انتخابات هفتم ژوئن لبنان هرچند بسیار پر حرف و حدیث بود و مدت‌ها به مهم‌ترین مسأله خاورمیانه بدل شده بود اما بالاخره به پایان رسید و گروه اکثریت به رهبری سعد حریری کماکان توانست جایگاه خود را حفظ کرده و بیشتر کرسی‌ها را در پارلمان به خود اختصاص بدهد.
در این انتخابات اتفاقاتی افتاد و تقلب‌هایی شد که به باور همگان تاکنون در جهان بی‌سابقه بوده است. بی‌شک انتخابات پارلمانی لبنان توانست رکورد خرید و فروش آرا را بشکند. بی‌تردید پرداخت مبلغ دو تا سه هزار دلار برای خرید یک رأی، تاکنون در دنیا مسبوق به سابقه نبوده است. اما گروه 14 مارس به لطف دلارهای نفتی عربستان و امارات و برخی دیگر از کشورهای عربی توانست این رکورد منفي را از خود برجای بگذارد و نهایتا برنده و پیروز انتخابات باشد. این در حالی بود که پیش از انتخابات تمام شواهد و قرائن از پیروزی گروه 8 مارس به رهبری حزب‌الله حکایت داشت و همه بر این باور بودند که معارضان، پیروزی در انتخابات پارلمانی را جشن خواهند گرفت اما این توطئه‌ها و مخارج بی‌سابقه‌ای که رقیب هزینه کرد، مانع از پیروزی حامیان حزب‌الله در لبنان شد. در این میان سیل جمعیت لبنانی‌های مقیم خارج نیز به سمت اين کشور روانه شد. گروه 14 مارس با تطمیع مالی این گروه آنها را مجددا به کشور کشانید تا آرای خود را به نفع اين گروه غربگرا به صندوق‌های رأی بریزند و زمینه ساز پیروزی غربگرایان در انتخابات شوند.
همه این عوامل بعلاوه کمک‌های کشورهای غربی و عربی سبب شد گروه 14 مارس در انتخابات به پیروزی دست یابد و برای 4 سال دیگر دولت را در اختیار بگیرد. در این میان علاوه بر عربستان، ایالات متحده نیز بیکار ننشسته بود و به انحای مختلف حمایت بی‌دریغ خود را از گروه 14 مارس اعلام کرد و حتی صراحتا تأکید کرد که اگر در انتخابات گروه 14 مارس به پیروزی دست نیابد در تصمیم کاخ سفید مبنی بر تجهیز ارتش لبنان، تجدید نظرهایی صورت خواهد گرفت. افزون بر این سران ایالات متحده نظیر ژوزف بایدن، معاون باراک اوباما و هیلاری کلینتون، وزیر خارجه این کشور بارها به بیروت سفر کرده و با سران گروه 14 مارس دیدار و حمایت خود را از آنان اعلام کردند. افزون بر این، سفارت ایالات متحده در لبنان عملا به ستاد انتخاباتی گروه 14 مارس تبدیل شده بود و از هر لحاظ این گروه را حمایت می‌کرد. با وجود تمام تقلب‌های اظهر من الشمسی که در انتخابات پارلمانی 7 ژوئن رخ داد،
سید حسن نصرالله بلافاصله بعد از اعلام نتایج نه تنها آن را زیر سوال نبرد که پیروزی گروه 14 مارس را تبریک گفت و از طیف پیروز در انتخابات درخواست کرد به سمت حل مشکلات کنونی کشور و بازسازی لبنان گام بردارند. با این حال هرچند در حال حاضر و پس از پایان انتخابات پارلمانی فضای سیاسی مثبتی که تعامل دو جناح حرف اول را در آن می‌زند بر لبنان حاکم است، اما این آرامش شکننده به نظر می‌رسد.
