پایگاه هوایی ماناس در قرقیزستان طی چهار ماه گذشته به یکی از صحنه‌های کشمکش میان مسکو و واشنگتن مبدل شده است. بر اساس حکمی که توسط پارلمان قرقیزستان صادر شد به ایالات متحده فرصتی شش ماهه داده شد تا این فرودگاه را- به عنوان تنها مقر نیروهای آمریکایی در آسیای مرکزی- تخلیه کند. با توجه به موقعیت جغرافیایی ماناس این پایگاه توانایی انتقال روزانه نزدیک به 500تن کالا و در حدود یکهزار و 500 نیروی نظامی را به افغانستان داشته که با توجه به جایگاه آن، پنتاگون همواره تلاش کرده است این پایگاه را در شرایط عملیاتی حفظ کند. تعطیلی ماناس در حالی از سوی طرف قرقیز پیگیری شد که افزایش ناامنی‌ها در پاکستان مساله انتقال نیرو و تجهیزات را به جبهه‌های ناتو در مقابل القاعده و طالبان با مخاطره مواجه کرد. در پی در خواست رئیس‌جمهور قرقیزستان از پارلمان این کشور برای تصویب لایحه‌ای مبنی برتخلیه ماناس، سفارت آمریکا در بیشکک و ژنرال پترائوس فرمانده نیروهای آمریکایی در آسیای مرکزی و منطقه خاورمیانه رایزنی‌های خود را مبنی بر عدم تعطیلی این پایگاه نظامی آغاز کردند. مجموعه گفت‌وگو‌های فشرده در نهایت منجر به تمدید مهلت استفاده نیروهای ناتو از این پایگاه هوایی شد. بر اساس گزارش‌های منتشر شده بندهای قرار داد جدید کماکان به صورت رسمی انتشار نیافته‌اند و سفیر آمریکا در قرقیزستان نیز به هیچ سوالی در این زمینه پاسخ نمی‌دهد. اما آنچه بر اساس شواهد مشخص است استفاده ناتو از ماناس با توجه به فشار‌های روز افزون مسکو به کشورهای پسا شوروی در آسیایی مرکزی و قفقاز جنوبی برای ایجاد منطقه‌ای عاری از بازیگران فرامنطقه‌ای بسیار محدود شده است و هنوز مشخص نیست چه حجم از ادوات و سامانه‌های نظامی و به همراه چه تعداد نیروی نظامی می‌توانند در این منطقه حضور داشته باشند. در بندهای جدید منتشر شده از قرارداد میان آمریکا و قرقیزستان عنوان شده است که تنها تجهیزات و کالای غیر نظامی اجازه خواهند داشت از طریق این پایگاه نظامی منتقل شوند. این توافقنامه جدید به نیروهای آمریکایی حاضر در قرقیزستان اجازه خواهد داد هر گونه سلاح و تجهیزات را بدون بازرسی همراه خود داشته باشند. گزارش‌های منتشر شده توسط پارلمان قرقیزستان بر این موضوع تاکید دارند که قرارداد جدید در رابطه با استفاده آمریکا از پایگاه هوایی ماناس مهلتی یکساله خواهد داشت و بر این اساس بیشکک خواهد توانست باوجود دریافت کمک‌های دو میلیارد دلاری از روسیه برای استفاده غیر نظامی ایالات متحده از این فرودگاه مبلغ 60 میلیون دلار بابت اجاره یکساله بخش‌هایی از پایگاه ماناس دریافت کند. این در حالی است که قرقیزها 6/36 میلیون دلار درازای استفاده از پارکینگ هواپیماهای پهن پیکر و 10 میلیون دلار دیگر در قبال کمک‌های واشنگتن برای جنگ علیه تروریسم از ایالات متحده دریافت خواهند کرد. در پی درخواست قرقیزستان برای تخلیه پایگاه ماناس در فوریه گذشته باراک اوباما رئیس‌جمهور آمریکا با ارسال نامه‌ای به قربان بیک باکیف همتای قرقیز خود از وی خواست تا در تصمیم خود تجدید نظر کند و در مقابل، واشنگتن نیز کمک‌های فنی و مالی خود را به این کشور افزایش خواهد داد. باکیف نیز در پاسخ به رئیس‌جمهور آمریکا دلیل اصلی درخواست کشورش مبنی بر تخلیه این سامانه نظامی را نیاز‌های جدید قرقیزستان برای استفاده از پتانسیل‌های نظامی‌اش در سازمان همکاری‌های شانگهای و در میان کشورهای منطقه عنوان داشت و اظهار کرد قرقیزستان سربازان آمریکایی را از خاک خود اخراج نکرده است اما از پنتاگون می‌خواهد به حضور نظامی هفت ساله خود در این کشور پایان بدهد. روابط میان واشنگتن و بیشکک پس از کشته شدن یک راننده قرقیز توسط نیروهای آمریکایی در سال 2006 تاکنون و با توجه به پرداخت غرامت 4/17 میلیون دلاری به خاطر این مساله و کمک‌های 150 میلیون دلاری در سال به قرقیزستان با ناملایماتی همراه بوده است. آمریکایی‌ها بر این تصور بودند که می‌توانند به حضور خود در منطقه ادامه دهند اما قدرت روز افزون روسیه و تلاش‌های مسکو برای استیلای نفوذ خود در حوزه سنتی‌اش منجر به پایان حضور نظامی نیروهای آمریکای تحت فرمانده‌ای ناتو در قرقیزستان شد.
