گروه اقتصادی: با وجودی که دولتمردان همواره از رشد اقتصادی و کاهش نرخ تورم در کشور سخن می‌گویند اما گزارش‌های ارائه شده از مراجع آماری، حکایت از گرانی و افزایش هزینه خانوارها دارد به‌گونه‌ای که اکنون علاوه بر رشد قیمت کالاهای اساسی در بازار، طبق گزارش مستند و منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران هزینه خانوارها در کشور افزایش قابل توجهی را نشان می‌دهد. در سال ۱۳۹۴ متوسط هزینه‌های غیرخوراکی یک خانوار شهری برابر ۱۹۹۹۶۷ هزار ریال بوده است که در مقایسه با سال قبل، افزایشی برابر با 1/13 درصد نشان می‌دهد. به گزارش تسنیم، آمارگیری از هزینه و درآمد خانوارهای شهری کشور، در سال 1394 با مراجعه به 18871 خانوار نمونه، با جمعیت65294 نفر، طی 12 ماه انجام گرفته است. متوسط تعداد افراد خانوار 46/3 نفر بوده و توزیع خانوارهای نمونه برحسب تعداد افراد خانوار، نشان می‌دهد که خانوارهای 4 نفره با 4/30 درصد، بیشترین و خانوارهای 10 نفره و بیشتر با 1/0 درصد کمترین تعداد خانوارهای نمونه را به خود اختصاص داده‌اند. خانوارهای نمونه بدون فرد باسواد 9/5 درصد بوده است و خانوارهای دارای 3 نفر باسواد با 2/27 درصد بیشترین سهم را در کل خانوارهای نمونه داشته‌اند. متوسط تعداد افراد شاغل خانوارهای نمونه 9/0 نفر و متوسط تعداد افراد دارای درآمد4/1 نفر بوده است. خانوارهای دارای یک نفر شاغل با سهم 8/59 درصد از کل خانوارهای نمونه، بیشترین و خانوارهای 5 نفر شاغل و بیشتر با 04/0 درصد، کمترین تعداد خانوارهای نمونه را به خود اختصاص داده‌اند. خانوارهای بدون فرد شاغل 6/25 درصد از خانوارهای نمونه را تشکیل داده‌اند. بررسی فعالیت اصلی محل کار سرپرست خانوار نشان می‌دهد که 2/11 درصد در بخش «ساختمان»، 9/10 درصد از سرپرستان خانوارهای نمونه در هر یک از بخش‌های «صنعت» و «عمده‌فروشی، خرده فروشی، تعمیر وسایل نقلیه موتوری و موتوسیکلت‌ها و کالاهای شخصی و خانگی»، 8/9 درصد در بخش «حمل و نقل، انبارداری و ارتباطات»،1/4 درصد در بخش «اداره امور عمومی، دفاع و تامین اجتماعی اجباری»، 4/3درصد در بخش «کشاورزی، شکار و جنگلداری»، 3/3 درصد در بخش آموزش، 4/36 درصد «غیرشاغل» و 1/10 درصد در سایر فعالیت‌های اقتصادی اشتغال داشته‌اند. نتایج طرح نشان می‌دهد که در بین خانوارهای شهری وضع شغلی سرپرست اغلب خانوارها مزد و حقوق‌بگیر خصوصی و پس از آن کارکن مستقل است. در سال 1394 متوسط هزینه‌های غیرخوراکی یک خانوار شهری برابر 199967 هزار ریال بوده است که در مقایسه با سال قبل، افزایشی برابر با 1/13درصد نشان می‌دهد. هزینه «مسکن» با سهمی معادل 2/44 درصد از کل هزینه‌های غیرخوراکی، بیشترین سهم را دارا بوده است. هزینه‌های «حمل و نقل و ارتباطات» با 1/15 درصد، «بهداشت و درمان» با 8/13 درصد، «کالاها و خدمات متفرقه» با 5/12 درصد و «پوشاک و کفش» با 5/5 درصد در مراتب بعدی قرار دارند. در سال 1394 هزینه‌های غیرخوراکی شهری اعم از «بهداشت و درمان» 3/23درصد، «حمل و نقل و ارتباطات» 14 درصد، «کالاها و خدمات متفرقه» 3/13 درصد، «مسکن» 5/12 درصد، «تفریحات، سرگرمی‌ها، تحصیل و آموزش» 4/8 درصد، «لوازم، اثاث و خدمات خانوار» 9/5 درصد و «پوشاک و کفش» 5/3 درصد نسبت به سال قبل افزایش داشته است. در سال 1394 متوسط هزینه خوراکی و دخانی یک خانوار شهری برابر 62431 هزار ریال بوده است که در مقایسه با سال 1393 به میزان 4/7 درصد افزایش نشان می‌دهد. براساس نتایج این بررسی، در بین هزینه‌های خوراکی و دخانی بیشترین سهم با 0/22 درصد، مربوط به هزینه «آرد، رشته، نان،غلات و فرآورده‌های آن» بود و هزینه‌های مربوط به «گوشت» با 0/21 درصد، «میوه‌ها و سبزی‌ها» با 6/17 درصد، «شیر و فرآورده‌های آن و تخم پرندگان» با 6/11 درصد و «نوشابه‌ها، غذاهای آماده و دخانی‌ها» با 7/7 درصد در مراتب بعدی اهمیت قرار داشته است. براساس نتایج به دست آمده، متوسط درآمد اظهار شده سالانه یک خانوار شهری در سال 1394 برابر 278872 هزار ریال بوده که نسبت به سال قبل، 6/15 درصد افزایش داشته است. بررسی منابع تامین درآمد خانوارهای شهری نشان می‌دهد که 3/50 درصد درآمد از محل «درآمدهای متفرقه»، 4/33 درصد از مشاغل «مزد و حقوق‌بگیری» و 3/16درصد از محل مشاغل «آزاد» تامین شده است. بررسی متوسط درآمد سالانه یک خانوار شهری برحسب فعالیت اصلی محل کار سرپرست خانوار نشان می‌دهد، خانوارهایی که فعالیت اصلی محل کار آنها «بهداشت و مددکاری اجتماعی» است با درآمد اظهار شده سالانه 467194 هزار ریال، بیشترین درآمد و خانوارهایی که فعالیت اصلی محل کار سرپرست آنها «خانوارهای معمولی دارای مستخدم» است، با درآمد اظهار شده سالانه 181657 هزار ریال کمترین درآمد را در سال 1394 داشته‌اند.
متوسط هزینه‌ها و درآمد خانوار در استان‌ها
بررسی متوسط هزینه کل سالانه یک خانوار شهری نشان می‌دهد که استان تهران با 374574 هزار ریال بیشترین و استان کرمان با 156127 هزار ریال کمترین هزینه را در سال 1394 داشته‌اند. براساس نتایج به‌دست آمده استان تهران با 306851 هزار ریال بیشترین و استان سیستان‌وبلوچستان با 112002 هزار ریال کمترین متوسط هزینه‌های غیرخوراکی سالانه یک خانوار شهری را در سال 1394 دارا هستند. استان چهارمحال‌وبختیاری با 88934 هزار ریال بیشترین و استان کرمان با 39814 هزار ریال کمترین متوسط هزینه خوارکی و دخانی سالانه یک خانوار شهری را دارند. همچنین استان تهران با 374647 هزار ریال بیشترین و استان ایلام با 197981 هزار ریال، کمترین متوسط درآمد سالانه یک خانوار شهری را در سال 1394 به خود اختصاص داده‌اند.