در حال حاضر نبیه بری، رئیس جنبش امل (افواجه المقاومه الاسلامیه) برای پنجمین بار پیاپی به عنوان رئیس مجلس انتخاب شده و در این راه علاوه بر گروه‌های معارض، رأی گروه‌های حاکم و پیروز انتخابات را نیز به دست آورد. به واقع گروه 14 مارس از بدو پیروزی حداقل در ظاهر بر تعامل با گروه 8 مارس تأکید کرده است. از این رو رأی آنها به ریاست بری را نیز باید در همین راستا مورد ارزیابی قرار داد. نبیه بری رهبر جنبش امل و شیعه است که روابط خوبی با حزب‌الله و جریان مقاومت دارد. وی پس از معرفی شدن به عنوان رئیس مجلس، مقاومت را اصلی اساسی دانست که حفظ آن براي تمام گروه‌ها ضروری است. مطابق قانون اساسی لبنان که باید آن را مولود پیمان طائف دانست، رئیس پارلمان لبنان باید از میان شیعیان این کشور انتخاب شود. در مقابل، دیگر گروه‌ها نیز بر پذیرش سعد حریری به عنوان نخست‌وزیر لبنان اجماع کردند. پس از انتخابات لبنان بسیاری از اعضای گروه 14 مارس از جمله ولید جنبلاط، رهبر حزب سوسیالیست ترقیخواه و سعد حریری رهبر جریان المستقبل با سید حسن نصرالله دیدار کردند و دبیر کل حزب‌الله در تمام این دیدارها تأکید کرد با گروه 14 مارس تعاملی سازنده را در پیش خواهد گرفت. با این حال سید حسن نصرالله حاضر به دیدار با برخی دیگر از سران گروه 14 مارس نشد و آنها را به حضور نپذيرفت. دبیر کل حزب‌الله با دیدار با سمیر جعجع، رهبر قوات اللبنانیه (فالانژیست‌های سابق) و امین جمیل، رهبر حزب کتائب مخالفت کرد. این دو نفر و احزاب متبوعشان در جریان جنگ‌های داخلی لبنان بین سال‌های 1975 تا 1990 فجایع بسیاری در لبنان به بار آورده و بسیاری از مردم لبنان را به خاک و خون کشیده بودند.
فارغ از این موضوع گروه 8 مارس نیز مسأله نخست وزیری سعد حریری را پذیرفت. پیش از این نیز و بعد از اجلاس دوحه مسأله نخست وزیری سعد حریری مطرح شده بود اما شخص حریری اعلام کرده بود آمادگی پذیرش این سمت را ندارد، اما با اتفاق نظر گروه‌های مختلف لبنانی سعد حریری به جای فواد سنیوره بر کرسی نخست وزیری لبنان تکیه خواهد زد. به واقع توافق گروه‌های لبنانی بر معرفی سعد حریری فرزند رفیق حریری، نخست وزیر فقید لبنان را نیز می‌توان گامی دیگر برای تحقق اصل اتحاد ملی لبنانی‌ها دانست. هرچند وی از گروه 14 مارس با نگاهی غربگرایانه است اما او نیز مانند پدرش ملاحظاتی در قبال آینده لبنان بویژه عدم تقابل با مقاومت دارد که در شرایط کنونی وی را بهترین گزینه برای نخست وزیری نشان می‌دهد. حتی به نظر می‌آید حزب‌الله نیز آشکارا سعد حریری را بر فواد سنیوره ترجیح می‌دهد و حتی پس از امضای توافقنامه دوحه نیز حزب‌الله اعلام کرده بود با نخست وزیری سعد حریری موافق است. به نظر می‌رسد حزب‌الله بر این باور است که شخصیت حریری به نحوی است که نسبت به سنیوره استقلال رای بیشتری دارد و هرچند وی نیز مانند فواد سنیوره گرایش‌های غربی غیر قابل انکاری دارد اما به نسبت وی مستقل‌‌تر است.
با این حال هرچند پيش‌بيني انتخاب سعد حریری به نخست وزیری چندان دشوار نبود و وی نسبتا زود از جانب میشل سلیمان، رئیس‌جمهور لبنان، مأمور تشکیل کابینه شد، اما با این حال به نظر می‌رسد که وی در مسیر تشکیل کابینه با مخاطرات بسیاری مواجه باشد؛ مخاطراتی که عبور از آنها احتمالا برای حریری جوان و بی‌تجربه دشوار خواهد بود. بی‌تردید یکی از مهم‌ترین مشکلات پیش روی سعد حریری، نخست وزیر جدید لبنان مسأله اجرا یا عدم اجرای توافقنامه دوحه است؛ نشست دوحه 31 اردیبهشت ماه سال گذشته برگزار شد و توافق گروه‌های لبنانی برای معرفی میشل سلیمان به عنوان رئیس‌جمهور و نیز اصلاح قانون اساسی بویژه در زمینه انتخابات و نیز تقسیم کرسی‌های کابینه با ترکیب 16 عضو برای حزب حاکم، 11 کرسی برای مخالفان و سه کرسی برای رئیس‌جمهور را در پی داشت.
