۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۷:۴۴
چند نکته درباره تاریخچه پیدایش شعر در ایران

شعر؛ بازتاب خوشی‌ها و ناخوشی‌های اجتماعی

1- برخی تذکره‌نویسان، شعر گفتن را به آدم (ابوالبشر) نسبت می‌دهند و او را نخستین شاعر جهان می‌دانند زیرا نخستین‌بار حضرت آدم (ع) مرثیه‌ای شعر‌گونه را در سوگ فرزندش هابیل سرود. 2- درباره شعر هرچند نمی‌توان به زمان و مکان خاصی اشاره کرد اما بر سر یک نکته می‌توان به اتفاق نظر رسید که شعر اساسا، ثمره احساسات و اصولا بازتاب روانی آدمی است که از دیرباز به مرور به پختگی و آزمودگی رسیده است. پس از گذشت سال‌های متمادی، شاعران به این نتیجه دست یافتند که خلق یک شعر با وزن و آهنگ‌های ویژه توأم است. 3- شعر به تعبیری،‌نقش و نگاری است که به واسطه کلکی زرین، خوشی‌ها و ناخوشی‌ها را ترسیم می‌كند و آنچه در این میان به رنگ، لعاب و رونق شعر می‌افزاید، ذوق و الهامات شاعر است. 4- برخی معتقدند شعر دارای ماده و صورت است. جان شعر نیز همان مفاهیم و معانی ذهنی است که به تدریج و طی پیشامد‌های گوناگون در مغز شاعر پدید آمده که شاعر با دست اندیشه به آراستن آنها می‌پردازد. 5- پیکره شعر، متشکل از واژه‌هاست و تنها شاعری قادر است موجز‌ترین آنها را به اختصار و اجمال، اما با درونمایه‌ای متقن به نظم کشد که در این وادی چیره‌دست باشد. 6- شعر از دیربار بر فرد و در جامعه تأثیرات بسزایی داشته است. شاید به این‌خاطر که شعر صرف‌نظر از برانگیختن خشم، مهر، کینه، نفرت،‌میل، توسل، دلیری، ترحم و ... موجب تحکیم غرور ملی و ایمان مذهبی یک ملت می‌شود. 7- شعر در ایران از زمان پیدایش خود همواره با احساسات و عواطف سنجاق شده است. گذشته از آن، شاعران در اثر ممارست‌های فراوان به این نتیجه دست یافتند که از سرودن یک شعر و عرضه آن به مخاطب الزاما باید هدفی داشته باشند. به عنوان مثال هدف فردوسی از نگارش شاهنامه، زنده نگه داشتن نام بزرگان و دلیران ایران باستان بود. 8- اوزان شعری اساسا به چند گروه تقسیم می‌شوند. شعر به واقع همانند پیکری است که نبود وزن و آهنگ آن را فاقد روح و جان می‌کند. اغلب اوزانی که ایرانیان در شعر پس از اسلام به کار می‌بردند دارای ویژگی‌های بسیط، وافر، کامل و طویل بود. 9- در مقایسه شعر امروز و شعر فارسی پیش از اسلام به اختصار می‌توان گفت،‌شعر‌های فارسی پیش از اسلام دارای اوزانی هجایی بودند در حالی که غالب اشعار عامیانه امروز، تنها حلقه‌هایی مفقوده مابین اشعار هجایی پیش از اسلام و اشعار عروضی پس از اسلام بوده‌اند. 10- یکی از گونه‌های شعری که از دیرباز تا کنون خودنمایی کرده است، رباعی است. شعری مشتمل بر چهار مصراع همسان. رباعیات معمولا بر وزن لاحول‌ ولا ‌قوه‌الا ‌بالله سروده می‌شدند و خیام را می‌توان یکی از رباعی‌سرایان جدی ایران‌زمین نام برد که تا امروز در دنیای مدرن، این اقبال را داشته تا همچنان مخاطبان خود را دلبسته و مشتاق حفظ کند.
ارسال نظر
captcha
پربیننده