اکنون و با توجه به مهلت شش ماهه آمریکایی‌ها برای تخلیه ماناس پارلمان قرقیزستان موافقتنامه یکساله حضور بخشی از این نیروها و تعداد مجاز آنها را تصویب نکرده است و رایزنی‌ها میان اعضای پارلمان و نمایندگان آمریکایی در این کشور همچنان ادامه دارد. برخی از نمایندگان پارلمان قرقیزستان اعلام کرده‌اند آنچه اکنون در دستور کار این نهاد قرار دارد تبدیل ماناس به یک پایگاه ترانزیتی است که وجه نظامی آن در سطح پایینی قرار داشته باشد. تبدیل فرودگاه از یک پایگاه نظامی به ترانزیت مرکزی جبهه جنگ علیه تروریسم می‌تواند سود‌های سرشاری را نصیب بیشکک کند که این مساله وجهه قرقیزستان را در مجامع جهانی و منطقه با تغییرات محسوسی همراه خواهد کرد. بحران در انتقال کالا و نیرو به سربازان حاضر در افغانستان به عنوان یکی از چالش‌های پیش روی دولت باراک اوباما-
چهل و چهارمین رئیس‌جمهور آمریکا- مطرح بوده که کماکان راه حلی قابل قبول در این راستا از سوی کاخ سفید ارائه نشده است. ماناس و دهن‌کجی واشنگتن به مسکو
پایگاه هوایی ماناس در قرقیزستان طی چهار ماه گذشته به یکی از صحنه‌های کشمکش میان مسکو و واشنگتن مبدل شده است. بر اساس حکمی که توسط پارلمان قرقیزستان صادر شد به ایالات متحده فرصتی شش ماهه داده شد تا این فرودگاه را- به عنوان تنها مقر نیروهای آمریکایی در آسیای مرکزی- تخلیه کند. با توجه به موقعیت جغرافیایی ماناس این پایگاه توانایی انتقال روزانه نزدیک به 500تن کالا و در حدود یکهزار و 500 نیروی نظامی را به افغانستان داشته که با توجه به جایگاه آن، پنتاگون همواره تلاش کرده است این پایگاه را در شرایط عملیاتی حفظ کند. تعطیلی ماناس در حالی از سوی طرف قرقیز پیگیری شد که افزایش ناامنی‌ها در پاکستان مساله انتقال نیرو و تجهیزات را به جبهه‌های ناتو در مقابل القاعده و طالبان با مخاطره مواجه کرد. در پی در خواست رئیس‌جمهور قرقیزستان از پارلمان این کشور برای تصویب لایحه‌ای مبنی برتخلیه ماناس، سفارت آمریکا در بیشکک و ژنرال پترائوس فرمانده نیروهای آمریکایی در آسیای مرکزی و منطقه خاورمیانه رایزنی‌های خود را مبنی بر عدم تعطیلی این پایگاه نظامی آغاز کردند. مجموعه گفت‌وگو‌های فشرده در نهایت منجر به تمدید مهلت استفاده نیروهای ناتو از این پایگاه هوایی شد. بر اساس گزارش‌های منتشر شده بندهای قرار داد جدید کماکان به صورت رسمی انتشار نیافته‌اند و سفیر آمریکا در قرقیزستان نیز به هیچ سوالی در این زمینه پاسخ نمی‌دهد. اما آنچه بر اساس شواهد مشخص است استفاده ناتو از ماناس با توجه به فشار‌های روز افزون مسکو به کشورهای پسا شوروی در آسیایی مرکزی و قفقاز جنوبی برای ایجاد منطقه‌ای عاری از بازیگران فرامنطقه‌ای بسیار محدود شده است و هنوز مشخص نیست چه حجم از ادوات و سامانه‌های نظامی و به همراه چه تعداد نیروی نظامی می‌توانند در این منطقه حضور داشته باشند. در بندهای جدید منتشر شده از قرارداد میان آمریکا و قرقیزستان عنوان شده است که تنها تجهیزات و کالای غیر نظامی اجازه خواهند داشت از طریق این پایگاه نظامی منتقل شوند. این توافقنامه جدید به نیروهای آمریکایی