در حال حاضر نیز وضعیت به نحوی است که در انتخابات پارلمانی اخیر در این چارچوب از یک سو جریان14 مارس که با 71 کرسی از 128 کرسی اکثریت پارلمان را در اختیار دارد بر لزوم همکاری با 8 مارس با 57 کرسی تاکید و آن را لازمه تشکیل دولت جدید عنوان کرده است. از سوی دیگر جریان 8 مارس نیز ضمن پذیرش موفقیت نسبی جریان مقابل بر همکاری با آن تاکید و خواستار اتحاد ملی برای بازسازی لبنان شد. با این حال قرائن موجود حاکی از آن است که آنان بر سر قرارداد دوحه اختلاف شدیدی پیدا خواهند کرد. تاکنون سران 14 مارس مکررا اعلام کرده‌اند الگوی دولت تشکیل شده پس از پیمان دوحه که اپوزیسیون ثلث ضامن را در اختیار داشته است، الگوی موفقی نبوده و آنها دیگر حاضر به پذیرش آن نيستند و زیر بار آن نخواهند رفت. آنها مدعی این مسأله هستند که پیمان دوحه مانند پیمان طائف نیست که تبدیل به قانونی ثابت در عرصه سیاسی لبنان شود. در آن طرف ماجرا، گروه 8 مارس به رهبری حزب‌الله بشدت اصرار دارد مجددا ثلث ضامن را در کابینه جدید لبنان به خود اختصاص دهد تا بتواند مصوباتی را که علیه مقاومت طرح می‌شوند وتو و از آنها جلوگیری کند. در این میان به نظر می‌رسد بیشترین نگرانی حزب‌الله درباره سلاح مقاومت است. از این رو براحتی قابل پیش‌بینی است که دوطرف درگیری شدیدی در این‌باره داشته باشند. این درگیری احتمالا تا آنجا پیش خواهد رفت که معارضان و حزب‌الله هیچ کرسی‌ای را در کابینه نخواهند پذیرفت که در این صورت مشکلات دولت سنیوره پیش از اجلاس دوحه دوباره در فضای سیاسی لبنان شکل می‌گیرد و سعد حریری نیز این مشکلات را تجربه خواهد کرد. مطابق این سناریو، احتمالا دولت جدید بدون حضور وزرای شیعی تشکیل خواهد شد و این مسأله سبب می‌شود دولت سعد حریری از بدو تأسیس دولتی نامشروع و غیرقانونی لقب بگیرد چرا که بر اساس قانون اساسی لبنان تنها دولتی مشروعیت دارد که از تمام قومیت‌های اصلی لبنان شامل شیعیان، اهل تسنن و مسیحیان تشکیل شده باشد. در این میان به نظر می‌رسد اختصاص یک‌سوم به‌علاوه یک کرسی‌های کابینه به گروه 8 مارس با توجه به اینکه آنها 58 کرسی از 120 کرسی پارلمان را در اختیار گرفته‌اند، کاملا منصفانه باشد. افزون بر این اصرار حزب‌الله بر در اختیار گرفتن ثلث ضامن کابینه کاملا بجا و درست به نظر می‌رسد چرا که مقاومت در شرایط کنونی درباره سلاح خود احساس خطر می‌کند بویژه که گروه 14 مارس در تبلیغات انتخاباتی خود بارها و بارها شعار خلع سلاح حزب‌الله را مطرح کرده بود.
تحلیل‌ها و اظهار نظرهایى که جناح 14 مارس بعد از انتخابات نیز ابراز داشتند، حول محور همان تک‌شعار انتخاباتى خود مى‌چرخید یعنى مقابله با سلاح مقاومت. آنها بر این ادعا هستند که پیروزى در انتخابات و کسب مجدد اکثریت پارلمانى به معناى این است که مردم بر ضد سلاح مقاومت راى داده‌اند. در کل به نظر مى‌رسد جریان 14 مارس بویژه جریان المستقبل، با این نتایج انتخابات توانست آسیب و زیانى که به جایگاهش در میان اهل سنت در جریان درگیری‌هاى 7 مه 2008 رسیده بود را جبران کرده و با قدرت تمام خود را رهبر اهل سنت و بخش زیادى از مردم لبنان معرفى کند. این امر شامل خنثى کردن پیامدهای 7 مه نیز مى‌شود؛ همان پیامدهایی که در معاهده دوحه به رسمیت شناخته شد و سهمیه وزارتى یک‌سوم
