۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۳:۲۵
شرحی بر مسجد ساکارین استانبول

انقلابی در طراحی بناهای مذهبی

بشري سحر: مسجد ساکارین استانبول که هفته گذشته توسط همسر نخست‌وزیر ترکیه افتتاح شد، یکی از پروژه‌های کم‌نظیر شهرداری استانبول به حساب می‌آید. افتتاح این مسجد که به یادبود زوج خیر عرب - ترک و با سرمایه‌گذاری فرزندانشان ساخته شده است در رادیو، تلویزیون و رسانه‌های مکتوب ترکیه بازتاب گسترده‌ای داشت. توپباس، شهردار استانبول در مراسم افتتاح مسجد هماهنگی معماری مدرن آن با نسل جدید را بسیار مهم ارزیابی کرد و افزود: این مسجد تا سه ماه دیگر برای بازدید عموم بازگشایی خواهد شد. نمای مسجد ساکارین از شیشه است و رشته‌هایی از آهن هم برای تقویت نما و استحکام آن مورد استفاده قرار گرفته است. دیوارهای تمام شیشه‌ای این مسجد به فضای داخلی آن نیز جلوه‌ای خاص داده است و موجب شده نمازخانه مسجد زیر پرتوهای نور خورشید درخششی مضاعف یابد. معمار خوش‌ذوق این بنا از این ظرفیت حسن استفاده را كرده و در ضلعی که نور بیشتری دارد پنجره‌ای مشبک از طلا و مزین به آیات قرآن مجید طراحی کرده است که موجب می‌شود در طول روز سایه آیات قرآن در جهات مختلف روی کف مسجد نیز به زیبایی‌های آن بیفزاید. در این مسجد هنر غرب و شرق با مهارت خاصی درهم آمیخته شده و موتیف‌های مختلف و متنوعی در آن به چشم می‌خورد. نمازخانه اصلی در فضایی به بزرگی 400 متر مربع و با گنجایش 250 نمازگزار طراحی شده و در قسمت فوقانی آن یک محراب آبی - طلایی مدرن قرار گرفته است. بالکن‌های اطراف نمازخانه اصلی که برای نمازگزاران زن طراحی شده، هر کدام دارای معماری ویژه و منحصر به فردی است. فواره مسجد ساکارین نیز یک اثر کاملا مدرن محسوب می‌شود. این فواره که «گوی جهان» نامگذاری شده از آثار هنرمند انگلیسی، ویلیام پیه است. فواره گوی جهان در واقع یک سطح فلزی است که مانند آینه انعکاس‌دهنده نمای مسجد و آسمان آبی است. ترکیه حدود 80 هزار مسجد دارد که تعداد کمی از آنها معماری مدرن دارند. در این کشور که مسجد‌های کلاسیک بسیاری از جمله آثار سینان از قرن شانزدهم تاکنون به عنوان شاهکار معماری شناخته می‌شوند، طراحی و طراح این مسجد، هر دو مورد توجه بسیاری از مردم قرار گرفته است. تلویزیون‌های ترک از این مسجد به عنوان انقلابی در طراحی نام برده‌اند و در گفت‌و‌گوهایی که روزنامه‌های این کشور با معمار مسجد ساکارین داشته‌اند بر زن بودن او به عنوان نخستین زن معمار مسجد تأکید شده است. ساکارین توسط یک معمار زن 53 ساله به نام زینب فادیلیوگو طراحی شده است. فادیلیوگو که تاکنون جوایز زیادی را برای طراحی خانه، رستوران و کافه از آن خود کرده، معتقد است، توانسته تفسیر جدیدی از یک عبادتگاه مدرن خلق کند. این زن ترک که در مصاحبه‌هایش خود را فردی مذهبی معرفی کرده است کار روی پروژه مسجد را برای خود فراتر از یک پروژه هنری و تجربه‌ای روحانی می‌داند. وی می‌گوید اگر من مسلمان نبودم شاید می‌توانستم این مسجد را طراحی کنم اما سرانجام آن چنین پراحساس نمی‌شد. زینب درباره دغده‌هایش در طراحی این مسجد می‌افزاید: در مساجد سنتی، نمازخانه زنان اغلب به وسیله دیوار یا پرده از فضای عمومی مسجد جدا می‌شود و زنان نمی‌توانند در مقایسه با مردان سهمی مساوی از معماری مساجد داشته باشند. حتی در بسیاری مساجد فضای متعلق به زنان تاریک، کوچک و نامطلوب است، به همین دلیل سعی کردم در این مسجد فضای متعلق به زنان و مردان هم‌اندازه تقسیم شود و طراحی داخلی مسجد را به گونه‌ای ساماندهی کردم که زنان نیز از آن بهره کافی داشته باشند. معمار این مسجد که پیش از افتتاح آن نیز خواسته بود ترتیبی اتخاذ شود که زنان بتوانند از فضای نمازخانه اصلی استفاده کنند، ادامه می‌دهد: بخش زنانه را به شیوه‌ای خاص تزئین و طراحی کرده‌ام. خانواده ساکارین اعلام کرده‌اند، پس از اتمام این پروژه پیشنهادهایی برای ساخت نمونه‌های دیگری از آن در دیگر کشورها داشته‌اند اما در حال حاضر قصد چنین کاری را ندارند.
ارسال نظر
captcha