۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۲۰:۱۲
بزرگداشت غلامحسين مصاحب برگزار شد

تجليل ازبنيانگذار دايره‌المعارف‌نويسي نوين ايران

گروه فرهنگ و هنر: مراسم بزرگداشت زنده‌ياد غلامحسين مصاحب روز يكشنبه (31 خردادماه) در انجمن آثار و مفاخر فرهنگي برگزار شد. مهدي محقق در اين مراسم از غلامحسين مصاحب به‌عنوان چهره‌ای علمی و برجسته‌ در دوران معاصر ياد كرد و گفت: هرچند او زمينه‌ اصلي كارش رياضيات بود اما در حوزه‌هاي ديگر از جمله زبان و ادبيات فارسي نیز آثار ماندگاري را به ‌يادگار گذاشته است. رئيس هيات‌مديره‌ انجمن آثار و مفاخر فرهنگي در ادامه به تجربه‌ همكاري‌اش با غلامحسين مصاحب در تدوين دایرهًْ‌المعارف فارسي اشاره كرد و گفت: در سال‌هاي 37 و 38 بود كه مصاحب به همراه احمد آرام و دوستاني ديگر كارش‌ را در تدوين دایرهًْ‌المعارف فارسي آغاز كرد كه بنده با ايشان در زمينه‌ ادبيات عرب و قرآن در تدوين دایرهًْ‌المعارف همكاري داشتم. وی با اشاره به اينكه دایرهًْ‌المعارف‌نويسي در سنت و فرهنگ ايراني- اسلامي نضج و تكامل ‌يافته است، بر اين نكته تأكيد كرد كه دایرهًْ‌المعارف‌نويسي با روش جديد در ايران از دهخدا آغاز و در كار غلامحسين مصاحب به نوعي پخته‌تر و تكامل‌‌يافته‌تر مي‌شود از اين‌رو مي‌توان از استاد فقيد غلامحسين مصاحب به عنوان بنيانگذار دایرهًْ‌المعارف‌نويسي نوين ياد كرد. محقق در ادامه از دایرهًْ‌المعارف تشيع، دانشنامه‌ جهان اسلام، دایرهًْ‌المعارف بزرگ اسلامي و همچنين فرهنگنامه كودكان و نوجوانان به عنوان دایرهًْ‌المعارفهايي ياد كرد كه پس از مصاحب شکل گرفت و گفت: اين دایرهًْ‌المعارفها از جمله دایرهًْ‌المعارف‌هايي هستند كه بنده در شكل‌گيري آنها به نوعي نقش داشتم. همچنين در اين مراسم، هوشنگ دولت‌آبادي كه به عنوان دوست و همكار غلامحسين مصاحب معرفي شد، از وي به عنوان استادي بافضيلت ياد كرد و با رد ادعاي برخي از كساني كه معتقدند او استادي سختگير بوده است، اظهار كرد: مصاحب همواره معيارها و مؤلفه‌هاي اخلاقي خودش را براي گزينش ديگران داشت و اين لزوما به معناي سختگيري استاد نيست. او در ادامه خاطراتي از همكاري‌اش با غلامحسين مصاحب را یاد کرد. كامران فاني، ديگر سخنران اين مراسم نيز از مصاحب به عنوان يكي از چهره‌هاي مؤثر علمي - فرهنگي ايران نام برد. اين عضو پيوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسي به 30‌ سال تجربه كاري‌اش به‌ عنوان كتابدار بخش كتاب مرجع اشاره كرد و گفت: در اين 30 سال شايد هزاران بار به دایرهًْ‌المعارف مصاحب رجوع كردم و از آن بهره‌ها بردم. فاني علت توجهش به فرهنگ‌نگاري مصاحب را اینگونه عنوان کرد كه او نيز سال‌ها در كار فرهنگ‌نويسي و تدوين دایرهًْ‌المعارف دست داشته، از همين‌رو تلاش‌هاي فرهنگ‌نويسي مصاحب برايش بااهميت و پرارج است. اين فرهنگ‌نويس با مروري بر تلاش‌هايي كه در حوزه دایرهًْ‌المعارف‌نويسي و فرهنگ‌نگاري انجام داده است و همچنين با تاكيد بر سابقه بسيار طولاني دایرهًْ‌المعارف‌نويسي در تمدن ايران، تصريح كرد: به اعتقاد من، آغاز دایرهًْ‌المعارف‌نويسي جديد با مصاحب بوده است. در واقع، كار مصاحب به هيچ وجه سابقه نداشته از اين‌رو روش‌هاي نوين تدوين دایرهًْ‌المعارف، مديون مصاحب است. او در ادامه به تشريح ويژگي‌هاي اخلاقي غلامحسين مصاحب پرداخت و بر دانش گسترده وي تاكيد كرد و افزود: گستردگي دانش مصاحب به او در حوزه تاليف دایرهًْ‌المعارف كمك‌هاي زيادي كرد. فاني همچنين متذكر شد: ويژگي‌هاي شخصيتي و علمي مصاحب به گونه‌اي بود كه او شايستگي مديريت علمي آن فرهنگ را داشت. وي در پايان به شرح چگونگي كار فرهنگ‌نگاري مصاحب پرداخت.احمد شرف‌الدين‌- از پژوهشگران علم رياضيات‌- هم به بيان خاطراتي از غلامحسين مصاحب پرداخت و در ادامه به تبيين ارزش‌هاي كتاب «مقدمه بر آناليز» مصاحب اشاره كرد. اين استاد دانشگاه هرمزگان از مصاحب به عنوان معلمي توانا ياد كرد و گفت: او مي‌توانست كتاب‌هايي به مراتب پردامنه‌تر در حوزه‌هاي مختلف رياضي از جمله آناليز تاليف كند اما به‌دليل علاقه و اصرارش بر اشاعه رياضيات سعي مي‌كرد مباحثي قابل فهم و فراگير را به نگارش درآورد. طاهر قاسمي هنري - از شاگردان غلامحسين مصاحب - نيز در سخناني از استادش به عنوان فردي رياضيدان، منطق‌دان و اديب ياد كرد. اين استاد دانشگاه تربيت معلم به ارائه گزارشي از زندگي مصاحب پرداخت و همچنين در توضيح نقش وي در گسترش رياضيات بين جامعه علمي و دانشگاهي ما گفت: مصاحب بر اشاعه رياضيات تاكيد فراوان داشت و همواره در تاليف آثارش اين اصل را مد نظر داشت. وی متذكر شد: مصاحب به روش‌هاي صحيح تدريس رياضي توجه ويژه‌اي داشت. اين استاد دانشگاه در ادامه به بخش ديگري از شأن علمي غلامحسين مصاحب پرداخت و تاكيد كرد: او همواره به زبان و ادبيات فارسي علاقه‌اي عميق نشان مي‌داد و بر واژه‌گزيني در زبان فارسي براي واژه‌هاي بيگانه تاكيد مي‌كرد. مي‌توان به نوعي از او به عنوان مبتكر واژه‌گزيني در ايران نام برد. قاسمي افزود: مصاحب معتقد بود ما با واژه‌گزيني مي‌توانيم دستگاه واژ‌گاني زبان فارسي را تقويت و زباني علمي را در فارسي پي‌ريزي كنيم. در اين مراسم همچنين ترانه مصاحب - دختر غلامحسين مصاحب - نامه برادرش نامدار مصاحب را خواند كه در بخشي از آن، از استاد فقيد غلامحسين مصاحب به‌ عنوان مردي خردمند و دانشمندي در جميع‌ جهات ياد شده بود.
ارسال نظر
captcha
پربیننده