وتو کننده را به اپوزیسیون داد و به این وسیله اصل مشارکت اپوزیسیون در کابینه را مورد تاکید قرار داد. از این رو نتایج انتخابات کنونى از دید جریان 14 مارس به معناى این است که سهمیه وتو کننده اپوزیسیون در کابینه از 7 ژوئن از بین رفته است. در حال حاضر برای آرایش کابینه آتی لبنان سناریوهای دیگری نیز طرح می‌شود. به عنوان مثال برخی این سناریو را مطرح می‌کنند که وزرایى از کاندیداهاى 8 مارس به عنوان وزراى سهمیه رئیس‌جمهور تعیین شوند یا اینکه یک‌ششم کابینه را به رئیس‌جمهور اختصاص دهند تا در مقابل یک‌ششم دیگر را به اپوزیسیون بدهند و به این وسیله اپوزیسیون در صورت هم‌راى بودن با وزراى رئیس‌جمهور بتواند یک‌سوم وتو کننده کابینه را تشکیل بدهد. راه‌حل دیگری که پیشنهاد می‌شود این است که جریان 14 مارس یک کابینه یک رنگ با وزراى دلخواه خود تشكيل دهد و خود امور کشور را گردانده و مسؤولیت چالش‌ها را برعهده بگیرد. هرچند این سناریوی آخر برای 14 مارس بسیار دشوار می‌شود و گروه 14 مارس به خوبی می‌داند اگر تقلب‌ها و اعمال نفوذ‌های انتخابات را کنار بگذارد جایگاه مردمی 8 مارس بیشتر است و این می‌تواند جریان حاکم را با مشکلاتی لاینحل مواجه كند بویژه که این دولت همانگونه که در بالا نیز اشاره شد، غیرقانونی و نامشروع محسوب می‌شود. حتی گفته می‌شد کشورهای غربی و عربی نیز که به قدرت اپوزیسیون واقف هستند، بلافاصله پس از مشخص شدن نتیجه انتخابات از جریان حاکم درخواست کرده‌اند رضایت اپوزیسیون را جلب كرده و معارضان را به هر وسیله‌ای راضی نگه داشته و رضایت آنها را کسب کنند. حتی گفته می‌شود جورج میشل، فرستاده ویژه باراک اوباما به خاورمیانه نیز به جد بر این مسأله تأکید کرده است. اما باید گفت علاوه بر اینکه توصیه‌ها مثبت است ولى به هیچ‌وجه اطمینان‌بخش نیست و هیچ ضمانت
اجرایی اي برای آن وجود ندارد زیرا این توصیه‌ها نشان‌دهنده این امر نیست که محور آمریکا و کشورهاى میانه‌روى عربى دست از این استراتژى خود مبنى بر توسعه حملات‌شان به ایران و سوریه به عنوان متحدان اصلی گروه 8 مارس برداشته باشند و به هیچ‌وجه نشان‌دهنده این امر نیست که این محور نخواهد از نتایج انتخابات براى کاهش نفوذ سوریه و ایران در منطقه استفاده کند و این دقیقا خط قرمز اپوزیسیون محسوب می‌شود و از هم‌اکنون بر همگان آشکار است که معارضان این مسأله را نخواهند پذیرفت.
بعد از پیروزى انتخاباتى جریان 14 مارس، بدون شک این سؤال مطرح مى‌شود که آیا منطقى است این جریان و حامیان آن، محور آمریکا و کشورهاى میانه‌روى عربى به همین پیروزى اکتفا کنند؟ یا اینکه اقداماتی دیگر را برای تداوم موفقیت خود انجام خواهند داد و اصولا اقدام بعدى آنها چه اقدامى است؟
بدون شک آنها حداقل براى حفظ این پیروزى خود یا به تعبیر آنها این انقلاب سفید و بهره‌بردارى از این پیروزى در مذاکرات خود با سوریه و ایران تلاش خواهند کرد فضا را به نفع خود تغییر دهند. احتمالا آنها می‌کوشند از برگ لبنان به منظور تحت فشار قرار دادن ایران و سوریه و دیگر متحدان مقاومت سود ببرند بویژه در شرایطی که مسأله مذاکره با ایران و سوریه روی میز قرار دارد.
ساده‌لوحى است اگر فکر کنیم انتخابات پارلمانى لبنان کشمکش‌ها و تنش‌ها را در لبنان فیصله داد، بلکه این انتخابات تنها یکى از کشمکش‌ها بین دو جناح داخلى در کشور را از بین برد و ابعاد دیگر این کشمکش چه داخلى و چه خارجى هنوز ادامه دارد. در این میان تعیین سهمیه شیعیان و گروه 8 مارس در دولت آینده، معضلى است که باید هر چه زودتر حل شود. در حال حاضر فاصله دوطرف در این‌باره به قدری زیاد است که هریک از طرفین تاکنون ترجیح داده‌اند صحبتی درباره آن انجام ندهند و در این رابطه سکوت پیشه کنند.
هم‌اکنون هر چند آرامشی شکننده بر لبنان حاکم است اما بسیاری وضعیت لبنان را به آتشی زیر خاکستر تعبیر می‌کنند که ممکن است هر لحظه زبانه بکشد و فجایع بسیاری را به بار آورد. در شرایط کنونی مسأله بازگشت لبنان به درگیری‌های پیش از اجلاس دوحه چیزی است که به هیچ‌وجه دور از ذهن به نظر نمی‌رسد. عروس خاورمیانه پس از انتخابات پارلمانی
لبنان و آرامش پیش از توفان
انتخابات هفتم ژوئن لبنان هرچند بسیار پر حرف و حدیث بود و مدت‌ها به مهم‌ترین مسأله خاورمیانه بدل شده بود اما بالاخره به پایان رسید و گروه اکثریت به رهبری سعد حریری کماکان توانست جایگاه خود را حفظ کرده و بیشتر کرسی‌ها را در پارلمان به خود اختصاص بدهد.
