا از این سخنان استقبال کرد و فرانسه نیز آن را یک گام به جلو خواند. این در حالی بود که نتانیاهو حتی مسأله توقف شهرک‌سازی‌ها را هم نپذیرفته است. جالب آنکه گفته می‌شود نتانیاهو قبل از سخنرانی‌اش با مقام‌های آمریکایى هماهنگى داشته است. اندکى قبل از آنکه نتانیاهو وارد تریبون سالن دانشگاه شود، وى با «جو بایدن»، معاون اوباما گفت‌وگوى تلفنى داشت و نکات مهم سخنرانی‌اش را به وى خاطر نشان کرد. طبق گزارش رسانه‌هاى اسرائیلى، واکنش بایدن نسبت به نکات مهم سخنرانى نخست وزیر اسرائیل موجب ترغیب وى شده است. این در حالی است که نتانیاهو برای دولت فلسطینی مرزی قائل نیست و اجازه ایجاد ارتش و نیروهای امنیتی را به این دولت نمی‌دهد. ولی در عین حال می‌گوید اگر فلسطینی‌ها با این مختصات، اسرائیل یهودی را به رسمیت بشناسند ما هم آنها را به رسمیت می‌شناسیم. این به معنای ایجاد یک کشور فلسطینی در کنار اسرائیل نیست بلکه همان خودگردانی است که هم اکنون نیز وجود دارد و نتانیاهو فقط با الفاظ بازی کرده است. حتی به نظر می‌رسد حضور دولت‌های چپگرا نیز چندان تفاوتی نداشته باشد و آنها نیز مواضع مشابهی درباره فلسطینیان اتخاذ کنند. واقعیت این است که اسرائیلی‌ها از احزاب دست راستی (تندرو) تا احزاب چپگرا (میانه‌رو) در مجموع به اصولی پایبند هستند و در این اصول همه مشترکند، به عنوان مثال تزیپی لیونی در اینکه آوارگان نباید بازگردند با نتانیاهو هم‌نظر است اما معتقد است باید دولت فلسطینی تشکیل شود و از طرح دو دولت در یک سرزمین دفاع می‌کند.
ارسال نظر
captcha
پربیننده