حاضر در قرقیزستان اجازه خواهد داد هر گونه سلاح و تجهیزات را بدون بازرسی همراه خود داشته باشند. گزارش‌های منتشر شده توسط پارلمان قرقیزستان بر این موضوع تاکید دارند که قرارداد جدید در رابطه با استفاده آمریکا از پایگاه هوایی ماناس مهلتی یکساله خواهد داشت و بر این اساس بیشکک خواهد توانست باوجود دریافت کمک‌های دو میلیارد دلاری از روسیه برای استفاده غیر نظامی ایالات متحده از این فرودگاه مبلغ 60 میلیون دلار بابت اجاره یکساله بخش‌هایی از پایگاه ماناس دریافت کند. این در حالی است که قرقیزها 6/36 میلیون دلار درازای استفاده از پارکینگ هواپیماهای پهن پیکر و 10 میلیون دلار دیگر در قبال کمک‌های واشنگتن برای جنگ علیه تروریسم از ایالات متحده دریافت خواهند کرد. در پی درخواست قرقیزستان برای تخلیه پایگاه ماناس در فوریه گذشته باراک اوباما رئیس‌جمهور آمریکا با ارسال نامه‌ای به قربان بیک باکیف همتای قرقیز خود از وی خواست تا در تصمیم خود تجدید نظر کند و در مقابل، واشنگتن نیز کمک‌های فنی و مالی خود را به این کشور افزایش خواهد داد. باکیف نیز در پاسخ به رئیس‌جمهور آمریکا دلیل اصلی درخواست کشورش مبنی بر تخلیه این سامانه نظامی را نیاز‌های جدید قرقیزستان برای استفاده از پتانسیل‌های نظامی‌اش در سازمان همکاری‌های شانگهای و در میان کشورهای منطقه عنوان داشت و اظهار کرد قرقیزستان سربازان آمریکایی را از خاک خود اخراج نکرده است اما از پنتاگون می‌خواهد به حضور نظامی هفت ساله خود در این کشور پایان بدهد. روابط میان واشنگتن و بیشکک پس از کشته شدن یک راننده قرقیز توسط نیروهای آمریکایی در سال 2006 تاکنون و با توجه به پرداخت غرامت 4/17 میلیون دلاری به خاطر این مساله و کمک‌های 150 میلیون دلاری در سال به قرقیزستان با ناملایماتی همراه بوده است. آمریکایی‌ها بر این تصور بودند که می‌توانند به حضور خود در منطقه ادامه دهند اما قدرت روز افزون روسیه و تلاش‌های مسکو برای استیلای نفوذ خود در حوزه سنتی‌اش منجر به پایان حضور نظامی نیروهای آمریکای تحت فرمانده‌ای ناتو در قرقیزستان شد.
اکنون و با توجه به مهلت شش ماهه آمریکایی‌ها برای تخلیه ماناس پارلمان قرقیزستان موافقتنامه یکساله حضور بخشی از این نیروها و تعداد مجاز آنها را تصویب نکرده است و رایزنی‌ها میان اعضای پارلمان و نمایندگان آمریکایی در این کشور همچنان ادامه دارد. برخی از نمایندگان پارلمان قرقیزستان اعلام کرده‌اند آنچه اکنون در دستور کار این نهاد قرار دارد تبدیل ماناس به یک پایگاه ترانزیتی است که وجه نظامی آن در سطح پایینی قرار داشته باشد. تبدیل فرودگاه از یک پایگاه نظامی به ترانزیت مرکزی جبهه جنگ علیه تروریسم می‌تواند سود‌های سرشاری را نصیب بیشکک کند که این مساله وجهه قرقیزستان را در مجامع جهانی و منطقه با تغییرات محسوسی همراه خواهد کرد. بحران در انتقال کالا و نیرو به سربازان حاضر در افغانستان به عنوان یکی از چالش‌های پیش روی دولت باراک اوباما-
چهل و چهارمین رئیس‌جمهور آمریکا- مطرح بوده که کماکان راه حلی قابل قبول در این راستا از سوی کاخ سفید ارائه نشده است. ارسال نظر
پربیننده