در این انتخابات اتفاقاتی افتاد و تقلب‌هایی شد که به باور همگان تاکنون در جهان بی‌سابقه بوده است. بی‌شک انتخابات پارلمانی لبنان توانست رکورد خرید و فروش آرا را بشکند. بی‌تردید پرداخت مبلغ دو تا سه هزار دلار برای خرید یک رأی، تاکنون در دنیا مسبوق به سابقه نبوده است. اما گروه 14 مارس به لطف دلارهای نفتی عربستان و امارات و برخی دیگر از کشورهای عربی توانست این رکورد منفي را از خود برجای بگذارد و نهایتا برنده و پیروز انتخابات باشد. این در حالی بود که پیش از انتخابات تمام شواهد و قرائن از پیروزی گروه 8 مارس به رهبری حزب‌الله حکایت داشت و همه بر این باور بودند که معارضان، پیروزی در انتخابات پارلمانی را جشن خواهند گرفت اما این توطئه‌ها و مخارج بی‌سابقه‌ای که رقیب هزینه کرد، مانع از پیروزی حامیان حزب‌الله در لبنان شد. در این میان سیل جمعیت لبنانی‌های مقیم خارج نیز به سمت اين کشور روانه شد. گروه 14 مارس با تطمیع مالی این گروه آنها را مجددا به کشور کشانید تا آرای خود را به نفع اين گروه غربگرا به صندوق‌های رأی بریزند و زمینه ساز پیروزی غربگرایان در انتخابات شوند.
همه این عوامل بعلاوه کمک‌های کشورهای غربی و عربی سبب شد گروه 14 مارس در انتخابات به پیروزی دست یابد و برای 4 سال دیگر دولت را در اختیار بگیرد. در این میان علاوه بر عربستان، ایالات متحده نیز بیکار ننشسته بود و به انحای مختلف حمایت بی‌دریغ خود را از گروه 14 مارس اعلام کرد و حتی صراحتا تأکید کرد که اگر در انتخابات گروه 14 مارس به پیروزی دست نیابد در تصمیم کاخ سفید مبنی بر تجهیز ارتش لبنان، تجدید نظرهایی صورت خواهد گرفت. افزون بر این سران ایالات متحده نظیر ژوزف بایدن، معاون باراک اوباما و هیلاری کلینتون، وزیر خارجه این کشور بارها به بیروت سفر کرده و با سران گروه 14 مارس دیدار و حمایت خود را از آنان اعلام کردند. افزون بر این، سفارت ایالات متحده در لبنان عملا به ستاد انتخاباتی گروه 14 مارس تبدیل شده بود و از هر لحاظ این گروه را حمایت می‌کرد. با وجود تمام تقلب‌های اظهر من الشمسی که در انتخابات پارلمانی 7 ژوئن رخ داد،
سید حسن نصرالله بلافاصله بعد از اعلام نتایج نه تنها آن را زیر سوال نبرد که پیروزی گروه 14 مارس را تبریک گفت و از طیف پیروز در انتخابات درخواست کرد به سمت حل مشکلات کنونی کشور و بازسازی لبنان گام بردارند. با این حال هرچند در حال حاضر و پس از پایان انتخابات پارلمانی فضای سیاسی مثبتی که تعامل دو جناح حرف اول را در آن می‌زند بر لبنان حاکم است، اما این آرامش شکننده به نظر می‌رسد.
در حال حاضر نبیه بری، رئیس جنبش امل (افواجه المقاومه الاسلامیه) برای پنجمین بار پیاپی به عنوان رئیس مجلس انتخاب شده و در این راه علاوه بر گروه‌های معارض، رأی گروه‌های حاکم و پیروز انتخابات را نیز به دست آورد. به واقع گروه 14 مارس از بدو پیروزی حداقل در ظاهر بر تعامل با گروه 8 مارس تأکید کرده است. از این رو رأی آنها به ریاست بری را نیز باید در همین راستا مورد ارزیابی قرار داد. نبیه بری رهبر جنبش امل و شیعه است که روابط خوبی با حزب‌الله و جریان مقاومت دارد. وی پس از معرفی شدن به عنوان رئیس مجلس، مقاومت را اصلی اساسی دانست که حفظ آن براي تمام گروه‌ها ضروری است. مطابق قانون اساسی لبنان که باید آن را مولود پیمان طائف دانست، رئیس پارلمان لبنان باید از میان شیعیان این کشور انتخاب شود. در مقابل، دیگر گروه‌ها نیز بر پذیرش سعد حریری به عنوان نخست‌وزیر لبنان اجماع کردند. پس از انتخابات لبنان بسیاری از اعضای گروه 14 مارس از جمله ولید جنبلاط، رهبر حزب سوسیالیست ترقیخواه و سعد حریری رهبر جریان المستقبل با سید حسن نصرالله دیدار کردند و دبیر کل حزب‌الله در تمام این دیدارها تأکید کرد با گروه 14 مارس تعاملی سازنده را در پیش خواهد گرفت. با این حال سید حسن نصرالله حاضر به دیدار با برخی دیگر از سران گروه 14 مارس نشد و آنها را به حضور نپذيرفت. دبیر کل حزب‌الله با دیدار با سمیر جعجع، رهبر قوات اللبنانیه (فالانژیست‌های سابق) و امین جمیل، رهبر حزب کتائب مخالفت کرد. این دو نفر و احزاب متبوعشان در جریان جنگ‌های داخلی لبنان بین سال‌های 1975 تا 1990 فجایع بسیاری در لبنان به بار آورده و بسیاری از مردم لبنان را به خاک و خون کشیده بودند.
فارغ از این موضوع گروه 8 مارس نیز مسأله نخست وزیری سعد حریری را پذیرفت. پیش از این نیز و بعد از اجلاس دوحه مسأله نخست وزیری سعد حریری مطرح شده بود اما شخص حریری اعلام کرده بود آمادگی پذیرش این سمت را ندارد، اما با اتفاق نظر گروه‌های مختلف لبنانی سعد حریری به جای فواد سنیوره بر کرسی نخست وزیری لبنان تکیه خواهد زد. به واقع توافق گروه‌های لبنانی بر معرفی سعد حریری فرزند رفیق حریری، نخست وزیر فقید لبنان را نیز می‌توان گامی دیگر برای تحقق اصل اتحاد ملی لبنانی‌ها دانست. هرچند وی از گروه 14 مارس با نگاهی غربگرایانه است اما او نیز مانند پدرش ملاحظاتی در قبال آینده لبنان بویژه عدم تقابل با مقاومت دارد که در شرایط کنونی وی را بهترین گزینه برای نخست وزیری نشان می‌دهد. حتی به نظر می‌آید حزب‌الله نیز آشکارا سعد حریری را بر فواد سنیوره ترجیح می‌دهد و حتی پس از امضای توافقنامه دوحه نیز حزب‌الله اعلام کرده بود با نخست وزیری سعد حریری موافق است. به نظر می‌رسد حزب‌الله بر این باور است که شخصیت حریری به نحوی است که نسبت به سنیوره استقلال رای بیشتری دارد و هرچند وی نیز مانند فواد سنیوره گرایش‌های غربی غیر قابل انکاری دارد اما به نسبت وی مستقل‌‌تر است.
با این حال هرچند پيش‌بيني انتخاب سعد حریری به نخست وزیری چندان دشوار نبود و وی نسبتا زود از جانب میشل سلیمان، رئیس‌جمهور لبنان، مأمور تشکیل کابینه شد، اما با این حال به نظر می‌رسد که وی در مسیر تشکیل کابینه با مخاطرات بسیاری مواجه باشد؛ مخاطراتی که عبور از آنها احتمالا برای حریری جوان و بی‌تجربه دشوار خواهد بود. بی‌تردید یکی از مهم‌ترین مشکلات پیش روی سعد حریری، نخست وزیر جدید لبنان مسأله اجرا یا عدم اجرای توافقنامه دوحه است؛ نشست دوحه 31 اردیبهشت ماه سال گذشته برگزار شد و توافق گروه‌های لبنانی برای معرفی میشل سلیمان به عنوان رئیس‌جمهور و نیز اصلاح قانون اساسی بویژه در زمینه انتخابات و نیز تقسیم کرسی‌های کابینه با ترکیب 16 عضو برای حزب حاکم، 11 کرسی برای مخالفان و سه کرسی برای رئیس‌جمهور را در پی داشت.
در حال حاضر نیز وضعیت به نحوی است که در انتخابات پارلمانی اخیر در این چارچوب از یک سو جریان14 مارس که با 71 کرسی از 128 کرسی اکثریت پارلمان را در اختیار دارد بر لزوم همکاری با 8 مارس با 57 کرسی تاکید و آن را لازمه تشکیل دولت جدید عنوان کرده است. از سوی دیگر جریان 8 مارس نیز ضمن پذیرش موفقیت نسبی جریان مقابل بر همکاری با آن تاکید و خواستار اتحاد ملی برای بازسازی لبنان شد. با این حال قرائن موجود حاکی از آن است که آنان بر سر قرارداد دوحه اختلاف شدیدی پیدا خواهند کرد. تاکنون سران 14 مارس مکررا اعلام کرده‌اند الگوی دولت تشکیل شده پس از پیمان دوحه که اپوزیسیون ثلث ضامن را در اختیار داشته است، الگوی موفقی نبوده و آنها دیگر حاضر به پذیرش آن نيستند و زیر بار آن نخواهند رفت. آنها مدعی این مسأله هستند که پیمان دوحه مانند پیمان طائف نیست که تبدیل به قانونی ثابت در عرصه سیاسی لبنان شود. در آن طرف ماجرا، گروه 8 مارس به رهبری حزب‌الله بشدت اصرار دارد مجددا ثلث ضامن را در کابینه جدید لبنان به خود اختصاص دهد تا بتواند مصوباتی را که علیه مقاومت طرح می‌شوند وتو و از آنها جلوگیری کند. در این میان به نظر می‌رسد بیشترین نگرانی حزب‌الله درباره سلاح مقاومت است. از این رو براحتی قابل پیش‌بینی است که دوطرف درگیری شدیدی در این‌باره داشته باشند. این درگیری احتمالا تا آنجا پیش خواهد رفت که معارضان و حزب‌الله هیچ کرسی‌ای را در کابینه نخواهند پذیرفت که در این صورت مشکلات دولت سنیوره پیش از اجلاس دوحه دوباره در فضای سیاسی لبنان شکل می‌گیرد و سعد حریری نیز این مشکلات را تجربه خواهد کرد. مطابق این سناریو، احتمالا دولت جدید بدون حضور وزرای شیعی تشکیل خواهد شد و این مسأله سبب می‌شود دولت سعد حریری از بدو تأسیس دولتی نامشروع و غیرقانونی لقب بگیرد چرا که بر اساس قانون اساسی لبنان تنها دولتی مشروعیت دارد که از تمام قومیت‌های اصلی لبنان شامل شیعیان، اهل تسنن و مسیحیان تشکیل شده باشد. در این میان به نظر می‌رسد اختصاص یک‌سوم به‌علاوه یک کرسی‌های کابینه به گروه 8 مارس با توجه به اینکه آنها 58 کرسی از 120 کرسی پارلمان را در اختیار گرفته‌اند، کاملا منصفانه باشد. افزون بر این اصرار حزب‌الله بر در اختیار گرفتن ثلث ضامن کابینه کاملا بجا و درست به نظر می‌رسد چرا که مقاومت در شرایط کنونی درباره سلاح خود احساس خطر می‌کند بویژه که گروه 14 مارس در تبلیغات انتخاباتی خود بارها و بارها شعار خلع سلاح حزب‌الله را مطرح کرده بود.
تحلیل‌ها و اظهار نظرهایى که جناح 14 مارس بعد از انتخابات نیز ابراز داشتند، حول محور همان تک‌شعار انتخاباتى خود مى‌چرخید یعنى مقابله با سلاح مقاومت. آنها بر این ادعا هستند که پیروزى در انتخابات و کسب مجدد اکثریت پارلمانى به معناى این است که مردم بر ضد سلاح مقاومت راى داده‌اند. در کل به نظر مى‌رسد جریان 14 مارس بویژه جریان المستقبل، با این نتایج انتخابات توانست آسیب و زیانى که به جایگاهش در میان اهل سنت در جریان درگیری‌هاى 7 مه 2008 رسیده بود را جبران کرده و با قدرت تمام خود را رهبر اهل سنت و بخش زیادى از مردم لبنان معرفى کند. این امر شامل خنثى کردن پیامدهای 7 مه نیز مى‌شود؛ همان پیامدهایی که در معاهده دوحه به رسمیت شناخته شد و سهمیه وزارتى یک‌سوم
وتو کننده را به اپوزیسیون داد و به این وسیله اصل مشارکت اپوزیسیون در کابینه را مورد تاکید قرار داد. از این رو نتایج انتخابات کنونى از دید جریان 14 مارس به معناى این است که سهمیه وتو کننده اپوزیسیون در کابینه از 7 ژوئن از بین رفته است. در حال حاضر برای آرایش کابینه آتی لبنان سناریوهای دیگری نیز طرح می‌شود. به عنوان مثال برخی این سناریو را مطرح می‌کنند که وزرایى از کاندیداهاى 8 مارس به عنوان وزراى سهمیه رئیس‌جمهور تعیین شوند یا اینکه یک‌ششم کابینه را به رئیس‌جمهور اختصاص دهند تا در مقابل یک‌ششم دیگر را به اپوزیسیون بدهند و به این وسیله اپوزیسیون در صورت هم‌راى بودن با وزراى رئیس‌جمهور بتواند یک‌سوم وتو کننده کابینه را تشکیل بدهد. راه‌حل دیگری که پیشنهاد می‌شود این است که جریان 14 مارس یک کابینه یک رنگ با وزراى دلخواه خود تشكيل دهد و خود امور کشور را گردانده و مسؤولیت چالش‌ها را برعهده بگیرد. هرچند این سناریوی آخر برای 14 مارس بسیار دشوار می‌شود و گروه 14 مارس به خوبی می‌داند اگر تقلب‌ها و اعمال نفوذ‌های انتخابات را کنار بگذارد جایگاه مردمی 8 مارس بیشتر است و این می‌تواند جریان حاکم را با مشکلاتی لاینحل مواجه كند بویژه که این دولت همانگونه که در بالا نیز اشاره شد، غیرقانونی و نامشروع محسوب می‌شود. حتی گفته می‌شد کشورهای غربی و عربی نیز که به قدرت اپوزیسیون واقف هستند، بلافاصله پس از مشخص شدن نتیجه انتخابات از جریان حاکم درخواست کرده‌اند رضایت اپوزیسیون را جلب كرده و معارضان را به هر وسیله‌ای راضی نگه داشته و رضایت آنها را کسب کنند. حتی گفته می‌شود جورج میشل، فرستاده ویژه باراک اوباما به خاورمیانه نیز به جد بر این مسأله تأکید کرده است. اما باید گفت علاوه بر اینکه توصیه‌ها مثبت است ولى به هیچ‌وجه اطمینان‌بخش نیست و هیچ ضمانت
اجرایی اي برای آن وجود ندارد زیرا این توصیه‌ها نشان‌دهنده این امر نیست که محور آمریکا و کشورهاى میانه‌روى عربى دست از این استراتژى خود مبنى بر توسعه حملات‌شان به ایران و سوریه به عنوان متحدان اصلی گروه 8 مارس برداشته باشند و به هیچ‌وجه نشان‌دهنده این امر نیست که این محور نخواهد از نتایج انتخابات براى کاهش نفوذ سوریه و ایران در منطقه استفاده کند و این دقیقا خط قرمز اپوزیسیون محسوب می‌شود و از هم‌اکنون بر همگان آشکار است که معارضان این مسأله را نخواهند پذیرفت.
بعد از پیروزى انتخاباتى جریان 14 مارس، بدون شک این سؤال مطرح مى‌شود که آیا منطقى است این جریان و حامیان آن، محور آمریکا و کشورهاى میانه‌روى عربى به همین پیروزى اکتفا کنند؟ یا اینکه اقداماتی دیگر را برای تداوم موفقیت خود انجام خواهند داد و اصولا اقدام بعدى آنها چه اقدامى است؟
بدون شک آنها حداقل براى حفظ این پیروزى خود یا به تعبیر آنها این انقلاب سفید و بهره‌بردارى از این پیروزى در مذاکرات خود با سوریه و ایران تلاش خواهند کرد فضا را به نفع خود تغییر دهند. احتمالا آنها می‌کوشند از برگ لبنان به منظور تحت فشار قرار دادن ایران و سوریه و دیگر متحدان مقاومت سود ببرند بویژه در شرایطی که مسأله مذاکره با ایران و سوریه روی میز قرار دارد.
ساده‌لوحى است اگر فکر کنیم انتخابات پارلمانى لبنان کشمکش‌ها و تنش‌ها را در لبنان فیصله داد، بلکه این انتخابات تنها یکى از کشمکش‌ها بین دو جناح داخلى در کشور را از بین برد و ابعاد دیگر این کشمکش چه داخلى و چه خارجى هنوز ادامه دارد. در این میان تعیین سهمیه شیعیان و گروه 8 مارس در دولت آینده، معضلى است که باید هر چه زودتر حل شود. در حال حاضر فاصله دوطرف در این‌باره به قدری زیاد است که هریک از طرفین تاکنون ترجیح داده‌اند صحبتی درباره آن انجام ندهند و در این رابطه سکوت پیشه کنند.
هم‌اکنون هر چند آرامشی شکننده بر لبنان حاکم است اما بسیاری وضعیت لبنان را به آتشی زیر خاکستر تعبیر می‌کنند که ممکن است هر لحظه زبانه بکشد و فجایع بسیاری را به بار آورد. در شرایط کنونی مسأله بازگشت لبنان به درگیری‌های پیش از اجلاس دوحه چیزی است که به هیچ‌وجه دور از ذهن به نظر نمی‌رسد. ارسال نظر
پربیننده